Heydər Əliyev
yeni azerbaycan logo
Bakı:
28 °C
74 %
7 m/s
Əlaqə
AZ RU EN

Ana səhifə / Arxiv / Fiziklər ilk dəfə həm metala, həm də şüşəyə bənzəyən kristal yaradıblar

Fiziklər ilk dəfə həm metala, həm də şüşəyə bənzəyən kristal yaradıblar

02.06.2026 [19:20]

Beynəlxalq tədqiqatçılar qrupu ilk dəfə molibden oksixlorid kristalının (MoOCl₂) optik xüsusiyyətlərini ətraflı şəkildə araşdırıb. Bu material gələcəkdə ultra nazik eynəklərin və “ağıllı” kontakt linzaların yaradılmasında əsas ola bilər. Tədqiqatın nəticələri “Nano Letters” jurnalında dərc olunub.

Demək olar nəzərə çarpmayan və daşına bilən cihazların hazırlanması ənənəvi linzalardan və digər iri optik komponentlərdən imtinanı zəruri edir. Buna görə alimlər işığı ayrı-ayrı atomlar səviyyəsində idarə edə bilən materiallar axtarırlar.

“XPANCEO” şirkətinin tədqiqatçıları Sinqapur Milli Universiteti və Çexiya Kimya-Texnologiya Universitetindən olan həmkarları ilə birlikdə müəyyən ediblər ki, MoOCl₂ kristalı optik qurğuların ölçüsünü kəskin şəkildə azaltmağa imkan verən qeyri-adi xüsusiyyətlərə malikdir.

Alimlər bu materialı “optik xameleon” adlandırırlar. Kristalın yerləşmə istiqamətindən asılı olaraq ya metal kimi davranaraq işığı əks etdirir, ya da şüşə kimi onu sərbəst şəkildə buraxır. Bu xüsusiyyət materialın optik anizotropiyasının, yəni xassələrinin işığın yayılma istiqamətindən asılı olmasının son dərəcə yüksək olması ilə bağlıdır.

Aparılan ölçmələr göstərib ki, bu material işıq dalğalarının istiqamətini dəyişmək qabiliyyətinə görə təbii maddələr arasında rekord xüsusiyyətə malikdir. Bundan başqa, tədqiqatçılar nadir bir effekt də müşahidə ediblər. Belə ki, yaşıl spektrin müəyyən hissəsində kristalın daxilində işıq əhəmiyyətli dərəcədə yavaşıyır, elektromaqnit sahəsi isə güclənir. Bu da işıqla maddə arasında qarşılıqlı təsirin səmərəliliyini xeyli artırır.

Tədqiqatın müəlliflərinin sözlərinə görə, bu xüsusiyyət yeni nəsil foton mikrosxemlər üçün xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. İşıqla material arasında güclənmiş qarşılıqlı təsir məlumatların emalını sürətləndirə, eyni zamanda cihazların enerji sərfiyyatını azalda bilər.

MoOCl₂ ultra nazik polyarizatorlarda, nanofoton qurğularında, miniatür işıqötürücülərdə və foton prosessorlarda istifadə oluna bilər. Gələcəkdə bu texnologiyalar əlavə reallıq funksiyalı kontakt linzaların və insan saçından minlərlə dəfə nazik olacaq digər kompakt optik sistemlərin yaradılmasına imkan verə bilər.

Paylaş:
Baxılıb: 482 dəfə

Xəbər lenti

Hamısına bax

Mədəniyyət

Səfir: Çin Radio və Televiziya Mərkəzi Azərbaycan mediasına bir sıra proqramlar təqdim edəcək

14 Avqust 18:55

Elm

Abituriyent məsləhət mərkəzləri həftəsonu da fəaliyyət göstərəcək

14 Avqust 18:43

İqtisadiyyat

Azərbaycan iyun ayında Türkiyəyə qaz tədarükçüləri siyahısına başçılıq edib

14 Avqust 18:26

İqtisadiyyat

Ekspert: Azərbaycanda metal istehlakı 2035-ci ilədək davam edəcək

14 Avqust 18:10

Elm

İkinci ixtisas qrupunda 600 və daha çox bal toplayan abituriyentlərin sayı açıqlanıb

14 Avqust 17:41

Sosial

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

14 Avqust 17:26

İqtisadiyyat

Bu il baş tutan elektron satınalmalar nəticəsində büdcədə qənaət edilmiş məbləğin həcmi açıqlanıb

