Risk var?

Bakı:

24 °C

83 %

0 m/s

Əlaqə

AZ RU EN

Ana səhifə / Sosial / Risk var?

Risk var?

17.01.2024 [12:29]

Bu dərmanlar hormonal pozğunluğa səbəb olur

Günel ABBAS

Adətən insanlar yüksək dozada antibiotik qəbul etdikdən sonra göbələk xəstəliyinə yoluxmaqdan narahat olurlar. Buna görə də istər həkim tövsiyəsi ilə, istərsə də öz qərarları ilə müxtəlif dərman preparatları ilə birgə göbələk əleyhinə dərmanlardan da istifadə edirlər.

Əksər hallarda antibiotik istifadəsinin üçüncü günündən başlayaraq bəzi həkimlər də göbələk əleyhinə dərmanların istifadəsini tövsiyə edirlər. Səbəb olaraq bildirilir ki, bu preparatlar həm bədəndə olan zərərli mikrobları, həm də xeyirli hesab edilən mikrobları da məhv edə bilir. Belə olduqda pasiyentlərdə xəstəliyin ardından müxtəlif narahatlıqlar, göbələk kimi problemlər yarana bilir. Elə buna görə də həkim nəzarəti olmadan antibiotik istifadəsi məsləhət görülmür.

Yeri gəlmişkən, ötən günlərdə “Morbidity and Mortality Weekly Report” (MMWR) jurnalının dərc etdiyi araşdırmada göbələk əleyhinə preparatların risklərindən söz açılıb. Məqalədə bildirilib ki, dəri üçün göbələk xəstəliyi əleyhinə dərmanların normadan artıq istifadəsi preparata davamlı mikrobların inkişafına və hormonal pozğunluqlara səbəb ola bilər.

Qeyd edək ki, Cənub-Şərqi Asiyada məlhəm və həblər də daxil olmaqla dərmanlardan istifadənin bir sıra fəsadları qeydə alınıb. Oxşar infeksiyalar ABŞ-ın 11 ştatında aşkar edilib. Yeni araşdırma göstərib ki, onların ortaya çıxması göbələk xəstəliyi əleyhinə dərmanların həddindən artıq istifadəsi ilə əlaqəli ola bilər.

Alimlər ABŞ-da tərkibində ketokonazol, nistatin və klotrimazol-betametazon maddələri olan göbələk infeksiyalarına qarşı dərmanlar üçün yazılmış reseptləri təhlil ediblər. Məlum oldu ki, təcili yardım otaqlarında həkimlər, dermatoloqlar və ortopedlər çox vaxt onları düzgün diaqnoz qoymadan təyin edirlər: onlar yalnız xəstəni müayinə edirlər, lakin infeksiyanı təsdiqləmək üçün testlər təyin etmirlər.

Maraqlıdır ki, həddindən artıq reseptlər ayrı-ayrı həkimlərlə əlaqələndirilirdi. 2021-ci ildə göbələk xəstəliyi əleyhinə resept yazanların 10%-i bu dərmanların təxminən yarısını təyin edib. Bundan əlavə, ən aktual göbələk xəstəliyi əleyhinə dərmanlar resept olmadan alına bilər, buna görə də onların faktiki istifadəsi daha da genişdir.

Alimlər hesab edirlər ki, xəstələr və həkimlər göbələk əleyhinə dərmanların həddindən artıq istifadəsinin təhlükələri barədə maarifləndirilməlidirlər. Klotrimazol-betametazonun intensiv istifadəsi hormonal problemlərə də səbəb ola bilər.

Göbələk xəstəliyinin əlamətləri…

Göbələk dəridə qızartı, qaşınma, iltihab və şişliklərlə müşahidə edilən yoluxucu xəstəlikdir. Bu infeksiya dəridə əl, ayaq, üz, bədən və baş dərisi kimi bölgələrdə çoxalan göbələk növlərinə görə baş verir. Əvvəlcə aydın sərhədləri varmış kimi görünən göbələk bədənin müxtəlif hissələrinə təsir etdikdə zamanla yayıla bilər. Bu halda infeksiya çox daha ağır simptomlarla irəliləyir. Göbələk xəstəlikləri daha çox dəridə ayaq, dırnaq, qasıq və saç kimi nahiyələrdə əmələ gəlir. Bununla belə nadir hallarda da olsa, dil və limfa düyünlərinə də təsir edə bilir.

Mütəxəssislər nə deyir?

Məsələ ilə bağlı “Yeni Azərbaycan”la fikirlərini bölüşən pediatr Vaqif Qarayev bildirib ki, antibiotik preparatlarından istifadə edərkən paralel şəkildə, yaxud sonradan göbələk əleyhinə dərmanların qəbuluna ehtiyac yoxdur: “Antibiotik qəbul edərkən göbələk yaranmasın deyə həkimlər bununla yanaşı göbələk əleyhinə preparatlar da məsləhət görürlər. Bəzi hallarda bu qaydanı mütləq bilib, özbaşına həmin dərmanları qəbul edən pasiyentlər də var. Lakin araşdırmalar göbələk əleyhinə olan (antifunqal) dərmanların qəbulunun göbələk yaranmamasına təsir etmədiyini göstərir. Tam əksinə, göbələk əleyhinə preparatlar qəbul edəndə orqanizmdə göbələk yaranırsa, bu həmin preparatlara (antifunqala) qarşı davamlılığa (rezistentlik) gətirib çıxarır. Və bu da müalicəni çətinləşdirir. Vətəndaşlara məsləhət görürük ki, antibiotiklərin istifadəsi zamanı göbələk əleyhinə dərmanların qəbulunu həkimin məsləhəti olmadan qəbul etməsinlər”.

Paylaş:

Baxılıb: 811 dəfə