Yay mövsümündə necə qidalanmalıyıq?
03.07.2018 [09:29]
Mütəxəssislərin fikrincə, bu mövsümdə yüngül və tez həzm olunan qidalara üstünlük verilməlidir
Sağlam orqanizmə sahib olmaq üçün düzgün qidalanma əsas şərtdir. Əgər uzunömürlü, rahat və gümrah bir həyat sürmək istəyiriksə, ilk növbədə, sağlamlığın və gözəlliyin harmoniyası olan düzgün qidalanma qaydalarına riayət etməliyik. Bilirik ki, sağlam həyatın açarı elə düzgün qidalanmadan asılıdır. Qida rasionunun düzgün təşkili zamanı zərərli vərdişlərin olmamasına və vitaminlərlə zəngin qidaların qəbul edilməsinə xüsusi diqqət yetirməliyik. Bir sözlə, gün ərzində qəbul etdiyimiz qidalar orqanizmin ehtiyac duyduğu vitamin və mineralları təmin etməlidir. Təsadüfi deyil ki, xəstəliklərin əksəriyyəti düzgün qidalanmama nəticəsində orqanizmdə maddələr mübadiləsinin pozulması ilə əlaqədar olur.
Yay mövsümündə xəstəliklərin əsas səbəbi qidalanma ilə əlaqədardır
Bu məqamda qeyd edək ki, aparılan son tədqiqatlara görə, yay fəsli üçün xarakterik olan xəstəliklər arasında həzm pozğunluqları, mədə-bağırsaq orqanlarının xəstəlikləri birinci yerdə durur. Təəssüf ki, əhalinin xeyli bir qismi qidalanma qaydalarından xəbərsizdir. Bu məqama toxunan Bakı şəhər Kliniki Tibbi Mərkəzin yoluxucu xəstəliklər şöbəsinin müdiri Gülnarə Babayeva əməkdaşımızla söhbəti zamanı bildirib ki, havanın temperaturunun yüksəlməsi, bəzi qida məhsullarının saxlanma şəraitinə düzgün əməl edilməməsi, həmçinin qidalanma zamanı bir sıra qaydaların gözlənilməməsi zəhərlənmə hallarının artmasına səbəb olur: “Əgər əvvəllər yay mövsümünə aid olan meyvə-tərəvəzlərlə bağlı zəhərlənmə müşahidə olunurdusa, indi bütün ilboyu istənilən meyvə-tərəvəzdən istifadə olunur. Sadəcə, tövsiyə edərdim ki, hər meyvə-tərəvəz öz mövsümündə qəbul edilsin. Çox vaxt zəhərlənmə süd və süd məhsulları (kəsmik, pendir, dondurma), kremli qənnadı məmulatları, ət və balıq məmulatları, bişməmiş kolbasa, yağda hazırlanmış balıq konservləri və s. yedikdə də baş verir. Zəhərlənmələrin qarşısını almaq üçün qida məhsullarından istifadə zamanı təmizliyə riayət etmək lazımdır”.
Konservləşdirilmiş məhsullardan istifadə edərkən ehtiyatlı olun
Şöbə müdirinin sözlərinə görə, əgər ev şəraitində hazırlanan turşular, tərəvəz salatları, kompotlar, mürəbbələr və s. üçün nəzərdə tutulan meyvə və tərəvəzlər yaxşı təmizlənməzsə, yuyulmazsa, düzgün sterilizasiya olunmazsa və uyğun olmayan şəraitdə saxlanılarsa, bu zaman insan botulizm xəstəliyinə tutula bilər: “Bu zaman, adətən, 10-12 saatdan sonra xəstədə qəflətən ürəkbulanma, qusma, ishal kimi əlamətlər meydana çıxır. Daha sonra insanda görmənin pozulması, göz qapaqlarının aşağı enməsi, səsin xırıltılı olması, bəzən tam tutulması, udma refleksinin, nəfəsalmanın pozulması kimi ağır əlamətlər inkişaf edir. Belə hallarda vaxt itirmədən təcili yardım çağırılmalıdır”.
