Uşaqlarda DEHB-ni diaqnoz qoyulmazdan illər əvvəl aşkar etmək mümkün olub
05.05.2026 [14:22]
Süni intellektin alqoritmi uşaqlarda diqqət çatışmazlığı və hiperaktivlik sindromunun (DEHB) inkişafını diaqnoz qoyulmazdan bir neçə il əvvəl proqnozlaşdırmağa imkan verir. Dyuk Universitetinin Tibb Məktəbinin tədqiqatçıları bu nəticəyə gəliblər.
AZƏRTAC xəbər verir ki, tədqiqatın nəticələri “Nature Mental Health” jurnalında dərc olunub.
Metod uşağın doğulduğu andan etibarən sağlamlığı ilə bağlı məlumatları, yəni inkişaf, davranış, yuxu, təyinatlar və mütəxəssislərə müraciətləri əks etdirən elektron tibbi kartların təhlilinə əsaslanır. Alimlər müəyyən ediblər ki, bu qeydlərdə diaqnoz qoyulmazdan xeyli əvvəl DEHB-nin gələcək inkişafı ilə əlaqəli sabit əlamət kombinasiyaları formalaşır.
Həkimlərə məlumdur ki, DEHB diqqətsizlik, hiperaktivlik və impulsivliklə özünü göstərir və gündəlik həyata mane olur. Lakin çox vaxt müayinələr yalnız problemlər məktəbdə nəzərə çarpmağa başlayanda başlanır. Yeni yanaşma riskləri xeyli daha erkən mərhələdə müəyyən etməyə imkan verir.
Modelin yaradılması üçün tədqiqatçılar alqoritmi 720 mindən çox pasiyentin məlumatları əsasında öyrədiblər, daha sonra isə onu tibbi qeydləri doqquz yaşadək izlənilmiş 140 min uşaqdan ibarət seçmə nümunə üzərində sınaqdan keçiriblər. Beş yaşına qədər sistem növbəti dörd il ərzində diaqnoz qoyulması ehtimalını xüsusi qiymətləndirmə şkalası üzrə təxminən 0,92 dəqiqliklə proqnozlaşdıra bilib.
Model üçün ən əhəmiyyətli siqnallar erkən inkişaf xüsusiyyətləri – nitq gecikmələri, öyrənmə çətinlikləri, emosional və davranış pozuntuları olub.
Tədqiqatçıların fikrincə, risklərin erkən müəyyən edilməsi vaxtında dəstək tədbirlərinin tətbiq edilməsinə imkan verəcək. Bununla yanaşı, texnologiyanın tətbiqindən əvvəl onun dəqiqliyinin və müxtəlif pasiyent qrupları üçün eyni dərəcədə effektivliyinin təsdiqi məqsədilə əlavə yoxlamalara ehtiyac var.
Xəbər lenti
Hamısına baxDünya
01 İyul 22:18
Dünya
01 İyul 21:53
Dünya
01 İyul 21:29
Dünya
01 İyul 21:12
Elm
01 İyul 20:45
Dünya
01 İyul 20:35
Dünya
01 İyul 20:17
Dünya
01 İyul 19:50
Gündəm
01 İyul 19:44
Gündəm
01 İyul 19:22
Dünya
01 İyul 19:22
Dünya
01 İyul 18:41
Gündəm
01 İyul 18:40
Siyasət
01 İyul 18:21
Dünya
01 İyul 18:09
Dünya
01 İyul 17:35
İqtisadiyyat
01 İyul 17:10
Gündəm
01 İyul 16:58
İqtisadiyyat
01 İyul 16:38
MEDİA
01 İyul 16:29
YAP xəbərləri
01 İyul 16:28
İdman
01 İyul 16:10
YAP xəbərləri
01 İyul 15:39
Sosial
01 İyul 15:16
İqtisadiyyat
01 İyul 15:12
MEDİA
01 İyul 15:01
Elm
01 İyul 14:27
Sosial
01 İyul 14:27
MEDİA
01 İyul 14:10
MEDİA
01 İyul 14:09
İqtisadiyyat
01 İyul 13:35
YAP xəbərləri
01 İyul 12:16
Gündəm
01 İyul 12:07
Gündəm
01 İyul 11:34
Siyasət
01 İyul 11:30
Dünya
01 İyul 11:19
Sosial
01 İyul 11:12
Xəbər lenti
01 İyul 11:09
Sosial
01 İyul 11:04
Sosial
01 İyul 11:04
Siyasət
01 İyul 10:51
Gündəm
01 İyul 10:25
Siyasət
01 İyul 09:58
Siyasət
01 İyul 09:37
Analitik
01 İyul 09:13
MEDİA
01 İyul 08:50
Sosial
01 İyul 08:35
Dünya
30 İyun 23:21
Dünya
30 İyun 23:10
Dünya
30 İyun 22:59
İqtisadiyyat
30 İyun 22:25
Dünya
30 İyun 21:56
İqtisadiyyat
30 İyun 21:20
Dünya
30 İyun 20:45
Müsahibə
30 İyun 20:18
Xəbər lenti
30 İyun 19:53
Maraqlı
30 İyun 19:50
Dünya
30 İyun 19:22
Xəbər lenti
30 İyun 19:08
YAP xəbərləri
30 İyun 18:48
Xəbər lenti
30 İyun 18:43
Dünya
30 İyun 18:35
Dünya
30 İyun 17:54
Dünya
30 İyun 17:20
YAP xəbərləri
30 İyun 16:52
Maraqlı
30 İyun 16:43
Dünya
30 İyun 16:19
Dünya
30 İyun 15:48
Xəbər lenti
30 İyun 15:44
Sosial
30 İyun 15:37
| B | Be | Ça | Ç | Ca | C | Ş |
| 1 | 2 | 3 | 4 | |||
| 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 |
| 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 |
| 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 |
| 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |

