Psixoloq: Yuxu ilə bağlı yanlış inanclar sağlamlığa mənfi təsir göstərir
01.01.2025 [13:26]
Yuxu insan həyatının vacib bir hissəsini təşkil edir. Lakin bu sahədə geniş yayılan yanlış inanclar sağlamlığımız üzərində mənfi təsir göstərə bilər.
AZƏRTAC “The İndependent” nəşrinə istinadla xəbər verir ki, psixoloq Ceremi Din yuxu ilə bağlı geniş yayılan yanlış inancları və onların elmi izahını təqdim edib.
1. Xoruldamaq. Xoruldamaq adi hal kimi qəbul edilsə də, xroniki xoruldama yuxu apnesinin göstəricisi ola bilər. Bu, arterial təzyiq, ürək xəstəlikləri və gündəlik yorğunluğa səbəb ola bilər. Xüsusən tıxanma və boğulma səsləri müşahidə edilirsə, mütləq həkimə müraciət olunmalıdır.
2. Yuxunun bərpa edilə biləcəyi inancı. Həftə ərzində az yatıb, həftə sonları uzun müddət yatmaqla bu fərqi bağlamaq “mümkündür” düşüncəsi yanlışdır. Yuxu rejimindəki qeyri-sabitlik xroniki yorğunluğun mənfi təsirlərini aradan qaldıra bilmir. Sağlam həyat tərzi üçün yuxu rejimində müntəzəmlik vacibdir.
3. Yaşlıların daha az yuxuya ehtiyacı olduğu fikri. Yaşlıların yuxuya daha az ehtiyac duyduğu inancı elmi əsaslara söykənmir. Hər yaşdan insanın gecə ən 7-9 saat yuxuya ehtiyacı var. Yaşlıların daha erkən oyanması, yuxu ehtiyaclarının azalması anlamına gəlmir.
4. Yatmazdan əvvəl alkoqolun rahatladıcı olduğu düşüncəsi. Alkoqol yuxuya getməyi asanlaşdırmaq təsiri bağışlasa da, emosional və zehni istirahəti təmin edən yuxu mərhələsinə zərər verir. Bu, yorğun və narahat oyanmağa səbəb olur. Daha sağlam yuxu üçün bitki çayları kimi alternativlər tövsiyə edilir.
5. İşıqlı otaqda yuxunun zərərsiz olması fikri. İşıq yuxu dövrünü tənzimləyən melatonin hormonunun sintezini azaldır. Yatmaq üçün tam qaranlıq mühit tövsiyə olunur. Televizor, kompüter və telefonların yaydığı işıqlar da yuxuya getməyi çətinləşdirir.
6. Az yatmağa alışmağın mümkün olması. Az yatmağa alışdığını düşünən insanlar, idrak performansı, əhval-ruhiyyə və ümumi sağlamlıq baxımından mənfi təsirlərə məruz qalırlar. Keyfiyyətli və kifayət qədər yuxu həm fiziki, həm də zehni sağlamlıq üçün vacibdir.
7. Günorta yuxusunun gecə yuxusunun yerini tuta biləcəyi inancı. Qısa müddətli günorta yuxusu performansı artıra bilər. Lakin bu, gecə yuxusunun yerini tuta bilməz. Yuxu rejiminin təbii ritmini qorumaq üçün günorta yuxularının müddətinə və vaxtına diqqət yetirilməlidir.
8. İstənilən vaxt və yerdə yuxuya getməyin sağlamlıq göstəricisi olması düşüncəsi. Tez yuxuya getmək, əslində, yuxusuzluğun və ya yuxu pozğunluğunun əlaməti ola bilər. Sağlam şəkildə yuxuya getmə müddəti adətən 10-20 dəqiqə arasında olmalıdır.
9. Gecə idmanının yuxuya təsir etmədiyi barədə yanlış düşüncə. İdman ümumilikdə yuxu keyfiyyətini artırsa da, gec saatlarda edilən intensiv məşqlər yuxuya getməyi çətinləşdirə bilər. Daha erkən saatlarda yüngül fiziki fəaliyyət yuxuya müsbət təsir edir.
10. Həddindən artıq yatmağın faydalı olduğu inancı. Normadan artıq yuxu depressiya, şəkərli diabet və ürək-damar xəstəlikləri riskini artırır. Yaş, genetik faktorlar və həyat tərzi yuxu ehtiyacını fərqləndirsə də, balans qorunmalıdır. Böyümə dövründə olan uşaqlar üçün təxminən 10 saat, böyüklər üçün isə 7-9 saat yuxu kifayət edir.
Yuxu yalnız istirahət üçün deyil, ümumi sağlamlıq və həyat keyfiyyətinin qorunması üçün vacibdir. Yanlış inanclardan uzaq duraraq yuxu rejimini elmi məlumatlara əsasən tənzimləmək həyata müsbət təsir göstərə bilər. Unutmamaq lazımdır ki, keyfiyyətli yuxu lüks deyil, zərurətdir.
Xəbər lenti
Hamısına baxSosial
20 May 23:31
Dünya
20 May 23:18
Xəbər lenti
20 May 22:46
Elm
20 May 22:14
Xəbər lenti
20 May 21:52
Dünya
20 May 21:25
Dünya
20 May 20:49
Dünya
20 May 20:17
Dünya
20 May 19:50
Dünya
20 May 19:22
Xəbər lenti
20 May 18:43
Xəbər lenti
20 May 18:30
Elanlar
20 May 18:26
Xəbər lenti
20 May 17:35
YAP xəbərləri
20 May 17:22
YAP xəbərləri
20 May 17:06
Xəbər lenti
20 May 16:28
YAP xəbərləri
20 May 16:02
YAP xəbərləri
20 May 15:44
Sosial
20 May 15:37
Xəbər lenti
20 May 15:19
YAP xəbərləri
20 May 15:02
Elm
20 May 15:01
Xəbər lenti
20 May 14:58
Sosial
20 May 14:55
Xəbər lenti
20 May 14:54
YAP xəbərləri
20 May 14:29
İqtisadiyyat
20 May 14:27
Sosial
20 May 14:23
Mədəniyyət
20 May 14:19
Gündəm
20 May 14:13
Hərbi
20 May 14:12
YAP xəbərləri
20 May 14:11
Sosial
20 May 13:50
Dünya
20 May 13:36
Gündəm
20 May 12:41
Sosial
20 May 12:40
Sosial
20 May 12:39
Gündəm
20 May 12:19
Xəbər lenti
20 May 12:13
Xəbər lenti
20 May 12:12
İqtisadiyyat
20 May 12:04
Dünya
20 May 12:03
Mədəniyyət
20 May 11:58
Gündəm
20 May 11:52
Siyasət
20 May 11:51
İdman
20 May 11:38
Gündəm
20 May 11:37
Sosial
20 May 11:36
Xəbər lenti
20 May 11:31
YAP xəbərləri
20 May 11:19
Gündəm
20 May 11:15
Gündəm
20 May 10:53
YAP xəbərləri
20 May 10:40
İqtisadiyyat
20 May 10:39
Siyasət
20 May 10:14
Müsahibə
20 May 10:14
Analitik
20 May 09:56
Sosial
20 May 09:12
Sosial
20 May 08:50
Sosial
20 May 08:37
Dünya
19 May 23:42
YAP xəbərləri
19 May 23:17
Dünya
19 May 23:15
Siyasət
19 May 22:57
Dünya
19 May 22:48
İdman
19 May 22:24
Dünya
19 May 22:06
Sosial
19 May 21:50
Dünya
19 May 21:35

