Heydər Əliyev
yeni azerbaycan logo
Bakı:
20 °C
60 %
0 m/s
Əlaqə
AZ RU EN

Ana səhifə / Dünya / Neptunun peyklərində milyardlarla il əvvəl baş verən fəlakətin əlamətləri aşkar edilib

Neptunun peyklərində milyardlarla il əvvəl baş verən fəlakətin əlamətləri aşkar edilib

04.08.2026 [14:20]

Neptunun bəzi peykləri və halqalarının yeni müşahidələri milyardlarla il əvvəl Günəş sisteminin ən xarici planeti ətrafında baş verən və Pluton ölçülü müdaxilənin səmavi dağıntıya səbəb olan fəlakət barədə dəlillər təqdim edib.

AZƏRTAC “Reuters” agentliyinə istinadla xəbər verir ki, astronomlar NASA-nın “James Webb” kosmik teleskopundan istifadə edərək Neptunun Proteus, Larissa və Galatea adlı üç kiçik peykinin tərkibini və onun daxili tozlu halqalarını araşdırıblar və Günəş sisteminin xarici nöqtələrindəki müəyyən dünyaların dərinliklərində tapılması gözlənilən gil minerallarını üzə çıxarıblar. Bu maqneziumla zəngin mineralların Mars və Yupiter arasındakı əsas asteroid qurşağında orbitdə olan cırtdan planet Seresdə və bəzi meteoritlərdə mövcud olduğu məlumdur.

Kaliforniya Universitetinin tədqiqatçısı və “Science Advances” jurnalında dərc olunmuş elmi məqalənin aparıcı müəllifi, planetar alim Rayli Deyvis teleskopun müşahidələrini şərh edərkən deyib: “Peyklərin özləri bu kimyəvi maddənin yerində baş verməsi üçün çox kiçik və soyuqdur, buna görə də gil başqa bir yerdən - daha böyük qədim dünyanın dərinliyindən gəlməlidir. Neptunun daxili peyklərində bu materialın tapılması planetin keçmişində həmin qədim dünyaları məhv edən fəlakətli hadisəyə işarə edir. Bu gün gördüyümüz kiçik peyklər və halqalar həmin dağıntılardan sonra meydana gəlib”.

Tədqiqatçılar bu fəlakətin arxasında duran səbəbin hazırda Neptunun ən böyük peyki olan, lakin əvvəllər Günəş sisteminin daha uzaq bir hissəsində, Kuiper qurşağı adlanan bölgədə yerləşən Triton olduğunu bildiriblər. Onlar qeyd ediblər ki, Günəş sisteminin təxminən 4,5 milyard il əvvəl - böyük qaz planetlərinin hələ də hazırkı orbitlərinə köç etdiyi xaotik bir dövrdə yaranmasından təxminən ilk milyard il sonra Neptunun cazibə qüvvəsi Tritonu ələ keçirib.

Triton Yerin peykindən kiçik olsa da, Kuiper qurşağının başqa göy cismi olan Plutondan bir qədər böyükdür.

Tritonun öz cazibə qüvvəsi ilə Neptunun orijinal peyklərini hərəkətə gətirdiyi və onların əksəriyyətinin bir-biri ilə toqquşmasına səbəb olduğu bildirilir. Neptunun hazırkı daxili peykləri də dağıntılardan əmələ gəlib.

Paylaş:
Baxılıb: 435 dəfə

Xəbər lenti

Hamısına bax

Dünya

Bu gündən Almaniyada yanacaq güzəşti qüvvəyə minib

01 Oktyabr 23:14

Dünya

İsrailin Rusiyadakı səfiri: “Flydubai” reysində baş verən insident terror aktına cəhd kimi qiymətləndirilir

01 Oktyabr 22:35

Dünya

ABŞ qlobal yanacaq qiymətlərini sabitləşdirmək üçün Almaniya və Fransaya dizel ehtiyatlarını azaltmağı təklif edib

