Alimlər: Süd Yolunun mərkəzində qəribə kimyəvi aktivlik müşahidə olunur
12.03.2025 [21:54]
Alimlər Süd Yolu qalaktikasının mərkəzində qəribə kimyəvi aktivlik aşkar ediblər ki, bu da qaranlıq maddənin naməlum növünün mövcudluğundan xəbər verə bilər.
AZƏRTAC “Physical Review Letters” jurnalında dərc edilən araşdırmaya istinadla xəbər verir ki, sirli enerjili proseslərin əvvəllər düşünüldüyündən daha yüngül olan qaranlıq maddə hissəciklərinin toqquşması nəticəsində baş verə biləcəyi bildirilir.
Qaranlıq maddə Kainatın əsas sirlərindən biridir. O, gözəgörünməzdir, adi maddə ilə qarşılıqlı təsir göstərmir, amma kosmosun ümumi kütləsinin 85 faizini təşkil etdiyi təxmin edilir. Alimlər çoxdandır ki, onun kütləvi hissəciklərdən (WIMP) ibarət olduğuna inanırdılar, lakin yeni məlumatlar bir-biri ilə toqquşan və yüklü hissəciklərin axınlarını yaradan işıq hissəciklərinin mövcudluğuna işarə edir.
Qalaktikanın mərkəzində astronomlar uzun müddətdir müsbət yüklü hidrogen buludlarını müşahidə ediblər. Onlar bu anomaliyanı hələ də izah edə bilmirlər. Hidrogen normal olaraq neytraldır, lakin hansısa bir element elektronları ondan çıxarır. Təhlil göstərir ki, bir növ enerji mənbəyi buludda daim aktivdir və ionlaşma prosesini dəstəkləyir.
Əvvəllər alimlər bunun səbəbinin kosmik şüalar - Kainata nüfuz edən sürətli və enerjili hissəciklər ola biləcəyi versiyasını irəli sürürdülər. Bununla belə, tədqiqatçılar indi belə qənaətə gəliblər ki, enerji mənbəyi kosmik şüalardan daha yavaş hərəkət edir və indiyədək şübhəli bilinən qaranlıq maddə hissəciklərindən daha az kütləyə malikdir.
Alimlər hidrogenin qeyri-adi ionlaşması prosesindən əlavə qeyd edirlər ki, yeni fərziyyə qalaktikanın mərkəzindəki digər sirli hadisələri izah edə bilər. Məsələn, 511 keV enerjili xüsusi şüalanma uzun müddətdir qeydə alınıb, amma onun mənşəyi hələ də məlum deyil.
Tədqiqatçılar hesab edirlər ki, Süd Yolunun mərkəzindəki kimyəvi proseslərin tədqiqi qaranlıq maddənin axtarışında yeni yol aça bilər. Nadir hissəciklərin toqquşmalarını tutmağa çalışan Yer əsaslı təcrübələrdən fərqli olaraq, qalaktikanın Mərkəzi Molekulyar Zonasının müşahidələri bizə real vaxt rejimində qaranlıq maddənin mümkün əlamətlərini görməyə imkan verir.
Xəbər lenti
Hamısına bax
Sosial
24 May 23:19
Dünya
24 May 22:16
Dünya
24 May 21:35
Hadisə
24 May 20:09
Sosial
24 May 19:20
Xəbər lenti
24 May 18:35
Dünya
24 May 17:22
Dünya
24 May 16:43
Dünya
24 May 15:30
Sosial
24 May 14:17
İdman
24 May 13:24
Xəbər lenti
24 May 12:21
Dünya
24 May 11:32
Dünya
24 May 10:19
Dünya
24 May 09:25
Siyasət
24 May 08:54
Elm
24 May 07:54
.jpeg&width=120)
Siyasət
23 May 23:07
Dünya
23 May 22:24
Dünya
23 May 21:38
Maraqlı
23 May 20:17
Maraqlı
23 May 19:25
Dünya
23 May 19:07
Dünya
23 May 18:41
Dünya
23 May 18:16
Dünya
23 May 17:19
Dünya
23 May 16:30
Analitik
23 May 16:19
Analitik
23 May 16:17
Mədəniyyət
23 May 15:45
Siyasət
23 May 15:23
Dünya
23 May 14:37
Xəbər lenti
23 May 14:10
Dünya
23 May 13:52
İdman
23 May 13:49
Gündəm
23 May 13:20
Gündəm
23 May 12:58
Gündəm
23 May 12:32
Gündəm
23 May 12:25
Gündəm
23 May 11:50
MEDİA
23 May 11:34
Gündəm
23 May 11:17
İqtisadiyyat
23 May 10:59
İqtisadiyyat
23 May 10:35
Gündəm
23 May 10:12
Analitik
23 May 09:55
Analitik
23 May 09:31
Sosial
23 May 09:16
Ədəbiyyat
23 May 08:50
Ədəbiyyat
23 May 08:34
Dünya
23 May 08:03
İdman
23 May 07:55
Siyasət
23 May 07:55
Siyasət
23 May 07:54
Dünya
22 May 23:42
Sosial
22 May 23:35
Dünya
22 May 23:21
Dünya
22 May 22:49
Dünya
22 May 22:30
Dünya
22 May 22:16
Dünya
22 May 21:58
Dünya
22 May 21:25
İqtisadiyyat
22 May 21:13
Dünya
22 May 20:43
Dünya
22 May 20:31
Dünya
22 May 20:19
Dünya
22 May 19:50
Xəbər lenti
22 May 19:22
İdman
22 May 19:10
Xəbər lenti
22 May 18:19
