4 Oktyabr – Cəbrayılın azadlıq və Böyük Qayıdış salnaməsi

Bakı:

24 °C

57 %

4 m/s

Əlaqə

AZ RU EN

Ana səhifə / Arxiv / 4 Oktyabr – Cəbrayılın azadlıq və Böyük Qayıdış salnaməsi

4 Oktyabr – Cəbrayılın azadlıq və Böyük Qayıdış salnaməsi

02.10.2026 [10:57]

Azərbaycanın çoxəsrlik tarixində xalqımızın milli iradəsini,
vətənpərvərliyini və doğma torpaqlara bağlılığını əks etdirən əlamətdar günlər
xüsusi yer tutur. 4 oktyabr – Cəbrayıl Şəhəri Günü də bu baxımdan mühüm tarixi
əhəmiyyət daşıyır. Bu tarix yalnız şəhərin işğaldan azad edildiyi gün deyil, həm də
illərlə doğma yurd həsrəti ilə yaşayan insanların qayıdış ümidlərinin
gerçəkləşməsinin, milli birliyin və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpasının
rəmzidir.
Qədim tarixə, zəngin mədəni irsə və özünəməxsus ənənələrə malik Cəbrayıl
rayonu 1993-cü il avqustun 23-də Ermənistan silahlı qüvvələri tərəfindən işğal
edildi. İşğal nəticəsində rayonun 1 şəhəri, 4 qəsəbəsi və 92 kəndi dağıntılara məruz
qaldı, minlərlə sakin doğma torpaqlarını tərk edərək məcburi köçkün həyatı
yaşamağa məcbur oldu. Şəhərin və kəndlərin infrastrukturu dağıdıldı, xalqımızın
əsrlər boyu yaratdığı tarixi-mədəni irsə ciddi ziyan vuruldu. Cəbrayıllılar uzun illər
doğma yurdlarından uzaqda yaşasalar da, torpaqlarına qayıtmaq ümidini və milli-
mənəvi dəyərlərini qoruyub saxladılar.
2020-ci il sentyabrın 27-də başlayan Vətən müharibəsi Azərbaycanın ərazi
bütövlüyünün bərpası istiqamətində tarixi mərhələnin əsasını qoydu. Azərbaycan
Ordusunun rəşadəti və qəhrəmanlığı sayəsində işğal altında olan ərazilərimizin
azad edilməsinə başlanıldı. Cəbrayıl rayonu uğrunda gedən döyüşlər müharibənin
mühüm istiqamətlərindən biri oldu. Böyük Mərcanlı və Rüzgar kəndlərinin
müharibənin ilk günü azad edilməsi, sonrakı günlərdə isə digər yaşayış
məntəqələrinin mərhələlərlə düşmən işğalından qurtarılması Cəbrayılın azadlığına
doğru mühüm addımlar idi.
2020-ci il oktyabrın 4-də Cəbrayıl şəhərinin işğaldan azad edilməsi Vətən
müharibəsinin gedişində mühüm tarixi hadisəyə çevrildi. Şəhərin azad olunması
Azərbaycan Ordusunun hərbi uğurlarının davamı olmaqla yanaşı, uzun illər yurd
həsrəti çəkən cəbrayıllıların doğma torpaqlarına qayıdışına real zəmin yaratdı. Bu
hadisə Zəfər tariximizə işğaldan azad edilmiş ilk şəhər kimi həkk olundu və
sonrakı hərbi əməliyyatların gedişində də mühüm rol oynadı.
Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin 31 iyul 2023-cü il
tarixli sərəncamı ilə 4 oktyabr Cəbrayıl Şəhəri Günü elan edildi. Bununla da
şəhərin azadlıq tarixi dövlət səviyyəsində əbədiləşdirildi. Hər il qeyd olunan bu
əlamətdar gün Vətən müharibəsində qazanılmış Zəfərin, Azərbaycan Ordusunun
qəhrəmanlığının və doğma yurda qayıdışın rəmzi kimi xüsusi məna daşıyır.
Cəbrayılın azadlığı uğrunda canlarından keçən şəhidlərimizin xatirəsi
xalqımızın yaddaşında əbədi yaşayacaq. Vətən torpaqlarının bütövlüyü uğrunda
göstərilən fədakarlıq, əsgər və zabitlərimizin qəhrəmanlığı, qazilərimizin
mübarizəsi bu tarixi Zəfərin mənəvi əsasını təşkil edir. Bu gün doğma torpaqlarda
dalğalanan üçrəngli bayrağımız həmin qəhrəmanlığın və milli iradənin
təcəssümüdür. Cəbrayıl Şəhəri Günü həm də şəhidlərimizin əziz xatirəsini
ehtiramla yad etmək, qazilərimizin fədakarlığını qiymətləndirmək və Vətən
qarşısında borcumuzu bir daha dərk etmək üçün əlamətdar tarixdir.
Tarixi Zəfərdən sonra Cəbrayılın qarşısında yeni inkişaf mərhələsi açıldı.
Dağıdılmış yaşayış məntəqələrinin bərpası, müasir infrastrukturun yaradılması,

