Gözəllik ondur, doqquzu zövqdür...

Bakı:

27 °C

66 %

9 m/s

Əlaqə

AZ RU EN

Ana səhifə / Xəbər lenti / Gözəllik ondur, doqquzu zövqdür...

Gözəllik ondur, doqquzu zövqdür...

11.04.2023 [10:58]

Estetik zövqümüz niyə korlanır?

Qönçə QULİYEVA

Günümüzdə estetik zövq anlayışı hər kəs tərəfindən düzgün qavranılmır. Belə ki, estetika dedikdə yalnız zövq və gözəl görünüş deyil, həm də gözəllik qanunlarını incəsənətin gərçəkliyə münasibətini öyrənən fəlsəfi bir elm başa düşülür. Məhz buna görə də “estetika” sözünün etimologiyası da “hiss edən” deməkdir. Estetika insanda bədii şüurun inkişafı ilə yanaşı, mənəviyyatın zənginləşməsinə də təsir edən amildir. Buna görə estetik tərbiyənin öyrənilməsi vacibdir. Çünki estetik tərbiyə əxlaq və dəyərlərin mənimsənməsi baxımından mühüm bir anlayışdır. Estetikanın mühüm kateqoriyalarından biri, şübhəsiz ki, gözəllik faktordur. Gözəllik Şərq düşüncəsində zamana və məkana sığmır və ölməz hesab edilir. Şərq düşüncəsində estetik gözəllik ruh, qəlb və obraz-bədən kimi qruplara bölünür və bu üç faktor bir-biri ilə sıx əlaqəlidir. Şərq təfəkkürünə görə ruh sonsuzluğu, qəlb müqəddəsliyi, bədən isə konkretliyi ifadə edir. Bu təfəkkürə görə insanın qəlbini, ruhunu və gözəlliyini günahlar çirkləndirir. Gözəllik azadlıqdır və həyatverici qüvvəyə malikdir. Təbii ki, bu azadlıq günümüzdə fərqli cür anlaşılır. Şərq gözəllik və estetik zövq təfəkkürü isə artıq yox olmaq üzrədir. Bu zaman bir sual ortaya çıxır: estetik zövq, əslində nədir? Estetik zövqün formalaşması bir çox faktorlardan asılıdır. Bu faktorların ən mühümü ailə və ətraf mühitin insana təsiridir.

Ailənin estetik tərbiyədə rolu

Estetik zövq öncə ailə mühitində formalaşır və zamanla bu gözəllik baxışı fərdin emosiyalarına görə inkişaf edir. Estetik zövqün ilkin təsəvvürləri ailədə yaranır, daha sonra fərdin cəmiyyətdəki yeri və roluna görə, eyni zamanda, qavrayış və emosiyaların dəyişməsi ilə müxtəlifləşə bilir. Yəni, valideynlər övladını gözəllik anlayışı ilə tanış edir və estetik tərbiyə vermək vəzifəsini öz üzərinə götürür. Buna görə də, hər ailənin estetik zövq baxışı fərqli olduğundan, fərdlərin də gözəllik hissini qavraması və estetik zövqü bir-birindən seçilir.

Geyimlərin mənəviyyata təsiri

Geyimlərin seçimi, insana təsirləri və bu kimi bir çox məsələlər barədə öz fikirlərini “Yeni Azərbaycan” qəzeti ilə bölüşən psixoloq Vüsalə Əmiraslanova deyir ki, geyim yaş dövrlərinə görə dəyişir: “Əvvəllər uşaqları valideynləri geyindirirdisə, son vaxtlar yeniyetmələr daha çox öz seçdikləri geyimləri geyinirlər. Bu geyimləri seçmək səbəbləri müxtəlifdir. Bəziləri baxdıqları bir sənətçinin və ya müğənninin geyiminə oxşar paltarlar seçirlər”.

Psixoloqun sözlərinə görə, geyim tərzi insanlara həm mənfi, həm də müsbət təsir edə bilər: “Məsələn, geyimindən rahat insan özünü cəmiyyət arasında da rahat hiss edir. Geyim cəmiyyətin etik normalarına uyğun deyilsə, bu, həm ətrafda, həm də özümüzdə narahatlıq yaradır. Estetik zövqün formalaşması, eyni zamanda, xarakterlə və düşüncə tərzi ilə bağlıdır. Geyim tərzi xarakter və düşüncələr ilə üst-üstə düşürsə, bu bizim psixologiyamıza və mənəviyyatımıza yaxşı təsir göstərir. Xarakterimizi əks etdirən geyimlər bizim daha rahat davranmağımıza səbəb olur”.

Modelyer Şəlalə Maqsudova isə açıqlamasında bildirib ki, estetik zövq deyəndə, ilk növbədə gözəlliyi hiss etmək, görmək və onu formalaşdırmaq kimi başa düşməliyik: “Hansı sahədən danışmağımız fərq etməz. Bir modelyer-rəssam, dizayner olaraq estetik zövq deyərkən, ilk növbədə mənə yaxın olan sahədə imicimizin, geyimimizin, tərzimizin necə formalaşması və inkişafı daha çox maraqlandırır. İnsanlar müxtəlif olduqları kimi zövqləri də müxtəlifdir. Moda sahəsində hər il, hər fəsil yeniliklər və dəyişikliklər olur. Amma hər kəs bunu izləmir. Bunun günümüzdə bir çox səbəbləri var. Modanı yaxından izləyən istər qadın, istərsə də kişilər olsun, öz imiclərini asanlıqla seçir. Dediyimiz estetik zövq bax, o insanlarda daha tez formalaşır”.

Ş.Maqsudova internet əsrində yaşadığımıza görə qadınlar və kişilərin imiclərini, moda sahəsində hər bir yeniliyi oradan axtarıb seçdiyini də qeyd edib: “Bundan yararlanaraq öz tərzini, imicini tapanlar da var, izləməyərək öz rahat geyim tərzinə düşgün olaraq öz seçimini başqa cür formalaşdıranlar da”.

Paylaş:

Baxılıb: 651 dəfə