Unutmadıq, Unutdurmarıq!

Bakı:

11 °C

93 %

2 m/s

Əlaqə

AZ RU EN

Ana səhifə / Arxiv / Unutmadıq, Unutdurmarıq!

Unutmadıq, Unutdurmarıq!

31.03.2026 [13:47]

Azərbaycan tarixinin ən faciəli səhifələrindən biri olan 31 mart hadisələri 1918-ci ildə xalqımıza qarşı həyata keçirilmiş genişmiqyaslı soyqırımı aktı kimi yadda qalmışdır. Bu hadisələr zamanı minlərlə dinc azərbaycanlı yalnız milli kimliyinə görə qətlə yetirilmiş, şəhər və kəndlər dağıdılmış, xalqın maddi və mənəvi sərvətləri məhv edilmişdir.

Tarixi mənbələrə əsasən, 1918-ci ilin mart-aprel aylarında baş verən qırğınlar nəticəsində ümumilikdə 50 mindən çox azərbaycanlı amansızcasına öldürülmüşdür. Bu rəqəm həmin dövr üçün olduqca böyük itki olmaqla yanaşı, hadisələrin planlı və sistemli xarakter daşıdığını göstərir. Təkcə Bakı şəhərində 10-12 min nəfər dinc sakin qətlə yetirilmiş, müsəlman əhaliyə məxsus yüzlərlə ev və obyekt dağıdılmışdır.

Soyqırımı yalnız Bakı ilə məhdudlaşmamışdır. Şamaxıda baş verən hadisələr zamanı 7 mindən çox insan öldürülmüş, şəhərin 58 kəndi tamamilə məhv edilmişdir. Quba qəzasında isə sonradan aşkar edilən kütləvi məzarlıqlar bu ərazidə 16 mindən artıq insanın qətlə yetirildiyini sübut edir. Qarabağ, Zəngəzur və digər bölgələrdə də oxşar vəhşiliklər törədilmiş, yüzlərlə yaşayış məntəqəsi xəritədən silinmişdir.

Bu soyqırımı zamanı təkcə insan itkisi deyil, həm də böyük maddi ziyan vurulmuşdur. Minlərlə ev, məktəb, məscid və tarixi abidə yandırılmış, xalqın mədəni irsinə ağır zərbə vurulmuşdur. Məscidlərin dağıdılması və dini abidələrin təhqir olunması isə hadisələrin yalnız hərbi deyil, həm də ideoloji və mədəni soyqırımı xarakteri daşıdığını göstərir.

Ümummilli lider Heydər Əliyev 1998-ci ildə imzaladığı fərmanla bu hadisələrə siyasi-hüquqi qiymət vermiş və 31 mart tarixini Azərbaycanlıların Soyqırımı Günü elan etmişdir. Bu qərar tarixi ədalətin bərpası və həqiqətlərin dünya ictimaiyyətinə çatdırılması baxımından mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Bu siyasət bu gün də İlham Əliyev tərəfindən davam etdirilir və soyqırımı faktlarının beynəlxalq səviyyədə tanıdılması istiqamətində ardıcıl iş aparılır.

Nəticə olaraq, 31 mart soyqırımı təkcə bir günün faciəsi deyil, Azərbaycan xalqına qarşı yönəlmiş genişmiqyaslı və planlı bir məhv etmə siyasətinin nəticəsidir. Statistik rəqəmlər bu cinayətlərin miqyasını açıq şəkildə göstərir: on minlərlə insanın ölümü, yüzlərlə kəndin dağıdılması və saysız-hesabsız maddi-mədəni itkilər. Bu faciəni unutmaq deyil, onu dərindən öyrənmək və gələcək nəsillərə çatdırmaq hər bir azərbaycanlının tarixi borcudur.

Nicat Əsədli

YAP Ordubad rayon təşkilatının əməkdaşı

Paylaş:

Baxılıb: 129 dəfə