İsveçrə alimləri ammiakın “yaşıl” istehsalı üçün uran katalizatoru hazırlayıblar

Heydər Əliyev

Bakı:

26 °C

53 %

3 m/s

AZ RU EN

Ana səhifə / Dünya / İsveçrə alimləri ammiakın “yaşıl” istehsalı üçün uran katalizatoru hazırlayıblar

İsveçrə alimləri ammiakın “yaşıl” istehsalı üçün uran katalizatoru hazırlayıblar

17.07.2025 [13:41]

İsveçrə kimyaçıları ətrafımızdakı havada mövcud olan azot molekullarını aşağı enerji xərcləri ilə ammiaka çevirə bilən uran əsaslı katalizator hazırlayıblar. AZƏRTAC xarici mediaya istinadla xəbər verir ki, Lozanna Federal Politexnik Məktəbinin (EPFL) mətbuat xidmətinin məlumatına görə, onun sonrakı təkmilləşdirilməsi və istifadəsi gübrə və kimyəvi maddələrin istehsalı ilə bağlı istixana qazı emissiyalarını azaldacaq.

Məlumatda qeyd olunub: “Mövcud katalizatorlar azot molekullarını yalnız bir metal atom çoxluğuna bağlayır. Biz bu molekulların “yan tərəfə” bağlanmasına imkan verən təbiətə bənzər bir yanaşma tətbiq etdik ki, bu da azot molekullarının iki metal atomuna sintezinə imkan verir, nəticədə azot atomları arasındakı güclü bağın qırılması prosesi xeyli asanlaşır”.

Alimlərin hazırladığı katalizator uran və üzvi azot birləşmələrinin mürəkkəb sintezidir. Yeni metod azot molekullarını “yan tərəfdə” tutmağa və müəyyən qələvi metalların birləşmələrinin, eləcə də üzvi turşuların iştirakı ilə parçalamağa qadirdir. Bu prosesin bir hissəsi olaraq azot atomlarına elektronlar tədricən əlavə olunur ki, bu da qaz molekulunun parçalanmasına və iki mənfi yüklü ionun yaranmasına səbəb olur. Bütün bu reaksiyalar otaq temperaturunda və adi təzyiqlə baş verir ki, bu da enerji istehlakını əhəmiyyətli dərəcədə azaldır.

Ammiak XX əsrin əvvəllərində alman kimyaçıları Fritz Haber və Karl Boş tərəfindən kəşf edilmiş reaksiya əsasında onilliklər ərzində istehsal edilib. Bu alimlər kəşf ediblər ki, azot və hidrogen qarışığı ammonyakı sıxaraq 450-500 dərəcə Selsiyə qədər qızdırır, sonra isə dəmir əsaslı katalizatordan keçirərək ammiaka çevirir. Alimlər bu günədək Haber-Boş reaksiyasından daha səmərəli alternativ yanaşmalar kəşf etməyib, buna görə də ammiak sənayesi hazırda atmosferə CO2 emissiyalarının əsas mənbələrindən biridir.

Paylaş:

Baxılıb: 387 dəfə

Xəbər lenti

Hamısına bax

Elm

73 mindən çox müəllimin əməkhaqqına əlavələr edilib

25 İyun 16:08

Elanlar

“Nar”ın dəstəyi ilə inklüziv kulinariya master-klası keçirilib

25 İyun 16:06

Elm

Azərbaycanda şagirdlərin sayı açıqlanıb

25 İyun 16:05

Gündəm

Bir sıra publik hüquqi şəxslərin əsasında büdcə təşkilatları yaradılıb - FƏRMAN

25 İyun 16:03

Siyasət

Xələf Xələfov AQEM-in Baş katibi Kayrat Sarıbay ilə görüşüb

25 İyun 16:03

YAP xəbərləri

“Tarixi Zəfərin təməlində dayanan güclü ordu quruculuğu”

25 İyun 15:53

YAP xəbərləri

“Azərbaycançılıq məfkurəsi və milli dəyərlər sisteminin inkişafı”

25 İyun 15:51

YAP xəbərləri

Azərbaycan–Türkmənistan münasibətləri: ortaq tarixdən strateji tərəfdaşlığa doğru

25 İyun 15:48

Siyasət

Azərbaycan ilə Polşa arasında mövcud münasibətlərinin inkişaf dinamikası yüksək qiymətləndirilib

25 İyun 15:47

Siyasət

Milli Məclisin növbədənkənar sessiyasının növbəti iclasının tarixi və gündəliyi açıqlanıb

