Müstəqil Azərbaycan Dövlətçiliyinin Bünövrəsi və Milli İnkişaf Fəlsəfəsi
02.10.2026 [10:51]
Müasir Azərbaycan dövlətinin banisi, Ümummilli Lider Heydər Əliyevin siyasi
irsi və dövlətçilik fəlsəfəsi xalqımızın tarixi taleyində və müstəqillik
salnaməsində müstəsna yer tutur. 1993-cü ildə ölkənin dərin siyasi, iqtisadi,
hərbi böhran və vətəndaş müharibəsi təhlükəsi ilə üz-üzə qaldığı bir dövrdə
xalqın təkidli tələbi ilə hakimiyyətə qayıdan Ulu Öndər Azərbaycanı
parçalanmaqdan və müstəqilliyini itirməkdən xilas etdi. Onun 1993-cü il
sentyabrın 21-də Elmlər Akademiyasında ziyalılarla görüşü zamanı
səsləndirdiyi "Dövlətçilik, müstəqillik hər bir vətəndaşın, hər bir insanın ən
əziz, ən qiymətli varlığıdır" fikri dövlətçilik konsepsiyasının ana xəttini təşkil
edirdi.
Heydər Əliyevin dövlətçilik siyasətinin əsas sütunları aşağıdakı prinsipial
amillərə söykənirdi:
Milli dövlətçilik və suverenlik: Müstəqilliyin dönməz və əbədi xarakter alması,
dövlət atributlarının bərpası, xaosun qarşısının alınması və milli maraqların hər
şeydən üstün tutulması;
Azərbaycançılıq ideologiyası: Dünyada yaşayan bütün azərbaycanlıları vahid
məfkurə ətrafında birləşdirən, milli-mənəvi dəyərlərə, ana dilimizə və tarixi
irsimizə söykənən həmrəylik platformasının yaradılması;
Hüquqi dövlət və demokratik təsisatlar: 1995-ci ildə müstəqil Azərbaycanın ilk
Konstitusiyasının qəbulu, insan hüquq və azadlıqlarının təmin edilməsi,
hakimiyyətin üç qolunun fəaliyyətinin tənzimlənməsi və siyasi plyuralizmin
bərqərar olması;
Nizamlı ordu quruculuğu: Pərakəndə silahlı dəstələrin ləğv edilməsi, vahid
komandanlığa tabe olan, peşəkar, nizam-intizamlı və müasir tələblərə cavab
verən Milli Ordunun təməlinin qoyulması.
Ulu Öndərin "Biz öz taleyimizin sahibiyik" çağırışı həm də ölkənin iqtisadi
müstəqilliyinin bərpasını şərtləndirirdi. Bu strategiyanın məntiqi nəticəsi olaraq
1994-cü il sentyabrın 20-də imzalanan "Əsrin müqaviləsi" xarici sərmayələrin
ölkəyə axınını təmin etdi, Azərbaycanı qlobal enerji xəritəsinin mərkəzi
oyunçusuna çevirdi və gələcək iqtisadi yüksəlişin möhkəm təməlini qoydu.
Ümummilli Lider Heydər Əliyevin çoxşaxəli dövlətçilik siyasətində ölkə
regionlarının, xüsusən də paytaxt Bakı və onun ətraf ərazilərinin kompleks
inkişafı xüsusi önəm kəsb edirdi. Bu gün Bakı iqtisadi rayonu (Bakı şəhəri və
onun inzibati ərazisi daxil olmaqla) Azərbaycanın ümumi daxili məhsulunun
(ÜDM), sənaye istehsalının, maliyyə dövriyyəsinin və xarici ticarət həcminin
əsas mərkəzi kimi Ulu Öndərin uzaqgörən iqtisadi kursunun real təzahürüdür.
Ulu Öndərin təşəbbüsü ilə Bakı neftinin və qazının dünya bazarlarına təhlükəsiz
çıxarılması üçün Bakı-Tbilisi-Ceyhan neft və Bakı-Tbilisi-Ərzurum qaz
kəmərlərinin əsası qoyuldu. Bakı iqtisadi rayonu ərazisində yerləşən
dünyamiqyaslı Səngəçal terminalı, Neft Daşları, modernize olunmuş neft emalı
zavodları və dərin özüllər zavodu regionun aparıcı energetika habına
çevrilməsini təmin etdi.
1998-ci ildə Bakıda 32 ölkənin və 12 beynəlxalq təşkilatın nümayəndələrinin
iştirakı ilə keçirilmiş Tarixi İpək Yolunun bərpasına həsr olunmuş beynəlxalq
konfrans Bakı iqtisadi rayonunun Şərq-Qərb (TRACECA) və Şimal-Cənub
nəqliyyat koridorlarının mərkəzi qovşağına çevrilməsinə güclü təkan verdi.
Bakı Beynəlxalq Dəniz Ticarət Limanı, müasir hava limanı kompleksi və
nəqliyyat şəbəkəsi bu uzaqgörən xəttin nəticəsidir.
Ulu Öndər hələ Sovet Azərbaycanına rəhbərlik etdiyi illərdən (1969–1982)
başlayaraq Bakını böyük sənaye və elmi mərkəzə çevirmişdi. Müstəqillik
dövründə isə bu baza daha da təkmilləşdirilərək maşınqayırma, kimya, tikinti
materialları, yüngül və qida sənayesi sahələrində modernləşmə aparıldı. Elmlər
Akademiyası, aparıcı universitetlər və elmi-tədqiqat institutları sayəsində Bakı
ölkənin əsas bilik, innovasiya və kadr potensialını özündə cəmləşdirdi.