01 Oktyabr 21:50

Dünya

Antibiotik qəbul edərkən şirniyyat yemək olarmı? – araşdırma

01 Oktyabr 21:22

Dünya

Tailandda şiddətli yağışlar 3 milyondan çox insana ziyan vurub

01 Oktyabr 20:45

Dünya

Bill Qeyts süni intellektin zərərlərinin faydalarından çox olacağını bildirib

01 Oktyabr 20:17

Dünya

İzmirdə fabrikdə partlayış olub, 7 nəfər yaralanıb

01 Oktyabr 19:54

Dünya

Fransada lisey şagirdlərinin aksiyaları genişlənir: 625 nəfər saxlanılıb

01 Oktyabr 19:20

Sosial

Bakıda külək güclənəcək - XƏBƏRDARLIQ

01 Oktyabr 18:32

Dünya

Mark Rutte: Hazırda NATO ölkələri üçün Rusiya tərəfindən heç bir təhlükə yoxdur

01 Oktyabr 18:14

Dünya

Rusiya bir qrup macar diplomatını ölkədən çıxarır

01 Oktyabr 17:33

Sosial

BDYPİ gözlənilən hava şəraiti ilə əlaqədar hərəkət iştirakçılarına müraciət edib

01 Oktyabr 17:12

Hadisə

Xəzər rayonunda 36 kiloqram narkotik vasitə aşkarlanıb

01 Oktyabr 16:24

Sosial

Zaqatalada episentrdə 4 bal hiss edilən zəlzələ olub

01 Oktyabr 15:26

Sosial

Sabah yağış yağacaq, külək güclənəcək

01 Oktyabr 15:19

Sosial

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı gəmilərə xəbərdarlıq edilib

01 Oktyabr 14:59

YAP xəbərləri

4 Oktyabr – Cəbrayıl Şəhəri Günü: Tarixi Qələbədən Böyük Qayıdışa

01 Oktyabr 14:58

MEDİA

Bakıda “Qütbləşmiş dünyada media vasitəsilə etimadın qurulması” mövzusunda Media Forumu keçirilib

01 Oktyabr 14:35  

YAP xəbərləri

Biz bu gün xalqımızın yeni tarixini yazırıq

01 Oktyabr 14:30

YAP xəbərləri

YAP-ın VIII qurultayının nümayəndələri Ulu Öndərin xatirəsini yad ediblər

01 Oktyabr 14:18  

İqtisadiyyat

Birjalarda neft ucuzlaşıb

01 Oktyabr 13:23

Gündəm

Azərbaycanla Müqəddəs Taxt-Tac arasında əlaqələr genişlənir

01 Oktyabr 12:55  

İdman

Bakıda üzgüçülük üzrə Dünya Kuboku start götürüb

01 Oktyabr 12:49

Hadisə

Ötən gün 56 cinayətin açılması təmin olunub

01 Oktyabr 12:46

Siyasət

Milli Məclisin payız sessiyası başlayıb

01 Oktyabr 12:27

Yeni texnologiyalar

Azərbaycan “SpaceXAI” ilə süni intellekt sahəsində əməkdaşlığa dair Anlaşma Memorandumu imzalayıb

01 Oktyabr 12:13

Siyasət

Prezident İlham Əliyev Çin liderini təbrik edib

01 Oktyabr 12:11

Siyasət

Azad, güclü və suveren Azərbaycan şəhidlərimizə ən böyük abidədir

01 Oktyabr 11:43

Sosial

Dövlətin növbəti sosial qayğısı

01 Oktyabr 11:16

YAP xəbərləri

Müstəqil dövlətçiliyimizin əbədi memarı

01 Oktyabr 11:14  

Xəbər lenti

“ADEX 2026” 6-cı Azərbaycan Beynəlxalq Müdafiə Sərgisi davam edir

01 Oktyabr 11:09

Gündəm

Prezident AQEM Media Forumunun iştirakçılarına müraciət ünvanlayıb

01 Oktyabr 11:04

İqtisadiyyat

Elektron pulköçürmələrlə bağlı yeni qaydalar

01 Oktyabr 10:58

Siyasət

Xalqın seçimi Heydər Əliyev idi

01 Oktyabr 10:36

Analitik

Avropada ciddi hərbi hazırlığa start verilir

01 Oktyabr 10:24  

Analitik

4 trilyon avroya yaxın borc...

01 Oktyabr 09:45

Sosial

Ömrün müdriklik çağı...

01 Oktyabr 09:19

Mədəniyyət

İnsanları bir-birinə yaxınlaşdıran universal dil...