25 İyun 15:46

Xəbər lenti

Aşura günü ilə əlaqədar qanvermə aksiyası keçirilir

25 İyun 15:43

Elanlar

Azercell Silahlı Qüvvələr Günü münasibətilə “Əsgərcell”i istifadəyə verir

25 İyun 15:29

Siyasət

Azərbaycan gəmilərdə zərərli çirklənmə əleyhinə sistemlərə nəzarətlə bağlı Konvensiyaya qoşulub

25 İyun 15:27

Gündəm

Dövlət Tibbi Sığorta və Ekspertiza Agentliyinin Nizamnaməsi təsdiq edilib - FƏRMAN

25 İyun 15:26

Dünya

“Reuters”: Marko Rubio Körfəz ölkələrinin dəstəyini almaq üçün Bəhreynə səfər edib

25 İyun 15:24

Siyasət

Azərbaycanın Özbəkistandakı səfiri vəzifəsindən geri çağırılıb

25 İyun 15:15

İqtisadiyyat

İqtisadi inkişafın yeni mərhələsi: 2026-cı ilin ikinci yarısından gözləntilər – AÇIQLAMA

25 İyun 15:10

Sosial

Bakı metrosunda qatarların hərəkət qrafiki dəyişdiriləcək

25 İyun 14:35

YAP xəbərləri

Azərbaycan Ordusu dövlətimizin gücü və qürur mənbəyidir

25 İyun 14:32

Siyasət

Baş nazir Əli Əsədov Həştərxan vilayətinin vitse-qubernatoru – Hökumət sədri ilə görüşüb

25 İyun 14:22

Siyasət

ABŞ Konqresində azərbaycanlıların Ermənistanda etnik təmizləməyə məruz qalmasına dair konfrans keçirilib

25 İyun 13:56

Elanlar

“Apple” məhsullarını rəsmi olaraq “Bakcell Shop”da əldə et!

25 İyun 13:49

Sosial

Sabah intensiv yağış yağacaq, şimşək çaxacaq - PROQNOZ

25 İyun 13:34

İdman

Dünya çempionatları tarixinə düşən yeni rekordlar və ilklər

25 İyun 13:33

Elm

II və III ixtisas qrupları üzrə qəbul imtahanlarının buraxılış vərəqələri təqdim olunub

25 İyun 13:33

YAP xəbərləri

Ordumuz ərazi bütövlüyümüzün təminatçısıdır

25 İyun 12:31

YAP xəbərləri

YAP Kəlbəcər rayon təşkilatı Silahlı Qüvvələr Günü münasibətilə Gəncə Memorial Kompleksini ziyarət edib

25 İyun 12:29

Siyasət

Həştərxan vilayətinin vitse-qubernatoru Fəxri xiyabanı ziyarət edib

25 İyun 12:28

Gündəm

Prezident İlham Əliyev Sloveniya Prezidentini təbrik edib

25 İyun 12:02

Siyasət

İƏT Parlament İttifaqına sədrlik Azərbaycana keçib

25 İyun 11:48

İqtisadiyyat

Etibarlı maliyyə tərəfdaşı

25 İyun 11:23

Gündəm

“Connectivity Agenda Platform”u istifadəyə verilib

25 İyun 10:53

Siyasət

BMT müstəvisində növbəti uğur

25 İyun 10:27

Gündəm

Fransadan gecikmiş etiraf

25 İyun 09:50

Analitik

Çində “Yay Davos”u...

25 İyun 09:32

Ədəbiyyat

QƏRBİ AZƏRBAYCANIN İLK PEDAQOQ QADINI

25 İyun 09:15

Mədəniyyət

Onun üçün əsas meyar istedad idi...

25 İyun 08:51

Sosial

Mavi suların qəhrəmanları!