sosial obyektlərin inşası və əhalinin məşğulluğunun təmin edilməsi istiqamətində
genişmiqyaslı işlərə başlanıldı. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham
Əliyevin işğaldan azad edilmiş ərazilərə səfərləri zamanı Cəbrayılın bərpası ilə
bağlı layihələrin təməlqoyma və açılış mərasimlərində iştirakı, görülən işlərlə tanış
olması bu prosesə göstərilən diqqətin nümunəsidir. Dövlət başçısının Cəbrayıl
şəhərində və Xudafərin körpüsündə Azərbaycan bayrağını ucaltması isə şəhərin
azadlığının və dövlət suverenliyinin rəmzi hadisələrindəndir.
Bu gün Cəbrayılda müasir şəhərsalma prinsiplərinə uyğun yaşayış
məhəllələri, yollar, kommunikasiya xətləri, parklar, istirahət guşələri, uşaq oyun və
idman meydançaları yaradılır. Dördmərtəbəli və beşmərtəbəli yaşayış binalarının
inşası, sosial-məişət obyektlərinin istifadəyə hazırlanması sakinlərin rahat və
təhlükəsiz yaşayışının təmin olunmasına xidmət edir. Görülən işlərin əsas məqsədi
yalnız dağıdılmış şəhəri yenidən qurmaq deyil, həm də əhalinin bütün zəruri
xidmətlərə çıxışını təmin edən, müasir tələblərə cavab verən yaşayış mühiti
formalaşdırmaqdır.
Böyük Qayıdış proqramı çərçivəsində cəbrayıllıların doğma torpaqlarına
mərhələli şəkildə köçürülməsi şəhərin həyatında yeni dövrün başlanğıcıdır. Uzun
illər müxtəlif bölgələrdə məskunlaşmış ailələrin öz ata-baba yurdlarına qayıtması
illərlə davam edən həsrətin sona çatması deməkdir. Cəbrayıl şəhərində 117 ailədən
ibarət 364 nəfərin daimi məskunlaşması bu istiqamətdə atılan mühüm
addımlardandır. Doğma şəhərlərində yeni həyata başlayan sakinlər üçün yaradılan
şərait Böyük Qayıdışın təkcə fiziki köç deyil, həm də sosial həyatın bərpası
olduğunu göstərir.
Qayıdış prosesinin davamlılığının təmin olunmasında iqtisadi inkişaf və
məşğulluq məsələləri xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Cəbrayılın coğrafi mövqeyi,
nəqliyyat bağlantıları və sərhədyanı ərazidə yerləşməsi yeni iqtisadi imkanlar
yaradır. Araz Vadisi İqtisadi Zonası rayonun sənaye və sahibkarlıq potensialının
inkişaf etdirilməsi baxımından mühüm layihələrdən biridir. Burada istehsal və
xidmət sahələrinin genişləndirilməsi yeni iş yerlərinin yaradılmasına, yerli iqtisadi
fəallığın artmasına və əhalinin məşğulluğunun təmin edilməsinə şərait yarada bilər.
Nəqliyyat infrastrukturunun inkişafı da Cəbrayılın regional iqtisadi əlaqələrdə
rolunun genişlənməsi üçün yeni imkanlar formalaşdırır.
Rayonun gələcək inkişafında tarixi-mədəni irsin qorunması və turizm
potensialının reallaşdırılması da mühüm yer tutur. Xudafərin körpüləri və digər
qədim abidələr xalqımızın zəngin keçmişinin mühüm nümunələridir. Bu abidələrin
bərpası, mühafizəsi və turizm marşrutlarına inteqrasiyası həm milli irsin gələcək
nəsillərə çatdırılmasına, həm də bölgənin iqtisadi imkanlarının genişlənməsinə
töhfə verə bilər. Eyni zamanda, Cəbrayılın strateji mövqeyi nəzərə alınaraq sərhəd
təhlükəsizliyinin təmin edilməsi istiqamətində də zəruri tədbirlər həyata keçirilir.
Dövlət Sərhəd Xidmətinin hərbi hissəsinin yaradılması bu sahədə görülən işlərin
mühüm tərkib hissəsidir.
Bu gün Cəbrayılın dirçəlişi təkcə yeni binaların, yolların və sosial
obyektlərin inşası ilə ölçülmür. Şəhərin əsl dirçəlişi insanların doğma torpaqlarına
qayıtması, ailələrin öz evlərində məskunlaşması, uşaqların bu torpaqda böyüməsi
və ictimai həyatın yenidən canlanması ilə bağlıdır. Uzun illər boş qalmış ərazilərdə

