Prezident İlham Əliyev: Sosial Mənzil Fondunun yaradılmasında əsas məqsəd belə mənzilləri aztəminatlı əhaliyə aşağı qiymətlərlə və uzun müddətə kreditlə təqdim etməklə onların mənzil problemlərinin həllindən və sosial rifah hallarının yaxşılaşdırılmasından ibarətdir
Azərbaycan qlobal mənfi təsirlər nəticəsində yaranan və müəyyən çətinliklərlə müşayiət olunan indiki şəraitdə də özünün genişməzmunlu sosial siyasətinə sadiqlik nümayiş etdirir. Ölkəmizdə ardıcıl surətdə insanların rifah halının yüksəlməsinə, həyat şəraitinin yaxşılaşmasına, maddi təminatının möhkəmlənməsinə yönələn layihələr həyata keçirilir. Qlobal mənfi təsirlər nəticəsində yaranan yeni şəraitdə Azərbaycanda nəinki hər hansı bir sosial proqram ixtisara salınmayıb, əksinə, respublikamızda bu sahədə yeni təşəbbüslər irəli sürülüb.
Ölkəmizdə dövlət siyasətində sosial sferanın prioritetliyinin gözlənilməsi baxımından 2016-cı ilin arxada qalan 9 ayı da istisna təşkil etməyib. Prezident İlham Əliyevin Nazirlər Kabinetinin 2016-cı ilin doqquz ayının sosial-iqtisadi inkişafının yekunlarına və qarşıda duran vəzifələrə həsr olunmuş iclasındakı nitqində vurğuladığı kimi, bəhs olunan dövrdə respublikamızda sosial layihələr icra edilib. Prezident İlham Əliyev bildirib ki, gələn ilin dövlət büdcəsində də bütün sosial proqramlar öz əksini tapmalıdır: “Gələn ilin dövlət büdcəsi müzakirə olunur. Dövlət büdcəmizdə bütün sosial proqramlar öz əksini tapmalıdır. Ümumiyyətlə, gəlirlərimizin azalmasına baxmayaraq, biz sosial sahədə tam vəsaiti təmin edirik. Heç bir sosial təşəbbüs və layihə ixtisar olunmadı. 2017-ci ildə də büdcəmiz sosialyönümlü olmalıdır və əlbəttə ki, investisiyalar üçün də kifayət qədər vəsait nəzərdə tutulmalıdır”.
Aztəminatlı ailələr üçün ucuz mənzillərin inşası dərin sosial məzmun daşıyır
Ölkəmizdə sosial siyasətin əhatə dairəsinin genişlənməsinə nail olmaq üçün dövlət başçısı tərəfindən daim yeni təşəbbüslər irəli sürülür. Xalqımızın həyat şəraitinin daha da yaxşılaşmasına yönəlmiş siyasət həyata keçirməyi fəaliyyətinin əsas prinsipi hesab edən Prezident İlham Əliyev cari ildə bilavasitə aztəminatlı ailələrin mənafeyinə yönələn yeni təşəbbüslə çıxış edib. Söhbət aztəminatlı ailələrin mənzil şəraitinin əsaslı şəkildə yaxşılaşdırılmasını nəzərdə tutan sosial mənzillərin tikintisi proqramının həyata keçirilməsindən gedir. Prezident İlham Əliyev aztəminatlı ailələr üçün ucuz mənzillərin inşasını çox ciddi sosial təşəbbüs kimi səciyyələndirərək deyib: “Bu yaxınlarda yaradılan Mənzil İnşaatı Dövlət Agentliyi öz işinə başlayıb. Yasamal rayonunda böyük tikinti layihəsi icra olunur və sosial mənzillərin tikilməsi prosesi artıq başlayır. Biz Nazirlər Kabinetinin toplantısında bu barədə danışmışıq. Artıq bu işlərə start veririk. Bunun çox böyük sosial mənası var və inşaat sektoruna, xüsusilə tikinti materialları sektoruna da böyük təsiri olacaq. Bizim sahibkarlar da buna hazır olsunlar. Elə etməliyik ki, o layihələrdə istifadə olunacaq bütün inşaat materialları Azərbaycan mənşəli olsun”.
Müstəqil Azərbaycanda indiyədək sosial mənzillərin tikintisi praktikası olmayıb. Bu, aztəminatlı ailələrin mənzil şəraitinin yaxşılaşdırılmasına hesablanan tamamilə yeni bir ideyadır. Ölkəmizdə Prezident İlham Əliyevin bəyan etdiyi yeni sosial proqram dünya təcrübəsinə istinad edilərək həyata keçiriləcək. Xatırladaq ki, bir sıra inkişaf etmiş ölkələrdə, o cümlədən Almaniyada, qardaş Türkiyədə sosial mənzillərin tikintisi ilə aztəminatlı əhalinin mənzil probleminin həllinə dəstək verilməsi praktikasından geniş istifadə olunur. Sosial mənzil fondları həmçinin bizə coğrafi baxımdan da yaxın olan bəzi MDB ölkələrində də yaradılıb. Təbii ki, sosial mənzillər inşa olunarkən müxtəlif ölkələrin təcrübəsi Azərbaycanda olduğu kimi tətbiq edilməyəcək. Sosial mənzillər tikilərkən respublikamızın iqtisadi inkişafı ilə bağlı fərqli cəhətlər mütləq nəzərə alınacaq.