25 İyun 08:28

Sosial

Xankəndi, Xocavənd, Şuşa, Cəbrayıl və Ağdərəyə növbəti köç karvanı yola salınıb

25 İyun 08:00

Dünya

Uqandada Ebola virusuna yoluxanların sayı 20 nəfərə çatıb

24 İyun 23:32

İqtisadiyyat

Azərbaycan kakao məhsulları üzrə ixrac gəlirlərini 41 faiz artırıb

24 İyun 23:17

Dünya

Tramp İranın ABŞ-yə güzəştə getməyə hazır olduğunu bildirib

24 İyun 22:40

Dünya

Dubay Beynəlxalq Hava Limanının simvolik qülləsi yenilənib

24 İyun 22:34

Dünya

Ukrayna Təhlükəsizlik Xidməti Rusiyanın hərbi obyektlərinə zərbələr endirib

24 İyun 22:15

Elm

Doktorantura imtahanlarının keçirilmə vaxtı və qaydaları açıqlanıb

24 İyun 21:54

Dünya

Şimali Koreya əsgəri Cənubi Koreya ərazisinə keçib

24 İyun 21:30

Müsahibə

Qazaxıstan üçüncü ölkələrdən pomidor idxalını məhdudlaşdırır

24 İyun 21:19

Dünya

Türkiyəyə gələn miqrantların sayı il ərzində azı 25 faiz artıb

24 İyun 20:41

Müsahibə

Almaniyada hər beş nəfərdən biri tənha yaşayır

24 İyun 20:35

İqtisadiyyat

Rəşt-Astara dəmir yolunun tikintisi davam edəcək

24 İyun 20:13

Siyasət

Şuşa TDT çərçivəsində dini məsələlər üzrə ilk toplantıya ev sahibliyi edəcək

24 İyun 19:50

Dünya

İlon Mask trilyonçu statusunu itirib

24 İyun 19:22

Dünya

İngiltərədə isti hava səbəbindən minlərlə məktəb bağlanıb

24 İyun 19:05

Dünya

Yer kürəsində ən qədim kraterin yaşı müəyyən edilib

24 İyun 18:19

Dünya

Britaniyada ilk dəfə iddiaçı məhkəməni süni intellektin köməyi ilə uddu

24 İyun 17:54

Gündəm

Prezident İlham Əliyev İran İslam Şurası Məclisinin sədrinin başçılıq etdiyi nümayəndə heyətini qəbul edib

24 İyun 17:52

Dünya

Almaniya Müdafiə Nazirliyi F126 freqatlarının inşası layihəsini dayandırmağı planlaşdırır

24 İyun 17:27

Dünya

Çexiya hökuməti praqmatik xarici iqtisadi siyasət yürüdəcək

24 İyun 16:49

Dünya

ABŞ Prezidenti: Venesuela əməliyyatının xərclərini neft gəlirləri ilə dəfələrlə geri qaytarmışıq

24 İyun 16:30

Siyasət

TBMM sədri: Yeni dünya nizamının əsas xüsusiyyəti çoxqütblülük olacaq

24 İyun 15:58

Siyasət

Sahibə Qafarova: İslam dünyası ortaq çağırışlara qarşı birgə fəaliyyət göstərməlidir

24 İyun 15:57

İqtisadiyyat

Bu günədək Neftçala Sənaye Məhəlləsi üzrə 63,05 milyon manat investisiya portfeli formalaşdırılıb

24 İyun 15:56

Elanlar

"Azercell"in dəstəyi ilə müəllimlər üçün süni intellekt təlimlərinə start verilir

24 İyun 15:48

Sosial

Xüsusi karantin rejiminin müddəti uzadılıb

24 İyun 15:24

Dünya

Media: Avropa tənzimləyicisi “Airbus” təyyarələrində çatlar səbəbindən yoxlama tələb edib

24 İyun 15:23

YAP xəbərləri

Yasamal rayonunda 26 İyun- Azərbaycan Respublikasının Silahlı Qüvvələri Günü münasibətilə görüş keçirilib

24 İyun 15:04

Gündəm

Prezident İlham Əliyev Türkiyə Böyük Millət Məclisi sədrinin rəhbərlik etdiyi nümayəndə heyətini qəbul edib

24 İyun 14:51

Dünya

Almaniyada dəmir yolu nəqliyyatının hərəkəti müvəqqəti dayandırılıb

24 İyun 14:39

İqtisadiyyat

Sinxua: Azərbaycan və Çin ərzaq təhlükəsizliyi sahəsində əməkdaşlığı gücləndirirlər

24 İyun 14:10

Sosial

Bakıda və rayonlarda yağış yağacaq

24 İyun 14:08

Arxiv

B	Be	Ça	Ç	Ca	C	Ş
	1	2	3	4	5	6
7	8	9	10	11	12	13
14	15	16	17	18	19	20
21	22	23	24	25	26	27
28	29	30

phone

E-qəzet

Azərbaycan Respublikasının Medianın İnkişafı Agentliyi

MƏZƏNNƏLƏR
25.06.2026

1.7
1.9324
2.2735
0.0365
2.2412

BİRJA

Platin : 2674.9585
Qızıl : 6794.7385
Gümüş : 97.8968
Palladium : 1999.9225