Azərbaycan–Özbəkistan münasibətlərində yeni tarixi mərhələ

Bakı:

23 °C

64 %

5 m/s

Əlaqə

AZ RU EN

Ana səhifə / YAP xəbərləri / Azərbaycan–Özbəkistan münasibətlərində yeni tarixi mərhələ

Azərbaycan–Özbəkistan münasibətlərində yeni tarixi mərhələ

25.08.2026 [14:45]

Mələk Rzayeva
YAP Kəngərli rayon təşkilatının əməkdaşı
2026-cı il avqustun 23-də Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin Özbəkistan
Respublikasına dövlət səfəri iki qardaş ölkə arasında münasibətlərin inkişafında mühüm siyasi və
tarixi hadisə kimi yadda qaldı. Daşkənddə keçirilən görüşlər, Azərbaycan və Özbəkistan Ali
Dövlətlərarası Şurasının üçüncü iclası, müxtəlif sahələrdə layihələrin açılışı və təməlqoyma
mərasimləri, eləcə də çoxsaylı sənədlərin imzalanması iki ölkə arasında strateji tərəfdaşlığın
məzmununu daha da zənginləşdirdi. Prezident İlham Əliyevin səfər çərçivəsində mətbuata
verdiyi bəyanat da bu münasibətlərin mahiyyətini – qarşılıqlı etimad, qardaşlıq və uzunmüddətli
əməkdaşlıq iradəsini – bir daha nümayiş etdirdi.
Prezident İlham Əliyev çıxışında Özbəkistanın Azərbaycana və Azərbaycan xalqına göstərdiyi
səmimi münasibəti yüksək qiymətləndirdi, iki xalqın bir-birinə bəslədiyi qardaşlıq hisslərinin
səfərin nəticələrində də öz əksini tapdığını vurğuladı. Bu yanaşma təsadüfi deyil. Azərbaycan və
Özbəkistan münasibətləri son illərdə siyasi dialoqdan iqtisadi, humanitar, mədəni və regional
əməkdaşlığın geniş spektrini əhatə edən çoxşaxəli tərəfdaşlığa çevrilib. Avqustun 23-də
imzalanan sənədlər isə həmin münasibətlərin artıq yeni, daha sistemli mərhələyə daxil olduğunu
göstərir.
Səfərin ən mühüm nəticələrindən biri Azərbaycan Respublikası ilə Özbəkistan Respublikası
arasında Əbədi dostluq haqqında Müqavilənin imzalanması oldu. Bu sənəd iki dövlətin
münasibətlərində xüsusi siyasi əhəmiyyət daşıyır. Əbədi dostluq anlayışının dövlətlərarası
sənəddə təsbit olunması Azərbaycan və Özbəkistanın gələcək münasibətlərə baxışının
uzunmüddətli xarakterini nümayiş etdirir. Müqavilə yalnız mövcud əlaqələrin hüquqi-siyasi
ifadəsi deyil, eyni zamanda iki ölkənin qarşılıqlı etimadı daha yüksək səviyyəyə çatdırmaq və
əməkdaşlığı gələcək nəsillər üçün davamlı əsaslar üzərində qurmaq niyyətinin göstəricisidir.
Özbəkistan Prezidenti Şavkat Mirziyoyev də bu sənədin sadəcə bir sənəd olmadığını, qarşılıqlı
əlaqələrin dərinləşdirilməsi və ümumi gələcəyin qurulması istiqamətində iradəni əks etdirdiyini
bildirdi.
Səfər çərçivəsində imzalanan digər mühüm sənəd Azərbaycan Respublikasının və Özbəkistan
Respublikasının Ali Dövlətlərarası Şurasının üçüncü iclasının Qərarı oldu. Ali Dövlətlərarası
Şura iki ölkə arasında siyasi dialoqun institusional mexanizmlərindən biri kimi mühüm
əhəmiyyət daşıyır. Şuranın fəaliyyəti müxtəlif sahələrdə əldə edilmiş razılaşmaların
əlaqələndirilməsi, yeni əməkdaşlıq istiqamətlərinin müəyyənləşdirilməsi və dövlətlərarası
münasibətlərin strateji xəttinin davam etdirilməsi baxımından əhəmiyyətlidir. Bu baxımdan,
üçüncü iclasın qərarı iki ölkənin qarşılıqlı fəaliyyətinin ardıcıl və məqsədyönlü şəkildə davam
etdiriləcəyini göstərir.
İmzalanan sənədlərin mühüm bir hissəsi iqtisadi-ticari əlaqələrin genişləndirilməsinə yönəlib.
Azərbaycan və Özbəkistan arasında ticarət dövriyyəsinin 2030-cu ilədək 1 milyard ABŞ