Yeri gəlmişkən, bir vaxtlar paytaxtımızda sanitariya nöqteyi-nəzərindən arzuolunmaz məkan kimi tanınan Qanlı gölün sahili yaxın perspektivdə öz simasını dəyişəcək. Belə ki, sahəsi təxminən 219 hektar olan ərazidə böyük tikinti layihələri nəzərdə tutulub. Yasamal rayon İcra Hakimiyyəti başçısının birinci müavini, Köçürmə üzrə işçi komissiyasının sədri Səməd İslamov KİV-ə verdiyi açıqlamada Bakı şəhərinin Baş Planının icrasının təmin edilməsi ilə əlaqədar qeyd olunan ərazinin bir hissəsində müasir standartlara cavab verən yeni istirahət-sağlamlıq mərkəzinin salınacağını bildirib. Avropanın tanınmış memarları tərəfindən hazırlanan yeni layihənin həyata keçirilməsi sayəsində ərazidə sakinlərin istirahəti üçün nümunəvi şərait yaradılacaq, ərazinin sanitariya vəziyyəti tamamilə yaxşılaşacaq.
Qanlı göl adlanan ərazinin digər - şimal və şimal-qərb hissəsində, Yasamal rayonu, Xarici Dairəvi Avtomobil Yolunun kənarında isə sosial mənzillərdən ibarət ilk şəhərcik salınacaq. Bəhs olunan ərazidə 11,6 hektar sahə Nazirlər Kabinetinin müvafiq qərarı ilə çoxmənzilli sosial evlərin tikintisinin sifarişçisi qismində çıxış edən MİDA MMC-nin sərəncamına verilib. Sosial evlər üçün ərazi seçilərkən gələcək sakinlərin maksimum rahatlıqlarının təmin olunması üçün bütün amillər nəzərə alınıb. İlk güzəştli mənzillərin inşa olunacağı ərazi şəhərin hər cəhətdən əlverişli hissəsində yerləşir. Bu əraziyə bitişik şam ağaclarından ibarət 5 hektara yaxın yaşıllıq zonası mövcuddur. Eyni zamanda, seçilmiş ərazinin paytaxtın əsas iş yeri mərkəzlərinə yaxınlığı burada yaşayacaq insanların çox vaxt itirmədən öz iş yerlərinə çatmalarına imkan verəcək. Layihə çərçivəsində yeni nəqliyyat marşrutları açmaq və onları Bakı şəhərinin mövcud nəqliyyat şəbəkəsi ilə inteqrasiya etmək nəzərdə tutulub. Azərbaycan Prezidenti yanında Mənzil İnşaatı Dövlət Agentliyindən (MİDA) KİV-ə verilən məlumatda bildirilib ki, şəhərcikdə çoxmənzilli binalarla yanaşı, vətəndaşların zəruri ehtiyaclarının ödənilməsini təmin etmək məqsədilə müvafiq sosial infrastrukturun (məktəb, uşaq bağçası və s.) yaradılması, habelə məişət və xidmət obyektlərinin istifadəyə verilməsi də nəzərdə tutulub.
Hazırda seçilmiş ərazidə çoxmənzilli binaların tikintisinə başlanılması üçün aparılan hazırlıq işləri başa çatmaq üzrədir. İşçi layihə üzərində iş tamamlandıqdan sonra inşaat işlərinə start veriləcək. İnşa olunacaq binalar yaşayış üçün zəruri olan rabitə və kommunal xidmətlərlə tam təmin olunacaq. İlkin hesablamalara görə, salınacaq şəhərcikdə 2 minə yaxın sosial mənzil tikiləcək.
