Azərbaycanın dəstəklədiyi Orta Dəhlizə artan maraq

Bakı:

28 °C

57 %

5 m/s

Əlaqə

AZ RU EN

Ana səhifə / Xəbər lenti / Azərbaycanın dəstəklədiyi Orta Dəhlizə artan maraq

Azərbaycanın dəstəklədiyi Orta Dəhlizə artan maraq

05.05.2023 [13:11]

Tarixi Türk coğrafiyasında sadələşdirilmiş gömrük dəhlizinin yaradılması bu ərazidən keçən Orta Dəhlizə artan maraqla bağlıdır. İndiki gərginliklər fonunda Avrasiya məkanından keçən bir sıra marşrutlar üçün ciddi təhdidlər yaranıb. Hazırda müharibə səbəbindən Qara dənizin Ukrayna sahillərindəki limanlarda təhlükəli vəziyyət hökm sürür və əslində, onların fəaliyyəti dayanıb. Müharibənin digər tərəfi olan Rusiyadan keçən marşrutlara təhlükəsizlik nöqteyi-nəzərindən və bir sıra başqa səbəblərdən diqqət azalıb. Belə heç də adi olmayan bir şəraitdə Orta Dəhlizin cəlbediciliyi artıb və bu marşrut üçün yeni fürsətlər yaranıb. Sözügedən dəhliz Transxəzər Beynəlxalq Nəqliyyat Dəhlizi kimi də tanınır. Orta Dəhliz Mərkəzi Asiyada yerləşən Türkdilli ölkələrdən keçməklə Xəzər dənizi vasitəsilə Azərbaycana, daha sonra isə Gürcüstan və Türkiyə vasitəsilə Avropayadək uzanır. Perspektivdə Orta Dəhlizin Zəngəzur qolu da yaradılacaq. Bu şaxələndirmə dəhlizin cəlbediciliyini daha da artıracaq.

Orta Dəhlizin funksionallığının artmasında yeni platformada birləşən Azərbaycan, Türkiyə və Qazaxıstan mühüm rol oynayırlar. Dəhlizə daha çox həcmlərdə yüklərin cəlb olunması, həmçinin aşırma infrastrukturunun genişləndirilməsi ilə bağlı Gürcüstanın, Mərkəzi Asiya dövlətlərinin hökumətləri ilə intensiv müzakirələr aparılır və koordinasiyalı fəaliyyət təmin olunur.

Oxşar müzakirələr son vaxtlarda Azərbaycan-Türkiyə-Özbəkistan formatında da intensivləşib. İndiyədək Azərbaycan, Türkiyə və Özbəkistan xarici işlər, iqtisadiyyat və nəqliyyat nazirlərinin üçtərəfli görüşü keçirilib. Həmin görüşdə yüksək tranzit potensialından daha yaxşı istifadə etmək məqsədilə beynəlxalq nəqliyyat dəhlizlərinin inkişafı üzrə əməkdaşlığın daha da möhkəmləndirilməsi imkanlarına diqqət çəkilib. Bu xüsusda Orta Dəhlizin və bu dəhlizin bir hissəsi kimi Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolunun əhəmiyyəti vurğulanıb. Mütəxəssislər Orta Dəhlizin Avropa və Asiya regionu üçün önəmini yüksək dəyərləndirirlər. Onların ifadə etdikləri fikirlərə görə, Çindən Avropaya gedən yük qatarı Orta Dəhlizi seçərsə, 12 gün ərzində 10 min kilometr deyil, 7 min kilometr məsafə qət edəcək. Bu da Asiya və Avropa arasında qlobal ticarətdə dəhlizin nə qədər sərfəli və təhlükəsiz olduğunu nümayiş etdirir. Eyni qatar Cənub dəhlizi üzrə göndərilsə, Süveyş kanalı üzərindən gəmi ilə 20 min kilometr yol qət edir. Orta Dəhliz öz imkanları ilə, şübhəsiz ki, region ölkələrinin koordinasiyalı əməkdaşlığı ilə dünya ticarətinin ən mühüm halqalarından biri olacaq.

Orta Dəhlizin inkişafında Azərbaycanın rolu böyükdür. Son 20 ildə nəqliyyat sektoruna böyük həcmlərdə investisiyalar yönəldən Azərbaycan öz ərazisində müasir yol-logistika infrastrukturu qurub. Ölkəmiz Xəzərdə ən böyük dəniz donanmasına malikdir. Respublikamız liderlik keyfiyyətləri nümayiş etdirməklə Xəzər sahillərində ən böyük liman inşa etməyə nail olub. Hazırda Ələt qəsəbəsində yerləşən bu limanın ötürücülük imkanlarının ildə 15 milyon tondan 25 milyon tona çatdırılması ilə bağlı layihə icra olunur. Eyni zamanda, Orta Dəhlizin mühüm seqmentlərindən olan Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolunun da imkanları genişləndirilir. Prezident İlham Əliyevin qeyd etdiyi kimi, hazırda Azərbaycan Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolunun uzadılmasına əlavə vəsaitlər ayırır: “Gürcüstan ərazisində ötürmə qabiliyyətinin 5 milyon tona qədər artırılmasına biz təxminən 140 milyon dollar ayırdıq. Ümid edirik, bu gündən etibarən maksimum bir il ərzində biz buna nail olacağıq”.

Xatırladaq ki, BTQ da məhz ölkəmizin təşəbbüsü və moderatorluğu sayəsində ərsəyə gəlib. 44 günlük müharibənin qalibi olan Azərbaycan, həmçinin Zəngəzur dəhlizinin yaradılması istiqamətində böyük səylər göstərir. “Orta Dəhliz layihəsi tərəfimizdən tam dəstəklənir və onun nəhəng potensialı var. Burada anlamaq lazımdır ki, biz yalnız yük daşımaları üçün tranzit marşrutu olmamalıyıq. Biz bu imkandan istifadə edərək, marşrutboyu biznes fəaliyyətini stimullaşdırmalıyıq. Orta Dəhlizin tərkib hissəsi olan ölkələr yalnız tranzitdən gəlirin əldə olunması ilə kifayətlənməməlidirlər. Bu fürsətdən yerli istehsalın stimullaşdırılmasında istifadə edilməlidir”, - deyə Prezident İlham Əliyev Şuşada baş tutan beynəlxalq konfransda bildirib.

Mübariz

Paylaş:

Baxılıb: 440 dəfə