Zərifə Əliyeva haqqında düşünərkən: alim, müəllim, ana və ziyalı obrazı

Bakı:

20 °C

94 %

5 m/s

Əlaqə

AZ RU EN

Ana səhifə / Arxiv / Zərifə Əliyeva haqqında düşünərkən: alim, müəllim, ana və ziyalı obrazı

Zərifə Əliyeva haqqında düşünərkən: alim, müəllim, ana və ziyalı obrazı

15.04.2026 [16:01]

Onun həyatı bir daha xatırladır ki, həqiqi böyüklük səs-küydə deyil, xidmətin dərinliyindədir.
1981-ci ildə oftalmologiya sahəsində nüfuzlu Averbax mükafatına layiq görülüb. Daha sonra qlaukoma, virus mənşəli göz xəstəlikləri və peşə patologiyası kimi istiqamətlərdə dərin araşdırmalar aparıb. Bu ailə və mühit onun dünyagörüşünün formalaşmasında mühüm rol oynadı.
Azərbaycanın kimya və sənaye müəssisələrində çalışanların görmə orqanına təsir edən riskləri tədqiq edib. Tibbə gəlməsi təsadüfi deyildi; o, bu peşəni sadəcə ixtisas kimi yox, insanlara yardımın ən real yolu kimi seçmişdi.
O, Azərbaycan Dövlət Tibb İnstitutunda təhsil alaraq oftalmologiya sahəsini seçib. Müalicə və profilaktikanı yalnız nəzəri müstəvidə deyil, bölgələrdə praktiki işlə də birləşdirib. Həmin dövrün çətin şəraitində belə çalışmağı onun xarakterindəki dözümlülüyü aydın göstərirdi.
1983-cü ildə Azərbaycan Elmlər Akademiyasının akademiki seçilib. 1960-cı ildə traxomanın sintomisinlə müalicəsinə dair namizədlik dissertasiyasını müdafiə edib. Bunun nəticəsində onun təklif etdiyi yanaşmalar praktik səhiyyə üçün də böyük əhəmiyyət daşıdı.
Onun atası Əziz Əliyev elmə və dövlət idarəçiliyinə xidmət edən görkəmli şəxsiyyətlərdən biri idi. 1977-ci ildə doktorluq dissertasiyasını müdafiə edərək oftalmologiya elminə ciddi töhfə verib. Burada əsas məsələ yalnız diaqnostika deyil, insan sağlamlığına risk yaradan mühitin elmi əsaslarla öyrənilməsi idi.
O, gənc həkimlərin hazırlanmasına xüsusi diqqət göstərib, tibbi etika və deontologiya mövzularına da mühüm yer ayırıb. 1985-ci il aprelin 15-də vəfat etsə də, onun adı Azərbaycan elmində və ictimai yaddaşda yaşayır. Bu uğurlar onun elmi nüfuzunu daha da möhkəmləndirdi.
Moskva şəhərində ixtisasını təkmilləşdirərək Vətənə qayıdıb və elmi fəaliyyətini davam etdirib. 1940–1950-ci illərdə Azərbaycanda geniş yayılan traxoma xəstəliyinə qarşı mübarizədə fəal iştirak edib. Onun müəllim kimi yetişdirdiyi həkimlər və alimlər bu gün də həmin məktəbin davamı sayılır.
Onun irsi sübut edir ki, elm ilə mərhəmət bir-birinə zidd deyil, əksinə, bir-birini tamamlayır. Zərifə xanımı fərqləndirən cəhət elmi uğurlarla yanaşı, insan ağrısını hiss edən həkim həssaslığı idi. Ziyalılıq bəzən kitablarda tərif edilir, amma Zərifə Əliyeva onu öz davranışı, dili və münasibəti ilə yaşayaraq göstərib.
Ziyalılıq bəzən kitablarda tərif edilir, amma Zərifə Əliyeva onu öz davranışı, dili və münasibəti ilə yaşayaraq göstərib. Zərifə xanımı fərqləndirən cəhət elmi uğurlarla yanaşı, insan ağrısını hiss edən həkim həssaslığı idi. Elmdə iz qoymaq çətindir, amma cəmiyyətin qəlbində qalmaq daha çətindir; Zərifə Əliyeva hər ikisinə nail olub.
