Tarixin ən ağrılı səhifələrindən biri
31.03.2026 [14:00]
Əmir Babayev
YAP Şərur rayon təşkilatının sədri
1918-ci ilin mart hadisələri Azərbaycan tarixinin ən faciəli və eyni zamanda ən dərindən öyrənilməli səhifələrindən biridir. Bu hadisələr yalnız hərbi qarşıdurma və ya siyasi toqquşma kimi deyil, məhz mülki əhaliyə qarşı məqsədyönlü şəkildə həyata keçirilmiş kütləvi qırğın – soyqırımı kimi qiymətləndirilməlidir. Çünki baş verənlər təkcə döyüş əməliyyatları ilə məhdudlaşmamış, qadın, uşaq, qoca demədən minlərlə günahsız insanın sistemli şəkildə məhv edilməsi ilə müşayiət olunmuşdur.
Mart hadisələrinin xarakterini müəyyən edən əsas cəhət qırğınların təsadüfi deyil, planlı və sistemli şəkildə həyata keçirilməsidir. İnsanların yalnız milli və dini mənsubiyyətinə görə hədəfə alınması bu faciəni etnik təmizləmə və soyqırımı aktı kimi səciyyələndirməyə əsas verir. Xüsusilə silahsız mülki əhalinin amansızlıqla qətlə yetirilməsi hadisələrin hər hansı hərbi zərurətdən uzaq olduğunu açıq şəkildə göstərir.
Şamaxıda yüzlərlə kəndin yerlə-yeksan edilməsi də bu dəhşətli hadisələrin miqyasını və məqsədini aydın şəkildə ortaya qoyur. Bu faktlar sübut edir ki, məqsəd yalnız müəyyən əraziləri nəzarətə götürmək deyil, eyni zamanda yerli əhalini fiziki olaraq məhv etmək olmuşdur.
1918-ci ilin mart hadisələri uzun illər müxtəlif səbəblərdən lazımi siyasi-hüquqi qiymətini ala bilməmişdir. Lakin müstəqillik dövründə bu faciəyə dövlət səviyyəsində obyektiv yanaşma formalaşmış, hadisələrin soyqırımı kimi tanınması istiqamətində mühüm addımlar atılmışdır. Tarixi ədalətin bərpası, qurbanların xatirəsinin yad edilməsi və bu həqiqətlərin dünya ictimaiyyətinə çatdırılması bu gün də aktual olaraq qalır.
Bu hadisələrə yalnız keçmişin faciəsi kimi deyil, həm də gələcək üçün mühüm dərs kimi yanaşmaq vacibdir. Tarix göstərir ki, mülki əhaliyə qarşı törədilən zorakılıqların unudulması yeni faciələrin yaranmasına zəmin yarada bilər. Buna görə də 1918-ci ilin mart hadisələrinin soyqırımı kimi tanınması həm tarixi həqiqətin qorunması, həm də beynəlxalq ədalətin təmin olunması baxımından xüsusi əhəmiyyət kəsb edir.
Nəticə etibarilə demək olar ki, 1918-ci ilin mart hadisələri yalnız Azərbaycan xalqına qarşı deyil, ümumbəşəri dəyərlərə qarşı törədilmiş ağır cinayətlərdən biridir. Bu hadisələrin soyqırımı kimi tanınması həm tarix qarşısında, həm də insanlıq qarşısında mənəvi borcumuzdur.
Xəbər lenti
Hamısına bax
Dünya
03 İyul 23:11
Dünya
03 İyul 22:49
Dünya
03 İyul 22:31
İqtisadiyyat
03 İyul 22:17
Elm
03 İyul 21:54
İqtisadiyyat
03 İyul 21:28
İdman
03 İyul 21:12
Dünya
03 İyul 20:42
Dünya
03 İyul 20:30
Dünya
03 İyul 20:16
Dünya
03 İyul 19:50
Siyasət
03 İyul 19:30
Dünya
03 İyul 19:23
Dünya
03 İyul 19:10
YAP xəbərləri
03 İyul 18:22
YAP xəbərləri
03 İyul 17:35
Müsahibə
03 İyul 17:19
Sosial
03 İyul 17:09
Xəbər lenti
03 İyul 16:30
Dünya
03 İyul 16:23
Elanlar
03 İyul 16:00
Dünya
03 İyul 15:32
Elm
03 İyul 15:01
YAP xəbərləri
03 İyul 14:17
Sosial
03 İyul 14:17
İqtisadiyyat
03 İyul 13:45
Siyasət
03 İyul 13:29
Siyasət
03 İyul 13:10
Sosial
03 İyul 12:53
İqtisadiyyat
03 İyul 12:52
Siyasət
03 İyul 12:50
İqtisadiyyat
03 İyul 12:45
Xəbər lenti
03 İyul 12:45
İqtisadiyyat
03 İyul 12:26
Siyasət
03 İyul 12:24
Sosial
03 İyul 12:10
Siyasət
03 İyul 11:26
Gündəm
03 İyul 11:17
Elm
03 İyul 10:58
Sosial
03 İyul 10:58
YAP xəbərləri
03 İyul 10:56
Analitik
03 İyul 10:56
YAP xəbərləri
03 İyul 10:54
YAP xəbərləri
03 İyul 10:48
İqtisadiyyat
03 İyul 10:46
Analitik
03 İyul 10:44
Sosial
03 İyul 10:25
Dünya
03 İyul 09:47
Dünya
03 İyul 09:22
Dünya
03 İyul 08:50
Dünya
03 İyul 08:34
İqtisadiyyat
02 İyul 23:31
Sosial
02 İyul 22:46
Daxili siyasət
02 İyul 22:30
Müsahibə
02 İyul 22:19
Dünya
02 İyul 21:50
Dünya
02 İyul 21:25
Dünya
02 İyul 21:09
Dünya
02 İyul 20:43
Sosial
02 İyul 20:33
Dünya
02 İyul 20:16
Dünya
02 İyul 19:58
Dünya
02 İyul 19:21
Xəbər lenti
02 İyul 19:17
Dünya
02 İyul 19:07
Maraqlı
02 İyul 18:51
Dünya
02 İyul 18:15
Dünya
02 İyul 17:34
Dünya
02 İyul 17:05
Dünya
02 İyul 16:30
