Normanı aşan yağıntılar...
09.04.2026 [11:35]
.jpeg)
Yağıntının “norması” necə təyin edilir?
Son günlər yağan intensiv yağışlar bir daha göstərdi ki, təbiətin gücü qarşısında olduqca həssasıq. Qısa müddətdə yağan leysanlar küçələri sanki çaylara çevirmişdi, bəzi ərazilərdə nəqliyyat iflic oldu, evlərə və obyektlərə ciddi ziyan dəydi.
Normanı aşan yağıntılar bir çox problemlərə səbəb ola bilər: Məsələn sel və daşqınlar, torpaq sürüşmələri, şəhər infrastrukturunda problemlər, kənd təsərrüfatına ziyan və.s Son günlər müşahidə etdiyimiz fəsadlar da məhz normadan artıq və qısa müddətdə düşən intensiv yağıntının nəticəsidir.
Bütün bunlar bir daha göstərdi ki, təbiətin ritmini anlamaq və ölçmək nə qədər vacibdir. Bəs tez-tez eşitdiyimiz “yağıntı norması” nədir və bu necə müəyyən olunur?
Yağıntı norması müəyyən bir ərazi üçün uzun illər ərzində (adətən 30 il) müşahidə olunan orta yağıntı miqdarıdır. Bu göstərici sayəsində meteoroloqlar konkret bir gün, ay və ya mövsümdə düşən yağışın “adi”, yoxsa “normadan artıq” olduğunu müəyyən edə bilirlər.
Yağıntı normasının ölçülməsi
Mövzu barədə “Yeni Azərbaycan”a açıqlama verən ekoloq Rövşən Abbasov bildirib ki, yağıntı norması təsadüfi şəkildə yox, ciddi elmi metodlarla hesablanır: “Müəyyən ərazidə uzun illər ərzində gündəlik yağış ölçülür. Bu ölçmələr xüsusi cihaz - pluviometr (yağışölçən) vasitəsilə aparılır. Toplanan məlumatlar isə aylıq və illik ortalamalara çevrilir. Nəticədə həmin ərazi üçün “iqlim norması” formalaşır. Məsələn, əgər bir şəhərdə aprel ayı üçün orta yağıntı 30 mm-dirsə, amma bu il 70 mm düşübsə, deməli yağıntı normadan xeyli artıq olub”.
Müəyyən proqnozlar verilsə belə...
Ekoloq deyib ki, bəzən aylıq deyil, hətta illik yağıntı normasının böyük bir hissəsi çox qısa müddət ərzində düşür, ilin qalan dövründə isə kəskin quraqlıq yaşanır: “Bu isə həm idarəetmə baxımından ciddi problemlər yaradır, həm də kənd təsərrüfatında su çatışmazlığına, nəticə etibarilə isə ərzaq qıtlığına səbəb ola bilər. Bu cür hadisələri dəqiq proqnozlaşdırmaq çox çətindir, hətta müəyyən proqnozlar verilsə belə, belə ekstremal hallara tam hazır olmaq da asan deyil. Bakı şəhərində yağış sularının idarə olunması sisteminin təkmilləşdirilməsinə ciddi ehtiyac var”.
Yeganə BAYRAMOVA
Xəbər lenti
Hamısına bax
Dünya
08 İyun 17:19
Maraqlı
08 İyun 16:30
YAP xəbərləri
08 İyun 16:10
YAP xəbərləri
08 İyun 15:57
YAP xəbərləri
08 İyun 15:42
Siyasət
08 İyun 15:41
YAP xəbərləri
08 İyun 15:33
Dünya
08 İyun 15:27
YAP xəbərləri
08 İyun 15:13
Dünya
08 İyun 15:09
Dünya
08 İyun 14:48
Dünya
08 İyun 14:34
İdman
08 İyun 14:30
Dünya
08 İyun 14:26
Dünya
08 İyun 14:05
Xəbər lenti
08 İyun 14:05
Dünya
08 İyun 13:38
Dünya
08 İyun 13:10
Sosial
08 İyun 12:55
Dünya
08 İyun 12:51
Dünya
08 İyun 12:45
Dünya
08 İyun 12:25
İqtisadiyyat
08 İyun 12:21
Sosial
08 İyun 12:20
YAP xəbərləri
08 İyun 12:09
Dünya
08 İyun 11:42
YAP xəbərləri
08 İyun 11:34
İdman
08 İyun 11:19
İqtisadiyyat
08 İyun 11:02
Elm
08 İyun 11:01
Dünya
08 İyun 10:57
Sosial
08 İyun 10:56
Dünya
08 İyun 10:22
Dünya
08 İyun 09:45
YAP xəbərləri
08 İyun 09:27
Dünya
08 İyun 09:17
Dünya
08 İyun 08:50
Dünya
08 İyun 08:25
Dünya
08 İyun 07:46
Dünya
08 İyun 07:30
Hadisə
07 İyun 23:42
Dünya
07 İyun 22:30
Siyasət
07 İyun 21:23
Dünya
07 İyun 20:17
Dünya
07 İyun 19:31
Sosial
07 İyun 18:34
Sosial
07 İyun 17:12
Siyasət
07 İyun 16:13
Dünya
07 İyun 15:40
Dünya
07 İyun 14:27
Dünya
07 İyun 13:31
Dünya
07 İyun 12:25
Dünya
07 İyun 11:19
Dünya
07 İyun 10:21
Dünya
07 İyun 09:50
Hadisə
07 İyun 08:39
Dünya
06 İyun 21:43
Dünya
06 İyun 20:35
YAP xəbərləri
06 İyun 19:31
Dünya
06 İyun 19:17
Siyasət
06 İyun 18:58
Dünya
06 İyun 18:22
Dünya
06 İyun 17:31
Maraqlı
06 İyun 16:40
Maraqlı
06 İyun 15:54
Dünya
06 İyun 15:28
Mədəniyyət
06 İyun 14:32
Dünya
06 İyun 14:10
Dünya
06 İyun 13:58
Dünya
06 İyun 13:22