01 Oktyabr 08:52

Sosial

Ədalətin və qanunun keşiyində

01 Oktyabr 08:36

Gündəm

Müdafiə qabiliyyətinin möhkəmləndirilməsi Azərbaycanın dövlət siyasətinin prioritet istiqamətlərindən biridir

01 Oktyabr 08:10  

Mədəniyyət

Murad Hüseynov: Üzeyir Hacıbəyli Festivalı mədəni əlaqələri genişləndirir

30 Sentyabr 23:53

Hadisə

Şamaxıda yol qəzası ölümlə nəticələnib

30 Sentyabr 23:41

Dünya

Fransa Böyük Britaniya ilə qeyri-qanuni miqrasiya sazişini dayandırır

30 Sentyabr 23:00

YAP xəbərləri

3 oktyabr – dövlətçilik tariximizin taleyüklü seçimi

30 Sentyabr 22:49

Elm

İşğaldan azad edilmiş ərazilərdə tərbiyəçi-müəllim vəzifəsinə işə qəbul üzrə müsahibə elan edilib

30 Sentyabr 22:37

Dünya

Mərkəzi Asiyanı Pakistan limanları ilə birləşdirəcək yeni layihə

30 Sentyabr 22:05

Dünya

İranın Gürcüstandakı səfiri XİN-ə çağırılıb

30 Sentyabr 21:25

Dünya

İndoneziyada gəmi qəzasında ölənlərin sayı 78-ə çatıb

30 Sentyabr 21:18

Dünya

Almaniyada inflyasiya son üç ildə ilk dəfə 3 faizi ötüb

30 Sentyabr 20:52

İqtisadiyyat

Azərbaycan-Yunanıstan enerji tərəfdaşlığının perspektivləri nəzərdən keçirilib

30 Sentyabr 20:29

Elm

Bakı Dövlət Universiteti “ADEX 2026”da təmsil olunur

30 Sentyabr 20:15

Dünya

Rusiya dizel ixracına qadağanın müddətini uzadıb

30 Sentyabr 19:45

Dünya

MI5: Çinin kəşfiyyat qurumları Britaniya universitetlərində aparılan tədqiqatlardan istifadə edib

30 Sentyabr 19:37

İqtisadiyyat

Qeyri-neft-qaz ixracında yeni mərhələ: Sahibkarlar üçün yeni imkanlar

30 Sentyabr 19:23

Gündəm

Prezident İlham Əliyev “ADEX 2026” və “Securex Caspian” sərgiləri ilə tanış olub

30 Sentyabr 18:47  

Dünya

Almaniyada çirkli pulların yuyulmasında şübhəli bilinən şəbəkəyə qarşı əməliyyat keçirilir

30 Sentyabr 18:21

Elanlar

“Nar” “AiNar” rəqəmsal köməkçisini istifadəyə verdi

30 Sentyabr 17:56

Asiya

Çində robotlar arasında basketbol yarışı keçiriləcək

30 Sentyabr 17:53

Dünya

Paris prokurorluğu 2027-ci il büdcəsi ilə bağlı mətbuata sızmaları araşdırır

30 Sentyabr 17:25

Dünya

Pentaqon “Boeing” şirkəti ilə 20 milyard dollarlıq müqavilə imzalayıb

30 Sentyabr 16:49

Dünya

Fransada alıcılıq qabiliyyəti kəskin zəifləyir

30 Sentyabr 16:17

Gündəm

Prezident İlham Əliyev Birləşmiş Krallığın müdafiə üzrə dövlət nazirini qəbul edib

30 Sentyabr 16:01  

Dünya

Krit adasında 8,5 milyon illik kərgədan kəlləsi aşkarlanıb

30 Sentyabr 15:54

Daxili siyasət

Avqustda qlobal LNG ticarəti 8,8 faiz azalıb

30 Sentyabr 15:29

Dünya

ABŞ Kubaya qarşı sanksiyaları sərtləşdirib

30 Sentyabr 14:43

Xəbər lenti

Böyük Britaniyanın müdafiə naziri ADEX-2026 sərgisində iştirak edir

30 Sentyabr 14:15

Ədəbiyyat

Payızın ilk “Ulduz”u 

30 Sentyabr 13:43  

Sosial

Yasamalda qəza baş vermiş ərazidə su axıntısının qarşısı alınıb

30 Sentyabr 13:37

Dünya

“Bloomberg”: OPEC+ ölkələri noyabrda neft hasilatı planlarını dəyişməyə bilər

30 Sentyabr 13:10

İqtisadiyyat

Vergi Məcəlləsində startaplarla bağlı bəzi güzəştlər tətbiq olunacaq

30 Sentyabr 13:09

Arxiv
B Be Ça Ç Ca C Ş
1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30 31
phone

E-qəzet

phone

Azərbaycan Respublikasının Medianın İnkişafı Agentliyi