dollarına çatdırılması üzrə Proqramın qəbul edilməsi bunun bariz nümunəsidir. Bu hədəf iki ölkə
arasında mövcud iqtisadi potensialın daha dolğun reallaşdırılması üçün konkret istiqamət
müəyyən edir.
Əməkdaşlığın sosial aspekti də diqqətdən kənarda qalmayıb. Azərbaycan və Özbəkistan
hökumətləri arasında pensiya təminatı sahəsində əməkdaşlıq haqqında Sazişin imzalanması
sosial müdafiə sahəsində əlaqələrin hüquqi bazasının möhkəmləndirilməsi baxımından
əhəmiyyətlidir. Bundan başqa, Azərbaycan Respublikasının Xarici İşlər Nazirliyi ilə Özbəkistan
Respublikasının Xarici İşlər Nazirliyi arasında 2027–2028-ci illər üçün Əməkdaşlıq Proqramının
qəbul edilməsi diplomatik münasibətlərin institusional və sistemli şəkildə davam etdirilməsinə
xidmət edəcək.
Səfər çərçivəsində şəhərlərarası qardaşlaşma münasibətlərinin qurulması ilə bağlı sənədlər də
xüsusi diqqət çəkir. Xankəndi–Ürgənc, Naxçıvan–Ürgənc və Laçın–Buxara arasında qardaşlaşma
münasibətlərinin qurulması haqqında protokollar xalqlar arasındakı əlaqələrin yalnız dövlət və
hökumət səviyyəsində deyil, şəhərlər və insanlar səviyyəsində də inkişaf etdirilməsi baxımından
əhəmiyyətlidir. Xüsusilə Azərbaycanın işğaldan azad edilmiş şəhərlərinin Özbəkistan şəhərləri
ilə qardaşlaşması həm mənəvi, həm də praktiki baxımdan mühüm mesajdır. Bu əlaqələr
gələcəkdə şəhərsalma, mədəniyyət, turizm, təhsil, gənclər siyasəti və digər sahələrdə təcrübə
mübadiləsinə çevrilə bilər.
Gömrük sahəsində imzalanan memorandum da iqtisadi münasibətlərin daha səmərəli
qurulmasına xidmət edən sənədlər sırasındadır. Azərbaycan Dövlət Gömrük Komitəsi ilə
Özbəkistanın Gömrük Komitəsi arasında kinologiya sahəsində təcrübə mübadiləsi və əməkdaşlıq
haqqında memorandum dövlət sərhədinin və gömrük nəzarətinin təşkilində təcrübə
mübadiləsinin əhəmiyyətini artırır. Belə əməkdaşlıq təkcə gömrük orqanlarının peşəkarlığının
yüksəldilməsinə deyil, qanunsuz dövriyyəyə qarşı mübarizənin gücləndirilməsinə də töhfə verə
bilər.
Bütün bunlar göstərir ki, avqustun 23-də Daşkənddə imzalanan sənədlər ayrı-ayrı sahələri əhatə
edən lokal razılaşmalar toplusu deyil. Əksinə, həmin sənədlər siyasi, iqtisadi, sosial, humanitar
və şəhərlərarası əlaqələri vahid sistem daxilində inkişaf etdirmək məqsədi daşıyır. Bu sənədlərin
hər biri Azərbaycan–Özbəkistan münasibətlərinin müxtəlif istiqamətlərini tamamlayır və nəticə
etibarilə iki ölkənin strateji tərəfdaşlığının daha da möhkəmlənməsinə xidmət edir.
Prezident İlham Əliyevin mətbuata bəyanatında səsləndirdiyi fikirlər də məhz bu reallığı əks
etdirir. Azərbaycan və Özbəkistanın münasibətləri qarşılıqlı hörmət, etimad və qardaşlıq
prinsipləri üzərində qurulub. Daşkənddə əldə edilən razılaşmalar bu münasibətlərin gələcəyə
hesablandığını nümayiş etdirir. Dövlətlər arasında siyasi yaxınlığın iqtisadi layihələr, mədəni-
humanitar əlaqələr və insanlararası münasibətlərlə möhkəmləndirilməsi tərəfdaşlığın
dayanıqlığını daha da artırır.
Nəticə etibarilə, 23 avqust 2026-cı il Azərbaycan–Özbəkistan münasibətlərinin tarixində mühüm
səhifələrdən biri kimi qiymətləndirilə bilər. Əbədi dostluq haqqında Müqavilə münasibətlərin
siyasi əsasını möhkəmləndirir, ticarət və investisiya sahəsində qəbul edilən proqramlar iqtisadi

əməkdaşlığa yeni dinamika verir, turizm və mədəniyyət sahəsində sənədlər xalqların daha da
yaxınlaşmasına şərait yaradır, sosial və diplomatik əməkdaşlıq proqramları isə əlaqələrin
institusional bazasını genişləndirir. Şəhərlərin qardaşlaşması isə bu münasibətlərin insanların
gündəlik həyatına daha yaxından sirayət etməsi üçün yeni imkanlar yaradır.

Paylaş:

Baxılıb: 207 dəfə