Müstəqilliyi qorumaq, saxlamaq o müstəqilliyi əldə etməkdən qat-qat çətin bir vəzifə idi

Bakı:

17 °C

72 %

2 m/s

Əlaqə

AZ RU EN

Ana səhifə / Arxiv / Müstəqilliyi qorumaq, saxlamaq o müstəqilliyi əldə etməkdən qat-qat çətin bir vəzifə idi

Müstəqilliyi qorumaq, saxlamaq o müstəqilliyi əldə etməkdən qat-qat çətin bir vəzifə idi

25.05.2026 [10:53]

Vüsal Hüseynov

YAP Xocavənd rayon təşkilatının sədri

Azərbaycanın müasir dövlətçilik tarixini, onun keçdiyi mürəkkəb və şərəfli yolu təhlil edərkən Ümummilli Lider Heydər Əliyevin "Müstəqilliyi qorumaq, saxlamaq o müstəqilliyi əldə etməkdən qat-qat çətin bir vəzifə idi" kəlamı fundamental bir düstur kimi qarşımıza çıxır. Bu fikir sadəcə bəlağətli bir ifadə deyil, həm 1918-ci il Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin acı süqut təcrübəsinə, həm də 1991-ci ildə bərpa olunan müstəqilliyimizin ilk illərində yaşanan irimiqyaslı böhranlara əsaslanan tarixi-siyasi reallıqdır.

Tarix sübut edir ki, imperiyaların dağılması və ya qlobal geosiyasi dəyişikliklər fonunda müstəqillik elan etmək müəyyən mənada tarixi bir şansın, xalqın azadlıq iradəsinin anidən təzahür etməsi ilə mümkün ola bilər. Lakin bu müstəqilliyi elan olunduğu gündən etibarən xarici təzyiqlərdən, daxili xaosdan, iqtisadi iflasdan və separatizm meyillərindən qorumaq tamamilə fərqli bir miqyas — titanik siyasi iradə, sarsılmaz qətiyyət və uzaqgörən dövlətçilik təfəkkürü tələb edir.

Heydər Əliyev Azərbaycan xalqının müstəqillik tarixini vahid bir xətt üzərində görürdü və bu xəttin başlanğıcı məhz 28 May 1918-ci ilə — müsəlman Şərqində ilk demokratik respublika olan Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin qurulmasına dayanırdı. Ulu Öndər 28 Mayı xalqımızın ən əziz, ən tarixi bayramı adlandıraraq hər zaman vurğulayırdı ki, bizim müasir müstəqil dövlətimiz məhz Cümhuriyyətin mənəvi və siyasi varisidir. Lakin eyni zamanda, o, Cümhuriyyətin cəmi 23 ay yaşaya bilməsini böyük bir tarixi dərs kimi dəyərləndirirdi. 1918-ci ildə mürəkkəb xarici təhdidlər, daxili qüvvələrin vahid mərkəzdən idarə oluna bilməməsi və güclü dövlət institutlarının qurulmasına zamanın yetməməsi müstəqilliyin itirilməsi ilə nəticələnmişdi.

Eyni təhlükə 1991-ci ildə müstəqillik yenidən bərpa olunarkən daha amansız formada ortaya çıxdı. 1991–1993-cü illərdə Azərbaycan kağız üzərində müstəqil olsa da, reallıqda dövlət institutları iflic vəziyyətində idi. Ermənistanın hərbi təcavüzü, ölkə daxilində tüğyan edən vətəndaş müharibəsi təhlükəsi, qanunsuz silahlı qruplaşmaların hakimiyyət davası və separatizm meyilləri respublikanı parçalanmaq və müstəqilliyini yenidən itirmək həddinə gətirmişdi. Tarix sanki 1920-ci ilin ssenarisini təkrarlayırdı.

Məhz belə bir kritik məqamda, 1993-cü ildə Heydər Əliyevin xalqın təkidli tələbi ilə hakimiyyətə qayıtması dövlətin xilasının əsasını qoydu. O, 1918-ci ilin acı dərslərindən nəticə çıxararaq dərhal ən çətin vəzifənin — müstəqilliyin qorunması missiyasının icrasına başladı. İlk növbədə, ölkədə daxili sabitlik təmin olundu, xaos idarəolunan nizama çevrildi və qanunsuz qüvvələr zərərsizləşdirildi. Müstəqilliyin sadəcə şüar səviyyəsində qalmaması üçün onun güclü iqtisadi və siyasi əsasları yaradıldı. 1994-cü ildə imzalanan "Əsrin müqaviləsi" ilə Azərbaycan qlobal enerji xəritəsinə daxil edildi, iqtisadi suverenlik möhkəmləndirildi və beynəlxalq birliyin ölkəmizin müstəqilliyində maraqlı olması təmin edildi.

Heydər Əliyevin bu düsturu həm də gələcəyə yönəlmiş böyük bir fəlsəfədir. Bu fəlsəfə bizə aşılayır ki, müstəqillik statik, keçmişdə qazanılmış və bitmiş bir nailiyyət deyil. Müstəqillik hər gün yenidən müdafiə olunmalı, beynəlxalq müstəvidə maraqların toqquşduğu bir dünyada hər an qorunmalı olan dinamik bir prosesdir.

Bu gün müasir Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü və suverenliyini tam bərpa etmiş qüdrətli bir dövlətə çevrilməsi, Ulu Öndərin vaxtilə qoruyub saxladığı o müstəqillik təməllərinin ən parlaq məntiqi nəticəsidir. 28 Mayda əsası qoyulan, 1991-ci ildə yenidən bərpa edilən və Heydər Əliyev dühası ilə xilas edilərək daimi olunan müstəqilliyimiz bu gün xalqımızın ən böyük və sarsılmaz sərvətidir.

Paylaş:

Baxılıb: 74 dəfə