Ulu Öndər Heydər Əliyevin dövlətçilik siyasətinin ən böyük mənəvi, siyasi və
hərbi zəfəri onun ideyalarının layiqli davamçısı, Azərbaycan Respublikasının
Prezidenti, Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyev tərəfindən uca zirvələrə
qaldırılmasıdır. Heydər Əliyevin 1993-cü ildə söylədiyi "Biz öz torpaqlarımızın
sahibi olacağıq" kəlamı 2020-ci ilin 44 günlük Vətən müharibəsində və 2023-cü
ilin lokal antiterror əməliyyatlarında tam reallığa çevrildi.
Azərbaycan öz ərazi bütövlüyünü və suverenliyini tam bərpa edərək tarixi
ədaləti bərqərar etdi. İşğaldan azad edilmiş torpaqlarımızda dalğalanan üçrəngli
bayrağımız Ulu Öndərin illər öncə qoyduğu güclü dövlət, güclü ordu və
dinamik iqtisadiyyat strategiyasının məntiqi nəticəsidir.
Bu gün Bakı iqtisadi rayonu təkcə Azərbaycanın deyil, bütöv Cənubi Qafqazın
maliyyə, iqtisadi, mədəni, diplomatik və nəqliyyat-logistika mərkəzidir.
Paytaxtda həyata keçirilən irimiqyaslı abadlıq-quruculuq işləri, Pirallahi və
Sabunçu sənaye parkları, "Ağıllı şəhər" infrastruktur elementləri, yaşıl enerjiyə
keçid təşəbbüsləri Ulu Öndərin arzuladığı firavan həyatı hər bir Azərbaycan
vətəndaşı üçün reallığa çevirir.
Ümummilli Lider Heydər Əliyevin dövlətçilik siyasəti və onun müdrik sitatları
yalnız keçmişin salnaməsi deyil, müstəqil Azərbaycanın əbədi inkişaf yolunu
işıqlandıran sönməz bir məşəldir. Bu irsə söykənən Azərbaycan dövləti öz
taleyinin tam sahibi kimi gələcəyə inamla addımlayır.
Asim Quliyev
YAP Şahbuz rayon təşkilatının mühasibi
Xəbər lenti
Hamısına baxDünya
22 Oktyabr 13:38
Gündəm
22 Oktyabr 12:59
Siyasət
22 Oktyabr 12:48
Siyasət
22 Oktyabr 12:48
YAP xəbərləri
22 Oktyabr 12:26
Siyasət
22 Oktyabr 12:24
Siyasət
22 Oktyabr 11:19
İqtisadiyyat
22 Oktyabr 10:53
Analitik
22 Oktyabr 10:25
Siyasət
22 Oktyabr 10:24
YAP xəbərləri
22 Oktyabr 10:06
YAP xəbərləri
22 Oktyabr 09:46
İqtisadiyyat
22 Oktyabr 09:42
Analitik
22 Oktyabr 09:16
Siyasət
22 Oktyabr 09:10
Sosial
22 Oktyabr 08:50
MEDİA
22 Oktyabr 08:38
Gündəm
22 Oktyabr 08:13
Sosial
22 Oktyabr 08:02
Sosial
22 Oktyabr 08:01
Sosial
21 Oktyabr 23:52
Siyasət
21 Oktyabr 23:44
Siyasət
21 Oktyabr 22:42
Siyasət
21 Oktyabr 21:41
Siyasət
21 Oktyabr 21:15
Dünya
21 Oktyabr 20:57
Siyasət
21 Oktyabr 20:38
Sosial
21 Oktyabr 20:25
Dünya
21 Oktyabr 20:23
Gündəm
21 Oktyabr 19:46
YAP xəbərləri
21 Oktyabr 18:20
Gündəm
21 Oktyabr 18:09
İqtisadiyyat
21 Oktyabr 17:51
Hadisə
21 Oktyabr 17:39
Gündəm
21 Oktyabr 17:39
Siyasət
21 Oktyabr 17:38
YAP xəbərləri
21 Oktyabr 17:27
Dünya
21 Oktyabr 16:50
Sosial
21 Oktyabr 16:48
Hadisə
21 Oktyabr 16:47
İqtisadiyyat
21 Oktyabr 16:47
Sosial
21 Oktyabr 16:46
Mədəniyyət
21 Oktyabr 16:45
YAP xəbərləri
21 Oktyabr 16:32
Dünya
21 Oktyabr 15:49
Siyasət
21 Oktyabr 15:40
Siyasət
21 Oktyabr 15:33
Dünya
21 Oktyabr 14:48
Gündəm
21 Oktyabr 14:41
YAP xəbərləri
21 Oktyabr 14:07
YAP xəbərləri
21 Oktyabr 12:56
Dünya
21 Oktyabr 12:52
YAP xəbərləri
21 Oktyabr 12:52
YAP xəbərləri
21 Oktyabr 12:44
YAP xəbərləri
21 Oktyabr 12:20
YAP xəbərləri
21 Oktyabr 11:38
Gündəm
21 Oktyabr 11:07
İqtisadiyyat
21 Oktyabr 11:06
İqtisadiyyat
21 Oktyabr 10:49
Siyasət
21 Oktyabr 10:46
Siyasət
21 Oktyabr 10:33
Hadisə
21 Oktyabr 10:08
Siyasət
21 Oktyabr 09:11
Siyasət
21 Oktyabr 09:00
Mədəniyyət
21 Oktyabr 08:54
Ədəbiyyat
21 Oktyabr 08:38
YAP xəbərləri
20 Oktyabr 23:02
İdman
20 Oktyabr 22:46
İdman
20 Oktyabr 22:13
Dünya
20 Oktyabr 21:07

