Fiziklər ilk dəfə həm metala, həm də şüşəyə bənzəyən kristal yaradıblar
02.06.2026 [19:20]
Beynəlxalq tədqiqatçılar qrupu ilk dəfə molibden oksixlorid kristalının (MoOCl₂) optik xüsusiyyətlərini ətraflı şəkildə araşdırıb. Bu material gələcəkdə ultra nazik eynəklərin və “ağıllı” kontakt linzaların yaradılmasında əsas ola bilər. Tədqiqatın nəticələri “Nano Letters” jurnalında dərc olunub.
Demək olar nəzərə çarpmayan və daşına bilən cihazların hazırlanması ənənəvi linzalardan və digər iri optik komponentlərdən imtinanı zəruri edir. Buna görə alimlər işığı ayrı-ayrı atomlar səviyyəsində idarə edə bilən materiallar axtarırlar.
“XPANCEO” şirkətinin tədqiqatçıları Sinqapur Milli Universiteti və Çexiya Kimya-Texnologiya Universitetindən olan həmkarları ilə birlikdə müəyyən ediblər ki, MoOCl₂ kristalı optik qurğuların ölçüsünü kəskin şəkildə azaltmağa imkan verən qeyri-adi xüsusiyyətlərə malikdir.
Alimlər bu materialı “optik xameleon” adlandırırlar. Kristalın yerləşmə istiqamətindən asılı olaraq ya metal kimi davranaraq işığı əks etdirir, ya da şüşə kimi onu sərbəst şəkildə buraxır. Bu xüsusiyyət materialın optik anizotropiyasının, yəni xassələrinin işığın yayılma istiqamətindən asılı olmasının son dərəcə yüksək olması ilə bağlıdır.
Aparılan ölçmələr göstərib ki, bu material işıq dalğalarının istiqamətini dəyişmək qabiliyyətinə görə təbii maddələr arasında rekord xüsusiyyətə malikdir. Bundan başqa, tədqiqatçılar nadir bir effekt də müşahidə ediblər. Belə ki, yaşıl spektrin müəyyən hissəsində kristalın daxilində işıq əhəmiyyətli dərəcədə yavaşıyır, elektromaqnit sahəsi isə güclənir. Bu da işıqla maddə arasında qarşılıqlı təsirin səmərəliliyini xeyli artırır.
Tədqiqatın müəlliflərinin sözlərinə görə, bu xüsusiyyət yeni nəsil foton mikrosxemlər üçün xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. İşıqla material arasında güclənmiş qarşılıqlı təsir məlumatların emalını sürətləndirə, eyni zamanda cihazların enerji sərfiyyatını azalda bilər.
MoOCl₂ ultra nazik polyarizatorlarda, nanofoton qurğularında, miniatür işıqötürücülərdə və foton prosessorlarda istifadə oluna bilər. Gələcəkdə bu texnologiyalar əlavə reallıq funksiyalı kontakt linzaların və insan saçından minlərlə dəfə nazik olacaq digər kompakt optik sistemlərin yaradılmasına imkan verə bilər.
Xəbər lenti
Hamısına bax
Dünya
30 İyun 21:56
İqtisadiyyat
30 İyun 21:20
Dünya
30 İyun 20:45
Müsahibə
30 İyun 20:18
Xəbər lenti
30 İyun 19:53
Maraqlı
30 İyun 19:50
Dünya
30 İyun 19:22
Xəbər lenti
30 İyun 19:08
YAP xəbərləri
30 İyun 18:48
Xəbər lenti
30 İyun 18:43
Dünya
30 İyun 18:35
Dünya
30 İyun 17:54
Dünya
30 İyun 17:20
YAP xəbərləri
30 İyun 16:52
Maraqlı
30 İyun 16:43
Dünya
30 İyun 16:19
Dünya
30 İyun 15:48
Xəbər lenti
30 İyun 15:44
Sosial
30 İyun 15:37
Mədəniyyət
30 İyun 15:36
Elm
30 İyun 15:35
Dünya
30 İyun 15:23
Mədəniyyət
30 İyun 15:17
Elanlar
30 İyun 14:53
Siyasət
30 İyun 14:30
Dünya
30 İyun 14:07
Dünya
30 İyun 13:42
Dünya
30 İyun 13:16
Dünya
30 İyun 12:58
Elm
30 İyun 12:42
Sosial
30 İyun 12:41
Dünya
30 İyun 12:20
Elm
30 İyun 12:09
YAP xəbərləri
30 İyun 12:04
Xəbər lenti
30 İyun 12:03
Sosial
30 İyun 12:01
Sosial
30 İyun 11:59
İqtisadiyyat
30 İyun 11:58
İqtisadiyyat
30 İyun 11:57
İqtisadiyyat
30 İyun 11:55
İqtisadiyyat
30 İyun 11:54
Dünya
30 İyun 11:53
Dünya
30 İyun 11:51
Gündəm
30 İyun 11:45
Gündəm
30 İyun 11:17
Siyasət
30 İyun 11:05
Elm
30 İyun 10:59
Sosial
30 İyun 10:58
İdman
30 İyun 10:53
Siyasət
30 İyun 10:52
Gündəm
30 İyun 10:32
Gündəm
30 İyun 10:29
Ədəbiyyat
30 İyun 09:55
Xəbər lenti
30 İyun 09:55
Analitik
30 İyun 09:32
Analitik
30 İyun 09:16
Sosial
30 İyun 08:54
Sosial
30 İyun 08:30
İqtisadiyyat
29 İyun 23:49
İqtisadiyyat
29 İyun 23:34
Dünya
29 İyun 23:17
İqtisadiyyat
29 İyun 22:50
Dünya
29 İyun 22:28
Dünya
29 İyun 22:10
Sosial
29 İyun 21:45
Dünya
29 İyun 21:32
Dünya
29 İyun 21:19
Sosial
29 İyun 20:43
Dünya
29 İyun 20:30
Dünya
29 İyun 20:16
