Kimlər erkən pensiyaya çıxa biləcək?

Bakı:

17 °C

72 %

9 m/s

Əlaqə

AZ RU EN

Ana səhifə / Sosial / Kimlər erkən pensiyaya çıxa biləcək?

Kimlər erkən pensiyaya çıxa biləcək?

29.04.2022 [10:28]

Günel ABBAS

Ölkəmizdə davamlı olaraq sosial sahədə islahatlar aparılır. Bu, Azərbaycan vətəndaşlarının rifah halının yaxşılaşdırılması istiqamətində atılan önəmli addımlardır. Yəni Azərbaycan hökuməti daim öz vətəndaşının yanındadır. Bu il də həmin istiqamətdə növbəti addımlar atılır və atılacaq. Təqaüdlərin, pensiyaların, ünvanlı sosial yardımların və digər ödənişlərin artırılması da bu baxımdan mühüm əhəmiyyətə malikdir. Milli Məclisin “Əmək pensiyaları haqqında” qanuna birinci oxunuşda qəbul etdiyi dəyişikliklər bu prosesin davamı kimi qiymətləndirilə bilər.

Nə qədər vətəndaş faydalanacaq?

Qanuna dəyişikliklər qəbul olunduqdan sonra ondan 17-20 min vətəndaşın faydalanması nəzərdə tutulur. Bunun üçün isə 4,2 milyon manat əlavə maliyyə vəsaiti tələb edilir. Qanun layihəsinə təklif olunan dəyişikliklərdə kişilərin və qadınların pensiyaya çıxma yaşının unifikasiyası, çoxuşaqlı ailələrə güzəştlərin artırılması, eyni zamanda, pensiyaya çıxma şərtlərinin sadələşdirilməsi kimi məsələlər yer alır.

Pensiyalar nə qədər artacaq?

Dəyişikliklərə əsasən, güzəştli şərtlərlə pensiya hüququ əldə edən şəxslərin pensiyalarının orta məbləği 170 manat artacaq. Qanunun 45-ci maddəsinə təklif olunan dəyişiklik nəticəsində bu Qanunun 9-cu maddəsi üzrə güzəştli şərtlərlə pensiya hüququ əldə edən şəxslərdən daha çox pensiya kapitalının tələb olunması aradan qaldırılacaq.

Pensiya növünü seçmək hüququ veriləcək

Hazırda qüvvədə olan qanuna (34-cü maddə) əsasən, yaşa görə əmək pensiyası növündən əlilliyə görə əmək pensiyası növünə keçmək istisna olmaqla digər bütün növ əmək pensiyalarına keçmək mümkündür. Layihəyə əsasən bu istisna aradan qaldırılacaq. Bu, vətəndaş məmnunluğunu artmasına və pensiya növü seçimində sərbəstliyin yaranmasına imkan verəcək. Bununla da yeni tətbiq ediləcək qanunda vətəndaşın seçim imkanı yaranacaq ki, ya əlilliyə, ya da yaşa görə pensiya alsın.

Ailə başçısını itirməyə görə əmək pensiyası artacaq

Dəyişikliklə vəfat etmiş ailə başçısının vəfat etdiyi tarixə əmək pensiyasının yenidən hesablanmasında istifadə olunmamış pensiya kapitalı da ailə başçısını itirməyə görə əmək pensiyasının təyinatı zamanı nəzərə alınacaq. Eyni zamanda, pensiyaçı olan şəxs vəfat etdikdə və ailə üzvlərinin sonralar ailə başçısını itirməyə görə pensiya almaq hüququ yarandıqda həmin dövr ərzində də əmək pensiyasının sığorta hissəsinin məbləği indeksləşdiriləcək və ailə başçısını itirməyə görə pensiyanın sığorta hissəsi daha yüksək məbləğdə təyin olunacaq.

Pensiyası az olan şəxslərə müavinət təyin olunacaq

Təklif edilən dəyişikliklə şəxsə düşən pensiyanın məbləği onun aldığı, yaxud almalı olduğu sosial müavinətin məbləğindən az olacağı təqdirdə, ona müavinət təyin olunacaq. Ailə başçısının kifayət qədər sosial sığorta stajının olması səbəbindən ailə üzvünün ailə başçısını itirməyə görə pensiya hüququ yarandığı halda həmin müavinətin ödənişi dayandırılır.

Bəzi şəxslərə şərti əmək pensiyası təyin ediləcək

Qanuna 1.0.1-1-ci maddə ilə “şərti əmək pensiyası” anlayışı əlavə edilərək 20-ci maddənin müvafiq maddələrində “almalı olduğu” sözləri “şərti əmək pensiyası” sözləri ilə əvəzlənir.

Bununla da gələcəkdə sözügedən maddədə nəzərdə tutulmuş şəxslərin ailə üzvlərinə təyin olunacaq əmək pensiyasının məbləğinin hesablanması mexanizmi daha da dəqiqləşdiriləcək, eləcə də izafi məhkəmə çəkişmələrinin azalmasına nail olunacaq.

Təklif olunan maddə hər hansı bir kateqoriyadan olan şəxslərin hüquqlarının məhdudlaşdırılması və ya genişləndirilməsini nəzərdə tutmayaraq, sadəcə müvafiq maddələrin hüquqi mənasının aydınlaşdırılmasına və daha asan başa düşülməsinə hesablanıb.

5 və daha çox uşaq...

Layihədə qeyd edilib ki, 5 və daha çox uşaq doğub onları səkkiz yaşınadək tərbiyə etmiş qadınlarla yanaşı, 5 və daha çox uşağı övladlığa götürüb onları səkkiz yaşınadək tərbiyə etmiş qadınlara, habelə 5 və daha çox uşağı səkkiz yaşınadək tərbiyə etmiş qəyyum qadınlara da güzəştli şərtlərlə erkən pensiya hüququ veriləcək.

Eyni zamanda, 5 və daha çox uşağı doğub, onları səkkiz yaşınadək tərbiyə etmiş qadınlara uşaq sayından asılı olmayaraq 5 il güzəştli şərtlərlə erkən pensiya hüququnun verilməsi təklif edilir.

Başqa sözlə, hazırda qüvvədə olan qanunun 8.1-ci maddəsinə əsasən, 5 və daha çox uşaq doğub onları səkkiz yaşınadək tərbiyə etmiş qadınların bu Qanunun 7-ci maddəsinə uyğun şərtlər daxilində yaş həddi hər uşağa görə 1 il azaldılmaqla yaşa görə əmək pensiyası hüququ var. Dəyişikliyə əsasən, 5 və daha çox uşaq doğub, övladlığa və (və ya) qəyyumluğa götürüb onları səkkiz yaşınadək tərbiyə etmiş və böyütmüş qadınların bu Qanunun 7-ci maddəsinə uyğun şərtlər daxilində yaş həddi 5 il azaldılmaqla yaşa görə əmək pensiyası hüququ olacaq.

Paylaş:

Baxılıb: 1536 dəfə