Makron “suveren ödəniş modeli” yaratmaq istəyir: “Visa” və “Mastercard”a alternativ axtarılır

Bakı:

21 °C

78 %

5 m/s

Əlaqə

AZ RU EN

Ana səhifə / Dünya / Makron “suveren ödəniş modeli” yaratmaq istəyir: “Visa” və “Mastercard”a alternativ axtarılır

Makron “suveren ödəniş modeli” yaratmaq istəyir: “Visa” və “Mastercard”a alternativ axtarılır

01.04.2026 [14:47]

Fransa Prezidenti Emmanuel Makron Avropa üçün suveren ödəniş modelinin yaradılmasının vacibliyini vurğulayıb.

AZƏRTAC xəbər verir ki, məqsəd ABŞ mənşəli nəhəng sistemlər – “Visa” və “Mastercard” qarşısında asılılığı azaltmaqdır. Bu məsələ həm iqtisadi, həm texnoloji, həm də siyasi baxımdan strateji əhəmiyyət daşıyır.

“Carte Bancaire” sammitində yayımlanan videomüraciətində Prezident ödəniş sistemlərinin milli suverenliyin əsas hissəsi olduğunu bildirib. Onun sözlərinə görə, bu sahənin xarici şirkətlərin nəzarətində qalması risklidir. “Ödənişləri idarə etməmək o deməkdir ki, iqtisadi fəaliyyətimizin əsasını bizimlə eyni maraqları bölüşməyən aktorların ixtiyarına veririk”, – deyə o bildirib.

Makron Avropa səviyyəsində alternativ sistemin qurulmasına çağıraraq, “Wero” layihəsini ön plana çıxarıb. Hazırda Avropada ödənişlərin böyük hissəsi xarici infrastrukturlara əsaslanır. Fransada isə kartların əksəriyyəti həm milli “Carte Bancaire” sistemi, həm də “Visa” və ya “Mastercard” şəbəkələri ilə işləyən “ko-badged” kartlardır. Bu model yerli müstəqilliyi beynəlxalq istifadə imkanları ilə birləşdirir.

Avropada unikal model

Son illərdə neobankların və mobil ödənişlərin artması ilə yalnız Amerika şəbəkələrinə bağlı kartların sayı artır və bu da Avropanın asılılığını gücləndirir. Bununla belə, 1984-cü ildə yaradılan “Carte Bancaire” sistemi hələ də Fransada dominantdır. Təxminən 77 milyon kart dövriyyədədir və ölkədə ödənişlərin 80%-i bu sistem vasitəsilə həyata keçirilir. Makron bu modeli “Avropada unikal” adlandırıb.

İqtisadi və siyasi risklər

Məsələnin maliyyə tərəfi də mühümdür. “Visa” və “Mastercard” vasitəsilə həyata keçirilən hər əməliyyat komissiya yaradır və bu vəsaitlərin bir hissəsi Avropadan kənara çıxır. Bu isə milyardlarla avronun Avropa iqtisadiyyatından kənarda qalması deməkdir. Əksinə, yerli sistemlər vasitəsilə edilən ödənişlər bu gəlirlərin qitə daxilində qalmasını təmin edir.

Bununla yanaşı, məsələ siyasi xarakter də daşıyır. Amerika şəbəkələri ABŞ qanunlarına tabedir və beynəlxalq gərginliklər zamanı bu, Avropa üçün asılılıq riski yarada bilər. Emmanuel Makron ödənişi “iqtisadi suverenliyin son halqası” adlandıraraq, onun idarəsinin ölkələrin müstəqil qərarvermə qabiliyyəti üçün vacib olduğunu vurğulayıb.

Avropa alternativi: çətin, amma zəruri yol

Bu asılılığı azaltmaq üçün Avropada birgə təşəbbüslər inkişaf etdirilir. “European Payments Initiative” layihəsi qitə miqyasında vahid ödəniş sistemi yaratmağı hədəfləyir. Bu çərçivədə “Wero” artıq fiziki şəxslər arasında ani ödənişlər təklif edir və gələcəkdə ticarət sektoruna da genişlənməyi planlaşdırır.

Lakin bu proses asan deyil. Banklar arasında koordinasiya, yüksək investisiya tələbləri və rentabellik məsələləri ciddi çətinliklər yaradır. Buna baxmayaraq, ekspertlər hesab edir ki, suveren ödəniş sisteminin qurulması Avropanın gələcək iqtisadi müstəqilliyi üçün həlledici olacaq.

Paylaş:

Baxılıb: 438 dəfə