Dollar necə valyutaya çevrildi?
06.07.2023 [12:13]
G.QABİLQIZI
Amerika qitəsində pul ilk məskunlaşanlar sayəsində ortaya çıxdı. İnsanlar İspaniya, Böyük Britaniya, Hollandiya, Fransa, Almaniya, İsveç və s. ölkələrə özləri ilə birlikdə milli valyuta, adətən qızıl və ya gümüş sikkələr gətirirdilər. 1652-ci ildə Amerikada ilk dəfə Massachusetts koloniyasında ingilis qanununa baxmayaraq, pul vermək hüququ yalnız monarxa məxsus olduğu halda bir neçə növ gümüş sikkələr vurmağa başladılar. Massachusettsdə 30 il ərzində buraxılmış bütün sikkələr İngiltərədə monarx olmadığı zaman 1652-ci ilə aid edilmişdi. Artıq 1690-da ilk sözdə kağız pullar qızıl ekvivalentlərinə bağlandı. Buna baxmayaraq, 1750-ci ilə qədər adi metal dövriyyəyə qayıtdı. Ancaq bu da çox çəkmədi.
XIX əsrin birinci yarısına qədər ABŞ-da əsas iqtisadi bölgələr artıq aydın şəkildə müəyyən edildi. Bu, onlara uzun müddət dinc yanaşı yaşamağa imkan verdi. Lakin tədricən köləliyə birmənalı münasibət bəslənərək ciddi iqtisadi və siyasi ziddiyyətlər yarandı. Bu, ölkənin parçalanmasına və hər iki tərəfdən çox böyük vəsait tələb edən vətəndaş müharibəsinin başlanmasına səbəb oldu. 17 iyul 1861-ci ildə ABŞ Konqresi, Xəzinədarlığı o dövrdə çox böyük bir məbləğə - 60 milyon dollara yeni əskinaslar buraxmağa məcbur edən bir akt qəbul etdi. Veksellərin 5, 10 və 20 dollar nominasiyalarında təyin olunduğunu nəzərə alsaq, bu pul kütləsinin nə qədər böyük olduğunu təsəvvür etmək belə çətindir. 1866-cı ildən bəri ABŞ dövləti qiymətli kağızları ilə təmin edildi və kağız pulların əsas növünə çevrildi.
O vaxta qədər bank əmanətlərinin 75%-i milli bankların əlində idi və dövlət əskinasları dövriyyədən çıxdıqca milli valyuta sabitləşdi.
1652-ci ildən bəri, əsrlər boyu dollarlar (həm pul, həm də əskinas) dəfələrlə ölçülərini, dizaynlarını, materiallarını və rənglərini dəyişdi. Əskinasların tipik dizaynı isə 1928-ci ildə təsdiqləndi. Belə ki, ön tərəfdə ABŞ-ın görkəmli dövlət xadimi, tərs tərəfində (tərsində) - ölkənin tarixindən və monumental rəmzlərindən olan mənzərələr var. Qanuna görə, canlı insanın portretini pula qoymaq olmaz, çünki onun şəxsiyyəti və vətəndaş töhfəsi hələ çox qiymətləndirilə bilər.
Dollar işarəsinin necə yaranması ilə bağlı bir neçə versiya səsləndirilir. Bunlardan ən populyarı “S” hərfi üzərində “U” hərfini üstələməklə “ABŞ” - Amerika Birləşmiş Ştatları abreviaturasından yarandığı deyilsə də, bu versiyanın sənədli sübutu hələ tapılmayıb.
Xəbər lenti
Hamısına bax
Dünya
09 Oktyabr 23:52
Dünya
09 Oktyabr 23:40
İqtisadiyyat
09 Oktyabr 23:37
Dünya
09 Oktyabr 23:25
İqtisadiyyat
09 Oktyabr 23:15
Dünya
09 Oktyabr 21:38
Dünya
09 Oktyabr 20:25
Elm
09 Oktyabr 20:03
Dünya
09 Oktyabr 20:01
Dünya
09 Oktyabr 19:58
Dünya
09 Oktyabr 18:45
Sosial
09 Oktyabr 18:31
Dünya
09 Oktyabr 18:19
Dünya
09 Oktyabr 17:52
Daxili siyasət
09 Oktyabr 17:22
Xəbər lenti
09 Oktyabr 17:05
Dünya
09 Oktyabr 16:52
Dünya
09 Oktyabr 16:36
YAP xəbərləri
09 Oktyabr 16:33
Siyasət
09 Oktyabr 16:31
Siyasət
09 Oktyabr 16:23
Siyasət
09 Oktyabr 16:22
Siyasət
09 Oktyabr 16:20
Siyasət
09 Oktyabr 16:19
Gündəm
09 Oktyabr 16:00
Gündəm
09 Oktyabr 15:39
YAP xəbərləri
09 Oktyabr 15:21
Sosial
09 Oktyabr 15:14
Dünya
09 Oktyabr 15:08
Siyasət
09 Oktyabr 15:05
Siyasət
09 Oktyabr 15:05
Siyasət
09 Oktyabr 15:04
Xarici siyasət
09 Oktyabr 15:04
Sosial
09 Oktyabr 14:59
Gündəm
09 Oktyabr 13:47
Siyasət
09 Oktyabr 13:39
Siyasət
09 Oktyabr 12:56
Gündəm
09 Oktyabr 12:52
YAP xəbərləri
09 Oktyabr 12:27
Siyasət
09 Oktyabr 12:19
Sosial
09 Oktyabr 11:47
Sosial
09 Oktyabr 11:44
İqtisadiyyat
09 Oktyabr 11:43
İqtisadiyyat
09 Oktyabr 11:43
Sosial
09 Oktyabr 11:43
Gündəm
09 Oktyabr 11:41
Siyasət
09 Oktyabr 11:23
Siyasət
09 Oktyabr 11:22
Siyasət
09 Oktyabr 11:22
İqtisadiyyat
09 Oktyabr 11:17
Sosial
09 Oktyabr 11:03
Siyasət
09 Oktyabr 10:57
Sosial
09 Oktyabr 10:50
İqtisadiyyat
09 Oktyabr 10:50
Analitik
09 Oktyabr 10:25
Gündəm
09 Oktyabr 10:19
Sosial
09 Oktyabr 09:42
Gündəm
09 Oktyabr 09:32
Analitik
09 Oktyabr 09:18
Sosial
09 Oktyabr 08:50
MEDİA
09 Oktyabr 08:37
Gündəm
09 Oktyabr 08:11
Dünya
08 Oktyabr 23:25
İqtisadiyyat
08 Oktyabr 22:53
İqtisadiyyat
08 Oktyabr 22:31
Dünya
08 Oktyabr 21:59
Gündəm
08 Oktyabr 21:31
Dünya
08 Oktyabr 21:22
İqtisadiyyat
08 Oktyabr 20:57
Sosial
08 Oktyabr 20:25
