Tarixin ən ağrılı səhifələrindən biri
31.03.2026 [14:00]
Əmir Babayev
YAP Şərur rayon təşkilatının sədri
1918-ci ilin mart hadisələri Azərbaycan tarixinin ən faciəli və eyni zamanda ən dərindən öyrənilməli səhifələrindən biridir. Bu hadisələr yalnız hərbi qarşıdurma və ya siyasi toqquşma kimi deyil, məhz mülki əhaliyə qarşı məqsədyönlü şəkildə həyata keçirilmiş kütləvi qırğın – soyqırımı kimi qiymətləndirilməlidir. Çünki baş verənlər təkcə döyüş əməliyyatları ilə məhdudlaşmamış, qadın, uşaq, qoca demədən minlərlə günahsız insanın sistemli şəkildə məhv edilməsi ilə müşayiət olunmuşdur.
Mart hadisələrinin xarakterini müəyyən edən əsas cəhət qırğınların təsadüfi deyil, planlı və sistemli şəkildə həyata keçirilməsidir. İnsanların yalnız milli və dini mənsubiyyətinə görə hədəfə alınması bu faciəni etnik təmizləmə və soyqırımı aktı kimi səciyyələndirməyə əsas verir. Xüsusilə silahsız mülki əhalinin amansızlıqla qətlə yetirilməsi hadisələrin hər hansı hərbi zərurətdən uzaq olduğunu açıq şəkildə göstərir.
Şamaxıda yüzlərlə kəndin yerlə-yeksan edilməsi də bu dəhşətli hadisələrin miqyasını və məqsədini aydın şəkildə ortaya qoyur. Bu faktlar sübut edir ki, məqsəd yalnız müəyyən əraziləri nəzarətə götürmək deyil, eyni zamanda yerli əhalini fiziki olaraq məhv etmək olmuşdur.
1918-ci ilin mart hadisələri uzun illər müxtəlif səbəblərdən lazımi siyasi-hüquqi qiymətini ala bilməmişdir. Lakin müstəqillik dövründə bu faciəyə dövlət səviyyəsində obyektiv yanaşma formalaşmış, hadisələrin soyqırımı kimi tanınması istiqamətində mühüm addımlar atılmışdır. Tarixi ədalətin bərpası, qurbanların xatirəsinin yad edilməsi və bu həqiqətlərin dünya ictimaiyyətinə çatdırılması bu gün də aktual olaraq qalır.
Bu hadisələrə yalnız keçmişin faciəsi kimi deyil, həm də gələcək üçün mühüm dərs kimi yanaşmaq vacibdir. Tarix göstərir ki, mülki əhaliyə qarşı törədilən zorakılıqların unudulması yeni faciələrin yaranmasına zəmin yarada bilər. Buna görə də 1918-ci ilin mart hadisələrinin soyqırımı kimi tanınması həm tarixi həqiqətin qorunması, həm də beynəlxalq ədalətin təmin olunması baxımından xüsusi əhəmiyyət kəsb edir.
Nəticə etibarilə demək olar ki, 1918-ci ilin mart hadisələri yalnız Azərbaycan xalqına qarşı deyil, ümumbəşəri dəyərlərə qarşı törədilmiş ağır cinayətlərdən biridir. Bu hadisələrin soyqırımı kimi tanınması həm tarix qarşısında, həm də insanlıq qarşısında mənəvi borcumuzdur.
Xəbər lenti
Hamısına bax
YAP xəbərləri
31 Mart 21:32
Dünya
31 Mart 21:18
YAP xəbərləri
31 Mart 20:43
Dünya
31 Mart 20:32
Dünya
31 Mart 20:11
Dünya
31 Mart 19:51
Dünya
31 Mart 19:15
Dünya
31 Mart 18:57
YAP xəbərləri
31 Mart 18:41
YAP xəbərləri
31 Mart 18:35
Sosial
31 Mart 18:24
Sosial
31 Mart 18:23
Sosial
31 Mart 18:23
Sosial
31 Mart 18:22
Dünya
31 Mart 18:15
Dünya
31 Mart 18:06
Mədəniyyət
31 Mart 18:05
İdman
31 Mart 18:03
YAP xəbərləri
31 Mart 18:01
YAP xəbərləri
31 Mart 17:49
YAP xəbərləri
31 Mart 17:25
Dünya
31 Mart 17:23
YAP xəbərləri
31 Mart 17:01
Dünya
31 Mart 16:42
YAP xəbərləri
31 Mart 16:41
YAP xəbərləri
31 Mart 16:39
YAP xəbərləri
31 Mart 16:39
Elanlar
31 Mart 16:32
Dünya
31 Mart 16:12
Siyasət
31 Mart 16:12
YAP xəbərləri
31 Mart 16:05
YAP xəbərləri
31 Mart 16:00
Sosial
31 Mart 15:13
Dünya
31 Mart 15:11
Sosial
31 Mart 14:49
YAP xəbərləri
31 Mart 14:24
Sosial
31 Mart 14:16
İqtisadiyyat
31 Mart 14:08
İqtisadiyyat
31 Mart 14:07
YAP xəbərləri
31 Mart 14:04
YAP xəbərləri
31 Mart 13:46
Gündəm
31 Mart 13:31
Gündəm
31 Mart 13:20
Gündəm
31 Mart 13:12
Gündəm
31 Mart 13:09
Xəbər lenti
31 Mart 12:33
Sosial
31 Mart 12:32
İdman
31 Mart 12:32
İqtisadiyyat
31 Mart 12:31
İqtisadiyyat
31 Mart 12:31
YAP xəbərləri
31 Mart 12:25
Hadisə
31 Mart 12:22
YAP xəbərləri
31 Mart 12:20
YAP xəbərləri
31 Mart 12:00
Dünya
31 Mart 11:46
Dünya
31 Mart 11:19
Dünya
31 Mart 10:56
Sosial
31 Mart 10:52
Dünya
31 Mart 10:21
YAP xəbərləri
31 Mart 10:17
YAP xəbərləri
31 Mart 10:06
Dünya
31 Mart 09:42
Siyasət
31 Mart 09:31
Dünya
31 Mart 09:17
Gündəm
31 Mart 09:16
Dünya
31 Mart 08:50
Gündəm
31 Mart 08:34
Gündəm
31 Mart 08:33
Dünya
31 Mart 08:29
Dünya
30 Mart 23:15