Sosial mənzillərin tikintisinin əhatə dairəsi paytaxt Bakı və iri şəhərlərlə məhdudlaşmayacaq
Sosial mənzillərin inşası pilot layihə kimi əvvəlcə Bakının ayrı-ayrı rayonlarında həyata keçiriləcək. Məlumdur ki, hazırda Bakı şəhərində qəzalı vəziyyətdə olan binalar kifayət qədər çoxdur. Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabineti Bakının Suraxanı, Nəsimi, Xətai, Nərimanov, Nizami, Yasamal, Səbail, Pirallahı, Xəzər rayonlarının sosial-iqtisadi inkişafının sürətləndirilməsinə dair 25 fevral 2016-cı il tarixli müvafiq qərar qəbul edib. Sözügedən qərara əsasən, Bakıda irimiqyaslı yenidənqurma işlərinə, o cümlədən də sosial evlərin inşası ilə bağlı pilot layihənin həyata keçirilməsi istiqamətində genişmiqyaslı işlərə start verilib. Azərbaycan Respublikası Dövlət Şəhərsalma və Arxitektura Komitəsindən bildirilib ki, pilot layihə ölkəmizdə həyata keçirilən sosial xarakterli tədbirlər içərisində özünəməxsus yer tutur. Beş il müddəti üçün nəzərdə tutulmuş pilot layihə çərçivəsində yararsız vəziyyətə düşmüş 1000-ə yaxın yaşayış binasının sökülməsi, 30 mindən artıq sakinin köçürülməsi, milyonlarla kvadratmetr yaşayış sahəsinin tikilib istifadəyə verilməsi planlaşdırılır. Bu layihənin həyata keçirilməsi üçün vəsaitin dövlət büdcəsindən deyil, yaranmış əlverişli investisiya mühitində sahibkarlar tərəfindən yatırılması nəzərdə tutulub.
Yeni təşəbbüs olan sosial mənzillərin tikintisi, eyni zamanda, ölkənin bütün bölgələrinin tarazlı inkişaf konsepsiyasına uyğun surətdə həyata keçiriləcək. Belə ki, sosial mənzillərin tikintisinin əhatə dairəsi paytaxt Bakı və iri şəhərlərlə məhdudlaşmayacaq. Belə mənzillər Bakı da daxil olmaqla, ölkənin bütün şəhərlərində, rayon mərkəzlərində inşa olunacaq. Mənzil İnşaatı Dövlət Agentliyindən KİV-ə verilən məlumatda bildirilib ki, paytaxtın bir sıra rayonları ilə yanaşı, regionlarda, o cümlədən də Gəncə, Sumqayıt, Lənkəran və Masallı şəhərlərində də torpaq sahələrinin ayrılması imkanları araşdırılıb, onlara yerində baxış keçirilib. Torpaq sahələrinin seçilməsində şəhərsalma baxımından çoxmənzilli binaların tikintisi üçün əlverişli və mövcud iş yerləri mərkəzlərinə yaxın olan, habelə mühəndis kommunikasiyalarının çəkilməsində problemi olmayan ərazilərə üstünlük verilir.
Bakı da daxil olmaqla ölkənin bütün şəhərlərində sosial mənzillərin inşası aztəminatlı əhalinin mənzil probleminin aradan qaldırılmasında yeni bir mərhələ olmaqla yanaşı, regionlarda işsizliyin azaldılması baxımından da böyük əhəmiyyət daşıyır. Məlumdur ki, ölkəmizdə əhalinin məşğulluğunun təmin olunmasına böyük önəm verilir. Bu məqsədlə ayrıca Dövlət proqramları qəbul edilib. 2004-cü ildən etibarən regionların sosial-iqtisadi inkişafına dair Dövlət proqramlarının uğurla reallaşdırılması sayəsində ölkəmizdə 1,5 milyondan artıq yeni iş yeri yaradılıb ki, onların da böyük qismi məhz bölgələrin payına düşür. Həyata keçirilən məqsədyönlü siyasət sayəsində respublikamızda işsizliyin səviyyəsini 5 faizədək azaltmaq mümkün olub. Prezident İlham Əliyev isə ölkədəki müsbət demoqrafik vəziyyəti nəzərə alaraq yeni iş yerlərinin yaradılmasını daimi prosesə çevirməklə bağlı qarşıya mühüm vəzifə qoyub. Qlobal təsirlər nəticəsində yaranan yeni iqtisadi şəraitdə isə əhalinin məşğulluğunun təmin edilməsi xüsusi aktuallıq kəsb edir. Bütün bu deyilənləri nəzərə aldıqda yeni iqtisadi şəraitdə Bakı da daxil olmaqla ölkənin hər yerində sosial mənzillərin inşasına başlanılmasının və beləliklə də, çoxlu sayda yeni iş yerlərinin yaradılmasının əhəmiyyəti barədə konkret təsəvvür yaranır. Prezident İlham Əliyev Nazirlər Kabinetinin 2016-cı ilin birinci rübünün sosial-iqtisadi inkişafının yekunlarına və qarşıda duran vəzifələrə həsr olunan iclasındakı nitqində respublikanın bütün şəhərlərində, rayon mərkəzlərində sosial mənzillərin tikintisinin aparılmasını məhz bu konteksdən dəyərləndirərək belə mənzillərin inşasının həm maddi təminatı aşağı olan ailələrin mənzil şəraitinin yaxşılaşdırılmasına dəstək verilməsi, həm də regionlarda işsizliyin azaldılması baxımından əhəmiyyətinə diqqət çəkib: “Regionlarda işsizliyin azaldılması və maddi imkanları aşağı olan aztəminatlı əhalinin mənzil probleminin həlli üçün bütün şəhərlərdə, rayon mərkəzlərində sosial mənzillərin tikintisinə başlanacaqdır. Xüsusilə qeyd etmək istəyirəm ki, nəinki Bakıda və böyük şəhərlərdə, bütün şəhərlərdə, bütün rayon mərkəzlərində”.
