28 May – Müstəqillik Gününün tarixi əhəmiyyəti və milli dövlətçilik ənənələrimiz

Bakı:

25 °C

73 %

10 m/s

Əlaqə

AZ RU EN

Ana səhifə / Arxiv / 28 May – Müstəqillik Gününün tarixi əhəmiyyəti və milli dövlətçilik ənənələrimiz

28 May – Müstəqillik Gününün tarixi əhəmiyyəti və milli dövlətçilik ənənələrimiz

25.05.2026 [14:49]

28 May Azərbaycan xalqının tarixində ən şərəfli və qürurverici günlərdən biridir. Bu əlamətdar tarix xalqımızın əsrlər boyu azadlıq, müstəqillik və milli dövlətçilik arzularının gerçəkləşdiyi gündür. 1918-ci il mayın 28-də Şərqdə ilk demokratik respublika olan Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin yaradılması ilə xalqımız öz taleyinin sahibi olduğunu bütün dünyaya nümayiş etdirdi. Bu mühüm hadisə Azərbaycan tarixində yeni bir siyasi mərhələnin başlanğıcı oldu və milli dövlətçilik ənənələrinin möhkəmlənməsində misilsiz rol oynadı.

Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin yaranması olduqca mürəkkəb və ziddiyyətli bir dövrə təsadüf edirdi. Birinci dünya müharibəsinin ağır nəticələri, regionda baş verən siyasi proseslər, imperiyaların süqutu və milli azadlıq hərəkatlarının güclənməsi xalqların öz müqəddəratını təyin etmək uğrunda mübarizəsini daha da sürətləndirmişdi. Belə bir mürəkkəb tarixi şəraitdə Azərbaycan xalqının qabaqcıl ziyalıları və siyasi xadimləri böyük cəsarət nümayiş etdirərək müstəqil dövlət yaratmaq məsuliyyətini öz üzərlərinə götürdülər.

1918-ci il mayın 28-də Tiflisdə qəbul olunan İstiqlal Bəyannaməsi Azərbaycanın müstəqil dövlət elan edildiyini bütün dünyaya bəyan etdi. Bu sənəd xalqımızın azadlıq iradəsini, demokratik dəyərlərə sadiqliyini və milli dövlətçilik ideallarını özündə əks etdirirdi. İstiqlal Bəyannaməsində Azərbaycanın tamhüquqlu müstəqil dövlət olduğu bildirilir, bütün vətəndaşlara milli, dini və sosial mənsubiyyətindən asılı olmayaraq bərabər hüquqlar verilirdi. Bu baxımdan Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti dövrünün ən mütərəqqi dövlətlərindən biri hesab edilirdi.

Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti qısa müddət fəaliyyət göstərməsinə baxmayaraq dövlət quruculuğu istiqamətində mühüm addımlar atdı. Milli parlament yaradıldı, dövlət atributları qəbul olundu, ordu quruculuğuna başlanıldı, milli valyuta dövriyyəyə buraxıldı, təhsil və mədəniyyət sahəsində ciddi islahatlar həyata keçirildi. Xalq Cümhuriyyəti hökuməti demokratik idarəçilik prinsiplərini əsas tutaraq vətəndaş hüquq və azadlıqlarının qorunmasına xüsusi diqqət yetirirdi.

Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin ən mühüm xidmətlərindən biri də qadınlara seçki hüququ verməsi idi. Həmin dövrdə dünyanın bir çox inkişaf etmiş ölkələrində qadınlara bu hüquq verilmədiyi halda, Azərbaycan demokratik dəyərlərə sadiqliyini bu addımı ilə bir daha sübut etdi. Bu, Azərbaycan cəmiyyətinin müasir və qabaqcıl düşüncəyə malik olduğunu göstərən mühüm tarixi fakt idi.

Cümhuriyyət dövründə milli təhsilin inkişafı istiqamətində də mühüm tədbirlər görüldü. Məktəblərin fəaliyyəti genişləndirildi, ana dilində tədrisə üstünlük verildi, milli kadrların hazırlanmasına xüsusi diqqət ayrıldı. 1919-cu ildə Bakı Dövlət Universitetinin yaradılması isə Azərbaycanın elm və təhsil tarixində mühüm hadisə oldu. Bu ali təhsil ocağı sonrakı illərdə ölkənin intellektual potensialının formalaşmasında böyük rol oynadı.

Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti beynəlxalq münasibətlər sistemində də fəal iştirak etməyə çalışırdı. Dövlətin müstəqilliyinin tanınması istiqamətində mühüm diplomatik addımlar atılırdı. Paris Sülh Konfransında Azərbaycan nümayəndə heyətinin fəaliyyəti nəticəsində ölkəmizin müstəqilliyi de-fakto tanındı. Bu, Azərbaycan dövlətçiliyinin beynəlxalq səviyyədə qəbul edilməsinin mühüm göstəricisi idi.

Lakin mürəkkəb geosiyasi vəziyyət və xarici təzyiqlər nəticəsində Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti uzunömürlü ola bilmədi. 1920-ci ilin aprelində bolşevik Rusiyasının hərbi müdaxiləsi nəticəsində Azərbaycan işğal olundu və müstəqillik itirildi. Buna baxmayaraq, xalqımızın azadlıq ruhu heç vaxt sönmədi. Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin ideyaları və dövlətçilik ənənələri gələcək nəsillərin yaddaşında yaşadı və milli istiqlal mübarizəsinin əsasını təşkil etdi.

1991-ci ildə Azərbaycan yenidən dövlət müstəqilliyini bərpa edərkən məhz Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin siyasi və hüquqi varisi olduğunu bəyan etdi. Bu, tarixi varisliyin və milli dövlətçilik ənənələrinin davamı idi. Müstəqilliyin ilk illərində ölkəmizin üzləşdiyi çətinliklərə baxmayaraq, xalqımız öz dövlətini qorumağı və inkişaf etdirməyi bacardı.

Ümummilli Lider Heydər Əliyev Azərbaycanın dövlət müstəqilliyinin möhkəmləndirilməsi, siyasi sabitliyin təmin olunması və milli dövlətçilik əsaslarının gücləndirilməsi istiqamətində misilsiz xidmətlər göstərdi. Onun rəhbərliyi ilə Azərbaycan parçalanmaq təhlükəsindən xilas oldu, hüquqi dövlət quruculuğu prosesi sürətləndi və ölkəmizin beynəlxalq nüfuzu artdı. Heydər Əliyevin müəyyən etdiyi inkişaf strategiyası Azərbaycanın gələcək uğurlarının əsasını qoydu.

Bu gün İlham Əliyev tərəfindən uğurla davam etdirilən siyasət nəticəsində Azərbaycan regionun ən güclü dövlətlərindən birinə çevrilib. Ölkəmiz siyasi sabitlik, iqtisadi inkişaf, hərbi güc və beynəlxalq nüfuz baxımından böyük nailiyyətlər əldə edib. Azərbaycanın müstəqilliyi daha da möhkəmlənib, milli maraqlarımız beynəlxalq müstəvidə qətiyyətlə qorunur.

2020-ci ildə Vətən müharibəsində qazanılan tarixi Qələbə də müstəqil Azərbaycanın gücünü və xalqımızın milli birliyini bütün dünyaya nümayiş etdirdi. İşğaldan azad edilmiş torpaqlarda aparılan genişmiqyaslı bərpa-quruculuq işləri Azərbaycanın qüdrətini və inkişaf potensialını göstərir. Bu gün azad Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda həyata keçirilən layihələr yeni inkişaf mərhələsinin əsasını təşkil edir.

28 May – Müstəqillik Günü yalnız tarixi hadisənin ildönümü deyil, həm də milli qürur, azadlıq və dövlətçilik rəmzidir. Bu gün xalqımız öz keçmişinə hörmətlə yanaşır, dövlət müstəqilliyinin qədrini bilir və gələcəyə böyük inamla baxır. Müstəqillik hər bir xalqın ən böyük sərvətidir və onu qorumaq hər bir vətəndaşın müqəddəs borcudur.

Azərbaycan xalqı əsrlər boyu azadlıq uğrunda mübarizə apararaq zəngin dövlətçilik ənənələri formalaşdırıb. Bu gün həmin ənənələr müstəqil Azərbaycan Respublikasında uğurla yaşadılır və inkişaf etdirilir. Dövlətimizin gücü, xalqımızın birliyi və milli həmrəyliyi Azərbaycanın gələcəyinin daha parlaq olacağına böyük əminlik yaradır.

28 May – Müstəqillik Günü münasibətilə hər bir Azərbaycan vətəndaşını təbrik edir, ölkəmizə davamlı inkişaf, əmin-amanlıq və yeni uğurlar arzulayırıq. Yaşasın müstəqil Azərbaycan!

Xəyyam Vəliyev,

YAP Gədəbəy rayon təşkilatının əməkdaşı

Paylaş:

Baxılıb: 134 dəfə