14 Avqust 17:25

İdman

Avropa Çempionlar Kubokunun ikiqat qalibi vəfat edib

14 Avqust 17:10

Mədəniyyət

Son üç ayda Qobustan Qoruğunu 40 minə yaxın turist ziyarət edib

14 Avqust 16:48

Mədəniyyət

Bakıda Çinin “İrs Keşikçisi” sənədli filminin təqdimatı olub

14 Avqust 16:29  

Sosial

Bakı, Sumqayıt, Abşeron və Naxçıvan üzrə avqust ayının pensiyaları ödənilib

14 Avqust 16:20

Sosial

DİN-dən vətəndaşlara xəbərdarlıq: Tanıdığınız şəxsin adından gələn şübhəli mesajlara inanmayın

14 Avqust 15:45

İdman

“Mançester Siti” Enzo Fernandes üçün “Çelsi”yə 120 milyon avro təklif edib

14 Avqust 15:40

Sosial

Qusarda festivalda 70-dən çox meyvəçilik təsərrüfatı subyekti, fermer və sahibkar iştirak edib

14 Avqust 15:25  

Siyasət

45 il əvvəl Mehridən çəkilən yol və Prezidentin Naxçıvan mesajları

14 Avqust 14:40

İqtisadiyyat

Paytaxtın Xan Şuşinski küçəsində mikromobillik zolağı təşkil olunub

14 Avqust 14:35  

Sosial

Sabah bəzi yerlərdə yağış yağacaq

14 Avqust 14:20

İdman

Gimnastımız Fidan Qurbanlı Dünya çempionatında ölkəmizi təmsil edib

14 Avqust 13:39

Sosial

“Azərişıq” Kəlbəcərin bəzi ərazilərində yenidənqurma işləri görür

14 Avqust 13:35

Sosial

Lənkəranda açıq sahələrdə baş verən yanğınlar söndürülüb

14 Avqust 12:37

Gündəm

Muxtar Respublikanın sosial-iqtisadi inkişafı güclü maliyyə təminatı ilə dəstəklənir

14 Avqust 11:55  

Gündəm

Naxçıvanın yeni dirçəliş dövrü

14 Avqust 11:35  

Gündəm

Dünyanın 50 ən yaxşı turizm məkanlarından biri - möcüzəli və qədim diyar...

14 Avqust 11:05  

İqtisadiyyat

Təbii fəlakətlər və yaxud bəşəriyyətin kabusu

14 Avqust 10:35

Analitik

Avqustun 17-dən sonra...

14 Avqust 10:15

MEDİA

Kiçik addımlar, böyük nəticələr

14 Avqust 09:55

Analitik

Avropanın dəyişən rolu: iqtisadi nəhəngdən siyasi gücə çevrilmə axtarışı

14 Avqust 09:30  

Sosial

Sentyabr yaxınlaşır...

14 Avqust 09:10

Dünya

Astronomlar “qara dəlik ulduzu” kəşf ediblər

13 Avqust 23:55

Dünya

Əfqanıstanda təqribən 4 milyon uşaq kəskin aclıqdan əziyyət çəkir

13 Avqust 23:35

Dünya

Böyük Britaniyada iqtisadi artım yavaşlayıb

13 Avqust 23:05

Dünya

Cənubi Koreyanın İnçxon hava limanı beynəlxalq sərnişin axınına görə dünyada birinci olub

13 Avqust 22:45

Dünya

Böyük Britaniyada sığınacaq axtaranların daha bahalı ərazilərdə yerləşdirilməsi planlaşdırılır

13 Avqust 22:20

Dünya

Böyük Britaniya hökuməti Rusiya tankerinin ələ keçirilməsini müdafiə edib

13 Avqust 21:55

Dünya

Ankara Ər-Riyad və İslamabadla əməkdaşlığı regional sabitliyə töhfə adlandırıb

13 Avqust 21:35

Dünya

Ukrayna ordusu Başqırdıstanda “Qazprom”un neft emalı zavodunu vurduğunu təsdiqləyib

13 Avqust 21:10

Dünya

Qazaxıstanda narkotik əleyhinə ilk tematik qatar işə salınıb

13 Avqust 20:45  

Dünya

Fransada yüzlərlə evsiz şəxs toplaşdıqları meydandan çıxarılıb

13 Avqust 20:20

Dünya

Avropa İttifaqında istismar müddətini başa vurmuş avtomobillərlə bağlı yeni qaydalar qüvvəyə minir