Sosial mənzillərin tikintisi hesabına inşaat və digər əlaqəli sektorlarda böyük aktivlik yaranacaq
Yeni sosial proqramın reallaşdırılması, eyni zamanda, ölkədə iqtisadi aktivliyin artırılması nöqteyi-nəzərindən də böyük önəm daşıyır. İqtisadi sektorun müxtəlif sahələri bir-birləri ilə sıx əlaqəlidir. Qəzalı vəziyyətdəki evlərin yerində gözəl, çoxmərtəbəli binaların tikintisi inşaat sektoruna çox böyük təkan verəcək, paralel şəkildə iqtisadiyyatın 20-dək digər sahəsinin də inkişafına səbəb olacaq. Mənzillərin əhaliyə təqdim olunması nəticəsində yeni istehlak ehtiyacları yaranacaq. Prezident İlham Əliyev sosial mənzillərin tikintisinin əlaqəli sahələrin, o cümlədən də inşaat sektorunun işinə böyük təkan verəcəyini xüsusi vurğulayıb. Məlumdur ki, xarici təsirlər nəticəsində ölkədə yaranmış yeni şəraitdə inşaat sektorunda da müəyyən çətinliklər yaşanır. Dövlət başçısının qeyd etdiyi kimi, sosial mənzillərin tikintisinə başlanılmasının inşaat sektorunda böyük multiplikativ səmərəsi olacaq: “Bu tipli mənzillərin tikintisi həm Bakı şəhərində, həm də bütün digər rayon və şəhərlərdə geniş şəkildə aparılacaqdır. Sosial mənzillərin tikintisi əlavə iş yerlərinin yaradılması, mənzilə ehtiyacı olan əhali qrupunun belə ehtiyaclarının ödənilməsi ilə yanaşı, bu mənzillərin əhaliyə təqdim edilməsi nəticəsində yeni zəruri istehlak ehtiyaclarının yaranacağı nəzərə alınmaqla, paralel şəkildə iqtisadiyyatın 20-dək digər sahələrinin də inkişafına səbəb olacaqdır. Təbii ki, bu, inşaat sektoruna çox böyük təkan verəcək. İnşaat sektorunda vaxtilə işləmiş, ancaq indi işlərini itirmiş insanlar yenə də işlə təmin ediləcək və bunun çox geniş multiplikativ səmərəsi olacaqdır”.
Sosial Mənzil Fondu mənzilləri aztəminatlı əhaliyə aşağı qiymətlərlə və uzun müddətə verilən kreditlə təqdim edəcək
Sirr deyil ki, ölkəmizdə xeyli sayda aztəminatlı ailənin mənzil şəraiti arzuedilən səviyyədə deyil. Bəzi ailələrin aylıq gəlirləri isə bazar qiymətləri ilə mənzil almağa kifayət etmir. Belə vəziyyətdən gənclərin də əziyyət çəkmələri xüsusi narahatlıq doğurur. Dövlət məhz bu kimi məqamları nəzərə alaraq aztəminatlı ailələrin, o cümlədən də gənclərin mənzil şəraitinin yaxşılaşdırılmasına əməli dəstək verməyi qərara alıb. Ölkəmizdə Sosial Mənzil Fondunun formalaşdırılması tələbatı olan, amma imkanı çatmayan və aylıq əməkhaqqı mənzil almaq üçün yetərli olmayan bütün ailələrin mənzillə təmin edilməsinə imkan verəcək. Prezident İlham Əliyev vurğulayıb ki, Sosial Mənzil Fondunun yaradılmasında əsas məqsəd belə mənzilləri aztəminatlı əhaliyə aşağı qiymətlərlə və uzun müddətə kreditlə təqdim etməklə onların mənzil problemlərinin həllindən və sosial rifah hallarının yaxşılaşdırılmasından ibarətdir.
Torpaq sahələri dövlət tərəfindən təmin edilən sosial mənzillərin maya dəyərinin mövcud bazar qiymətlərindən xeyli aşağı olacağı proqnozlaşdırılır. Aztəminatlı ailələr ayda müəyyən qədər vəsait ödəməklə təxminən 20 il ərzində mənzillərə sahib olacaqlar.
Mübariz ABDULLAYEV