Sürətli, dəqiq və interaktiv

Bakı:

23 °C

94 %

2 m/s

Əlaqə

AZ RU EN

Ana səhifə / Sosial / Sürətli, dəqiq və interaktiv

Sürətli, dəqiq və interaktiv

14.02.2024 [10:52]

14 fevral Kompüter Mütəxəsisləri Günüdür

Günel ABBAS

Texnologiyanın inkişaf etdiyi bir zamanda kompüterlər həyatımızın böyük bir hissəsini əhatə edir. Sayı milyonlara çatan kompüterlər sayəsində bir çox insanların işləri asanlaşdı. Kompüterin ixtirası qədim dövrlərə təsadüf etsə də, fərdi kompüterlərin həyatımıza daxil olması çox da uzaq tarixi əhatə etmir. Başlanğıcda çox baha olan fərdi kompüterlərin ucuzlaşması və onlara quraşdırılan proqram təminatının faydalı olması uzun müddət tələb etdi.

Yeri gəlmişkən, 14 fevral bütün dünyada kompüter mütəxəssislərinin qeyri-rəsmi peşə bayramıdır. 1946-cı ilin məhz bu günü elm dünyasına ilk ENIAC (Electrical Numerical Integrator And Calculator) elektron kompüteri nümayiş etdirilmişdi. Buna qədərki kompüterlər yalnız prototiplər və eksperimental variantlar idisə, ENIAC praktiki olaraq ilk real işləyən kompüter oldu. Bu hesablama maşınının hazırlanması ABŞ ordusu tərəfindən maliyələşdirilmişdi. Kompüter orduya hərbi hesablamalar, planlaşdırma və proqramlaşdırmanın həyata keçirilməsi üçün lazım idi. 2 oktyabr 1955-ci ildə ENIAC I 23 saat 45 dəqiqə işlədikdən sonra fəaliyyəti dayandırılmışdı.

Kompüter mütəxəssisi kimdir?

Kompüter mütəxəssisliyi kompüter əsaslı aparat və proqram sistemləri ilə məlumatın sürətli, dəqiq və effektiv işlənməsini tələb edən problemləri həll etməyi qarşısına məqsəd qoyan bir peşədir. Kompüter mühəndisləri məlumatı avtomatik emal etmək üsullarını araşdırır və yaradırlar. Bu metodların istifadəsini tələb edən problemləri həll etmək üçün lazımi aparat və proqram təminatı strukturunu və kommunikasiya texnikalarını layihələndirir və inkişaf etdirirlər. Aparat və proqram təminatı kompleks və interaktiv sistemlərdir. Bu səbəbdən kompüter mühəndisləri analitik problem həll etmə bacarığına malik, yaradıcı, sosial ünsiyyət bacarıqlarını inkişaf etdirmiş və inkişaf etdirdikləri məhsulların insani nəticələrinin fərqində olan insanlar olmalıdır. Kompüter mühəndisliyi müxtəlif problemlərin həllini təmin etmək üçün kompüter texnikası və proqram təminatı da daxil olmaqla informasiya sistemlərinin təhlili, layihələndirilməsi, tətbiqi, sınaqdan keçirilməsi və inkişafı fəaliyyətini əhatə edir.

Kompüter mütəxəssisləri kompüterin quraşdırılacağı yerin kompüter şəbəkəsi ehtiyaclarını müəyyən edir, quraşdırılması üçün texniki şərtləri hazırlayır və təqdim edir, tender təkliflərini qiymətləndirir, proqram təminatı üzərində işləyir, kompüter şirkətlərində məsləhətçi işləyir, sistem analizatoru və proqramçı kimi işləyir. Bununla yanaşı kompüter avadanlıqlarının layihələndirilməsi, kompüterə daxil ediləcək məlumatlar üzərində işləyir.

Kompüter mütəxəssislərinin iş sahələri

Kompüter mühəndisləri sənaye, ticarət, məsləhət, təhsil və proqram təminatı sahələrində fəaliyyət göstərən dövlət qurumlarında, özəl təşkilatlarda, universitetlərdə, banklarda və kompüter avadanlığı və proqram təminatı istehsal edən şirkətlərdə işləyə bilərlər. Kompüter mühəndisliyi fakültəsinin məzunları kompüter dəstəkli sənaye sistemlərinin layihələndirilməsi və tətbiqi sahəsində sistem analizatoru, tətbiqi proqramçı, verilənlərin emalı mərkəzlərində direktor, təsisçi və idarəedici mühəndis, verilənlər bazası meneceri, tədqiqat və təkmilləşdirmə mühəndisi vəzifələrində işləyə bilərlər.

Kompüter mütəxəssislərinin iş tapa biləcəyi yerlər

Kompüter mütəxəssisləri proqram təminatı istehsal edən şirkətlərdə - Google, Milsoft, Havelsan, həmçinin böyük təşkilatların İT/proqram təminatı inkişaf mərkəzlərində çalışa bilərlər. Eləcə də onlar innovativ ideyaları həyata keçirən sahibkar şirkətlərdə, kompüter texnologiyaları istehsal edən/satan şirkətlərdə (Microsoft, IBM, Oracle, SAP), ağıllı sistemlər istehsal edən şirkətlərdə (Tesla, Nest, iRobot, Fitbit) araşdırma mərkəzlərində (Microsoft Research, IBM Almaden) universitetlərd (Ar-Ge layihələrində və ya Akademiklərdə) hökumət orqanlarında (elektron səhiyyə, e-hökumət, e-təhlükəsizlik ) və s. kimi sahələrdə fəaliyyət göstərə bilərlər.

Kompüter mütəxəssisliyi təhsili harada verilir?

Kompüter mühəndisliyi təhsili universitetlərə bağlı fakültələrin Kompüter mühəndisliyi şöbələrində verilir. Təlim müddəti 4 ildir. Kompüter mühəndisi olmaq üçün yalnız Kompüter mühəndisliyi proqramlarında əhatə olunan və “Kompüter Elmləri + Hardware + Proqram təminatı” əsasında qurulmuş çox yönlü təhsil bütövlüyü əldə etmək lazımdır.

Kompüter mütəxəssisi necə olmalıdır?

Kompüter mühəndisliyini öyrənmək üçün əvvəllər kompüter proqramlaşdırması ilə məşğul olmamağımız əsas rol oynamır. Hətta bundan əvvəl kompüterdən istifadə etməyinizə belə ehtiyac yoxdur. Ancaq bir sıra xüsusiyyətlər var ki, onlara malik olan hər kəs yaxşı kompüter mühəndisi ola bilər. Məsələn, onlar riyazi intellekt və problem həll etmək bacarığına, yaradıcılıq qabiliyyətinə, komandanın bir hissəsi kimi işləmək və effektiv ünsiyyət qurmaq bacarığına malik olmalıdır.

Paylaş:

Baxılıb: 755 dəfə