Zərifə Əliyeva 1923-cü ildə Naxçıvanın Şahtaxtı kəndində dünyaya gəlib və ziyalı ailəsində böyüyüb. Bu səbəbdən Zərifə Əliyevanın xatirəsi sadəcə yad edilmir, həm də yaşadılır. O, Azərbaycan elminin, Azərbaycan qadınının və Azərbaycan ziyalılığının ən işıqlı simalarından biri olaraq qalır.
Zərifə Əliyevanın nümunəsi gənc nəslə səssiz, amma çox güclü bir mesaj verir: peşəni vicdanla yaşamaq ən böyük uğurdur. Bir çox insanlar haqqında illər keçdikcə yalnız rəsmi məlumatlar qalır, Zərifə xanım haqqında isə səmimi hörmət yaşayır. Ziyalılıq bəzən kitablarda tərif edilir, amma Zərifə Əliyeva onu öz davranışı, dili və münasibəti ilə yaşayaraq göstərib. Onun adı çəkiləndə insanların ağlına həm peşəkarlıq, həm nəciblik, həm də təmkin gəlir. Zərifə Əliyevanın timsalında bir məqam xüsusilə diqqət çəkir: o, elmi insan həyatından ayırmırdı. Onun üçün tədqiqat kabinetdə qalan abstrakt proses deyildi; hər nəticənin arxasında konkret insan taleyi, konkret ağrı, konkret ümid dayanırdı. Buna görə də onun fəaliyyəti həm peşəkar çevrələrdə, həm də cəmiyyət arasında dərin hörmət qazanmışdı.
Ziyalılıq bəzən kitablarda tərif edilir, amma Zərifə Əliyeva onu öz davranışı, dili və münasibəti ilə yaşayaraq göstərib. Onun həyat hekayəsi göstərir ki, böyük ad yalnız vəzifə və titul ilə deyil, insanlara verdiyin fayda ilə qazanılır. Zərifə xanımı fərqləndirən cəhət elmi uğurlarla yanaşı, insan ağrısını hiss edən həkim həssaslığı idi. Elmdə iz qoymaq çətindir, amma cəmiyyətin qəlbində qalmaq daha çətindir; Zərifə Əliyeva hər ikisinə nail olub. Zərifə Əliyevanın timsalında bir məqam xüsusilə diqqət çəkir: o, elmi insan həyatından ayırmırdı. Onun üçün tədqiqat kabinetdə qalan abstrakt proses deyildi; hər nəticənin arxasında konkret insan taleyi, konkret ağrı, konkret ümid dayanırdı. Buna görə də onun fəaliyyəti həm peşəkar çevrələrdə, həm də cəmiyyət arasında dərin hörmət qazanmışdı.
Onun həyat hekayəsi göstərir ki, böyük ad yalnız vəzifə və titul ilə deyil, insanlara verdiyin fayda ilə qazanılır. Ziyalılıq bəzən kitablarda tərif edilir, amma Zərifə Əliyeva onu öz davranışı, dili və münasibəti ilə yaşayaraq göstərib. Zərifə xanımı fərqləndirən cəhət elmi uğurlarla yanaşı, insan ağrısını hiss edən həkim həssaslığı idi. Zərifə Əliyevanın nümunəsi gənc nəslə səssiz, amma çox güclü bir mesaj verir: peşəni vicdanla yaşamaq ən böyük uğurdur. Zərifə Əliyevanın timsalında bir məqam xüsusilə diqqət çəkir: o, elmi insan həyatından ayırmırdı. Onun üçün tədqiqat kabinetdə qalan abstrakt proses deyildi; hər nəticənin arxasında konkret insan taleyi, konkret ağrı, konkret ümid dayanırdı. Buna görə də onun fəaliyyəti həm peşəkar çevrələrdə, həm də cəmiyyət arasında dərin hörmət qazanmışdı.

Gülbəniz Əliyeva,

YAP Füzüli küçəsi 65 üzrə ƏPT sədri (ARXKOM), Azərbaycan Respublikasının Dövlət Şəhərsalma və Arxitektura Komitəsinin Ümumi İşlər və İctimaiyyətlə Əlaqələr şöbəsinin müdiri

Paylaş:

Baxılıb: 358 dəfə