həyatın bərpası, sakinlərin öz yurdlarında gələcək planlarını gerçəkləşdirməsi
Cəbrayılın yeni inkişaf mərhələsinin əsas məzmununu təşkil edir.
4 oktyabr – Cəbrayıl Şəhəri Günü azadlığın, tarixi yaddaşın və doğma yurda
bağlılığın təcəssümüdür. Bu tarix Vətən müharibəsində qazanılmış Zəfəri,
şəhidlərimizin fədakarlığını, qazilərimizin qəhrəmanlığını və cəbrayıllıların illərlə
yaşatdıqları qayıdış arzusunu özündə birləşdirir. Bu gün doğma torpaqlarında yeni
həyata başlayan sakinlər üçün Cəbrayıl yalnız yaşadıqları şəhər deyil, həm də
nəsillərdən miras qalan tarixi yaddaşın, milli kimliyin və mənəvi bağlılığın
ünvanıdır.
Cəbrayılın azad edilməsi ilə başlanan tarixi mərhələ bu gün genişmiqyaslı
quruculuq və Böyük Qayıdış prosesi ilə davam edir. Şəhərin sosial-iqtisadi
potensialının inkişaf etdirilməsi, tarixi irsinin qorunması və sakinlərin təhlükəsiz,
firavan yaşayışının təmin olunması qarşıda duran əsas vəzifələrdəndir. 4 oktyabr
tarixi isə hər il xalqımıza azadlığın dəyərini, Vətən uğrunda göstərilən fədakarlığı
və doğma torpaqlarda həyatın yenidən qurulmasının əhəmiyyətini xatırladır.
Cəbrayılın dirçəlişi Azərbaycanın Zəfərdən sonra başladığı yeni inkişaf yolunun,
tarixi yaddaşın qorunmasının və gələcəyə inamın parlaq ifadəsidir.
Pərviz Hüseynzadə
Yeni Azərbaycan Partiyası Babək rayon təşkilatının əməkdaşı