Havalar isinir, ilanlar aktivləşir...

Bakı:

28 °C

47 %

6 m/s

Əlaqə

AZ RU EN

Ana səhifə / Xəbər lenti / Havalar isinir, ilanlar aktivləşir...

Havalar isinir, ilanlar aktivləşir...

06.05.2023 [12:33]

Ölkədə yetərli zərdab varmı?

Havaların tədricən isinməsi ilan təhlükəsini gündəmə gətirib. Məlum olduğu kimi, isti havalarda ilanların, xüsusilə də gürzələrin fəallıq dövrü başlayır. Beləliklə, ilan sancması hallarına daha çox rast gəlirik.

Bununla yanaşı, rayon xəstəxanalarında zərdab olmaması, ilan sancması zamanı insanlara düzgün ilkin yardımın göstərilməməsi vəziyyəti daha da çətinləşdirir. Xəstəxanada ilan sancan şəxsə xüsusi zərdab vurulması çox önəmlidir. Vaxtında düzgün yardım göstərilməzsə, zərərçəkəndə əzginlik, nəbzin sürətlənməsi, başgicəllənmə, huşun itirilməsi ilə müşayiət olunan şok başlaya bilər. Mütəxəssislər xəbərdarlıq edir ki, ilan sancması zamanı heç bir halda yaranı yandırmaq, dərini kəsmək olmaz.

Zərdab nədən hazırlanır?

Mütəxəssislər bildirir ki, zərdab xüsusi zülal - at qanından düzəldilir. Bəzi insanlarda zərdablara qarşı anofilaktik şok yaranır və xəstə dünyasını dəyişə bilər. Bundan əlavə, heç zərdab da tam müalicə üsulu deyil. Belə hallarda digər müalicə üsulları mümkündür. Bunları da yalnız xəstəxana şəraitində aparmaq olar.

Hər il 130-150 arası müraciət

Kliniki Tibbi Mərkəzin (KTM) Toksikologiya şöbəsinin müdiri Azər Maqsudov paytaxt və bölgələrimizin zərdab təminatı barədə “Yeni Azərbaycan”a danışıb. O qeyd edib ki, aprel ayında Toksikologiya şöbəsinə 4 müraciət, may ayında isə hələ ki, 3 müraciət daxil olub, ölüm hadisəsi qeydə alınmayıb: “Mərkəzimizə qəbul olunan şəxslərdən ikisi kəskin ağır durumda olub, buna baxmayaraq həm müayinə, həm də toksik-kimyəvi analiz edilib və hazırda vəziyyətləri qənaətbəxşdir.

Ümumiyyətlə, hər il ən azı 130-150 arası xəstə Mərkəzə qəbul olunur, lakin ölüm hadisəsi azdır. Eyni zamanda hər il 11-20 nəfər arası azyaşlı uşaqlar da ilan sancması ilə Mərkəzimizə gətirilir”.

Zərdablar artıqlaması ilə var

A.Maqsudov hazırda ölkəmizdə zərdab çatışmazlığı ilə bağlı hər hansı bir problemin olmadığını söyləyib: “Paytaxt və bölgələrdə zərdab artıqlaması ilə var. Hələ ilin əvvəlindən sorğu aparılıb, zərdablar həm Kliniki Tibbi Mərkəzə, həm də Mərkəzin daxilində olan xəstəxanalara şəhər üzrə təcili tibbi yardım briqadalarına paylanıb. Eyni zamanda bölgələrimiz də zərdablarla təmin edilib. Sonuncu dəfə Ucar, Şirvan, Tovuz və Gəncə şəhərində toksikoloji xidmətin təkmilləşdirilməsi ilə bağlı keçirilmiş tədbirdə zərdablarla bağlı məsələ qaldırılmışdı, məlum oldu ki, mərkəzi rayon xəstəxanalarında lazım olan qədər zərdab var. Kəndlərdəki məntəqələrə də verilib”.

Özbəkistanla müqavilə

Şöbə müdirinin sözlərinə görə, Azərbaycan innovasiya xətti ilə zərdabları əsasən Özbəkistandan alır, bu ölkə ilə aidiyyəti üzrə müqavilə imzalanıb: “Həmin zərdablar 3 növ ilan zəhərinə qarşıdır. Belə ki, ölkəmizdə əsas və ən çox rast gəlinən növ gürzə ilanıdır və zərdablar həmin ilan sancmasına qarşı çox effektivdir. İkinci növ əfi ilanıdır, o da gürzəyə yaxındır, amma zəhəri ondan bir az fərqlidir”.

İlkin tibbi yardım

Toksikoloq Rəna Vəliyeva bildirib ki, ilan sancan kimi yeri qızarıb şişməyə başlayırsa, bu, ilanın zəhərli olduğu mənasını verir. Zəhərli ilan sancan zaman bir neçə dəqiqə ərzində yerində qızartı, şişkinlik və ağrı olur: “Dişlənilən yerdə içi qanlı və ya maye dolu kisələr, dəri altında qanaxmalar meydana gəlir. Ürək bulanması, qusma ilə yanaşı müxtəlif orqanlarda qanaxma müşahidə edilə bilər. Zəhərin bədənə yayılmaması üçün ilan sancanı hərəkət etdirmək olmaz. İlan zəhərləri ən çox mərkəzi sinir sisteminə və qan-damar sisteminə təsirini göstərir”.

Həkim qeyd edib ki, ilan sancması baş veribsə, ilkin yardım kimi həmin yeri sorub zəhəri kənara atmaq lazımdır: “Daha sonra yara yuyulub antibiotik məlhəm yaxılaraq sarınmalıdır. Xəstə kürək üstü yatırdılmalıdır. Dişlənilən yerdən 5 sm yuxarıdan və 5 sm aşağıdan boğucu sarğı sarınmalıdır. Bu limfatik axını dayandırmaq üçündür. Yara xaç şəklində kəsilməli və məcburi olmadıqca ağız istifadə edilmədən yara sorulmalıdır. Məsələn, bunu adi şpris ilə də etmək olar.

Xəstəyə qəhvə, spirtli içki, isti içki və s. kimi dövranı sürətləndirəcək maddələr verilməməlidir. Xəstənin gəzməsinə icazə verilməməlidir. İlan şah damara yaxın bir yeri dişləyibsə, ölüm ehtimalı daha yüksək olur”.

Yeganə

Paylaş:

Baxılıb: 653 dəfə