13 Avqust 19:55

Dünya

Avropada elektrik enerjisinin istehsalında kömürün payı ən aşağı səviyyəyə düşüb

13 Avqust 19:35

Dünya

Rusiyanın neft ixracı üzrə gəlirləri 12,5 faiz azalıb

13 Avqust 19:10

İqtisadiyyat

Gömrük orqanına bəyan edilməyən 17 ədəd mobil telefon aşkarlanıb

13 Avqust 18:57

İdman

“Neftçi”dən ayrılan futbolçu Tunis klubu ilə müqavilə imzalayıb

13 Avqust 15:59

İqtisadiyyat

“Fitch” Mərkəzi Bankın tənzimləyici islahatlarını müsbət qiymətləndirib

13 Avqust 15:47

Sosial

Bakı Təşəbbüs Qrupu Qlobal Cənub Gənclər Platformasının üzvlərini bir araya gətirib

13 Avqust 15:20

İqtisadiyyat

“Dərnəgül” elektrik deposunun tam istismara veriləcəyi tarix açıqlanıb

13 Avqust 14:55

Mədəniyyət

Səhnəyə həsr olunmuş ömür

13 Avqust 14:45

İqtisadiyyat

OPEC: Bu il qlobal neft tələbatı gündəlik 105,7 milyon barel olacaq

13 Avqust 14:20

Sosial

Sabah bəzi rayonlarda yağış yağacaq

13 Avqust 14:18

Sosial

Ötən gün narkotiklərlə əlaqəli 27 fakt müəyyən edilib

13 Avqust 13:50

Elm

Məleykə Abbaszadə abituriyentləri ixtisas seçimində universitetlərin təqdim etdiyi imkanlara diqqət yetirməyə çağırıb

13 Avqust 13:26

Elm

Azərbaycan dilinin rəqəmsal mühitdə qorunmasında vikipediyanın rolu

13 Avqust 13:20

İqtisadiyyat

Beynəlxalq Enerji Agentliyi neft təchizatı çatışmazlığının daha da artacağını gözləyir

13 Avqust 13:12

Elm

DİM sədri: Kənd təsərrüfatı ixtisaslarının əksəriyyəti dövlət sifarişlidir

13 Avqust 13:11

İqtisadiyyat

Dünya İqtisadi Forumunun 4-cü Sənaye İnqilabı Mərkəzləri Şəbəkəsinin görüşündə Azərbaycanın təcrübəsi paylaşılıb

13 Avqust 12:53

Gündəm

Prezident İlham Əliyev Almaniyanın Azərbaycanda yeni təyin olunmuş səfirinin etimadnaməsini qəbul edib

13 Avqust 12:40  

Mədəniyyət

Milli Kitabxanada “Əfzələddin Xaqani Şirvani” adlı elektron məlumat bazası istifadəçilərə təqdim edilib

13 Avqust 12:25

Sosial

Sabah Bakı, Sumqayıt və Abşeron üzrə pensiyalar ödəniləcək

13 Avqust 12:05

Elm

Birinci ixtisas qrupunda 600 və daha çox bal toplayan abituriyentlərin sayı açıqlanıb

13 Avqust 12:00

Gündəm

Nəqliyyat daşımalarında son 5 ilin rekord göstəricisi

13 Avqust 11:50

Sosial

Bu gün Beynəlxalq Solaxaylar Günüdür

13 Avqust 11:50

Elm

Şəhla Quliyeva: Uşaqların rəqəmsal təhlükəsizliyinin təmin olunması kompleks tədbirlər tələb edir

13 Avqust 11:37

İdman

Çimərlik voleybolu üzrə Azərbaycan millisi beynəlxalq turnirin qalibi olub

13 Avqust 11:35

Elm

Yeni təmayül tədris modeli üzrə 7 mindən çox şagird müraciət edib

13 Avqust 11:32  

YAP xəbərləri

Naxçıvan – Azərbaycanın gələcəyinə açılan strateji qapı

13 Avqust 10:59

Analitik

Avropanın dəyişən rolu: iqtisadi nəhəngdən siyasi gücə çevrilmə axtarışı

13 Avqust 09:55  

Gündəm

Azərbaycanın yeni reallığı: Şərqlə Qərbin, Şimalla Cənubun qovuşduğu məkan

13 Avqust 09:50

Gündəm

Böyük nəqliyyat və logistika xəritəsinin mühüm qovşağı...

13 Avqust 09:45

Sosial

Yay süfrəsinin görünməz təhlükələri...

13 Avqust 09:25  

Gündəm

Naxçıvanın dinamik inkişafı reallıqdır

13 Avqust 09:25

Arxiv
B Be Ça Ç Ca C Ş
1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 31
phone

E-qəzet

phone

Azərbaycan Respublikasının Medianın İnkişafı Agentliyi