Gülnarə Babayeva deyib ki, o cümlədən yeməklərin qarışdırılması, bir neçə növ xörəyin eyni vaxtda qəbul edilməsi həzmi çətinləşdirir və zəhərlənməyə zəmin yaradır. Bu səbəbdən orqanizmə vaxtaşırı istirahət verilməsi də çox faydalıdır.
Beləliklə, sağlam həyat tərzinin formalaşdırılması üçün, ilk növbədə, gündəlik qida rasionumuza zülallar, karbohidratlar və yağları daxil etməli, hər gün 2-3 litr çiy su içmə vərdişini özümüzdə formalaşdırmalıyıq. Səhər yuxudan oyanan kimi bir stəkan ilıq su içmək orqanizmə çox faydalı təsir göstərir. Yeməkdən 10-15 dəqiqə əvvəl də bir stəkan su xeyirlidir, lakin yemək zamanı maye qəbul etmək məsləhət görülmür. Şirniyyat və şəkərdən istifadə mümkün qədər azaldılmalı, fast-fudlardan isə imtina edilməlidir. Xatırladaq ki, meyvə-tərəvəzlərin bol olduğu yay aylarında zərərli qidalardan uzaq olmaqla artıq çəkini bir neçə kiloqram azaltmaq da mümkündür.
Bununla yanaşı, son istifadə müddəti keçmiş, qoxusu və rəngi dəyişmiş, kiflənmiş qidaları qəbul etməmək, yeməklərinizi gündəlik hazırlamaq, artıq qalmış yeməkləri isə bir dəfədən artıq isitməmək, meyvə və tərəvəzləri axar su altında yaxşı yuduqdan sonra yemək, şəxsi gigiyena qaydalarına riayət etmək və əlləri yaxşıca yumaq lazımdır. Mütəxəssislərin qənaətinə görə, çox vaxt edilən yanlışlıqlardan biri də meyvələrin həddindən çox və axşam saatlarında yeyilməsidir. Sadalanan qaydalara əməl etməklə yanaşı, açıq havada 30 dəqiqə gəzinti məsləhət görülür.
Müşfiqə BAYRAMLI
Xəbər lenti
Hamısına baxYAP xəbərləri
28 Sentyabr 09:55
Dünya
28 Sentyabr 09:45
Hadisə
28 Sentyabr 09:17
Dünya
28 Sentyabr 08:50
Dünya
28 Sentyabr 08:23
Siyasət
28 Sentyabr 07:24
Xəbər lenti
27 Sentyabr 23:33
Hərbi
27 Sentyabr 23:11
Siyasət
27 Sentyabr 22:25
İdman
27 Sentyabr 21:39
Dünya
27 Sentyabr 20:18
Siyasət
27 Sentyabr 20:00
Dünya
27 Sentyabr 19:21
Dünya
27 Sentyabr 18:35
YAP xəbərləri
27 Sentyabr 17:45
Dünya
27 Sentyabr 17:18
Dünya
27 Sentyabr 16:32
Sosial
27 Sentyabr 15:17
YAP xəbərləri
27 Sentyabr 14:06
Dünya
27 Sentyabr 13:19
Dünya
27 Sentyabr 12:38
Dünya
27 Sentyabr 11:20
Siyasət
27 Sentyabr 10:46
Gündəm
27 Sentyabr 10:36
Gündəm
27 Sentyabr 09:08
Siyasət
27 Sentyabr 08:26
Formula 1
27 Sentyabr 08:15
Siyasət
27 Sentyabr 07:25
Hadisə
26 Sentyabr 23:29
MEDİA
26 Sentyabr 22:46
Sosial
26 Sentyabr 21:16
Maraqlı
26 Sentyabr 20:46
YAP xəbərləri
26 Sentyabr 20:25
Dünya
26 Sentyabr 19:20
Dünya
26 Sentyabr 18:35
Gündəm
26 Sentyabr 18:31
Gündəm
26 Sentyabr 17:44
Dünya
26 Sentyabr 17:24
Gündəm
26 Sentyabr 16:20
Dünya
26 Sentyabr 16:19
Dünya
26 Sentyabr 15:32
Dünya
26 Sentyabr 15:10
Dünya
26 Sentyabr 14:45
Dünya
26 Sentyabr 14:17
Dünya
26 Sentyabr 13:59
Dünya
26 Sentyabr 13:25
Sosial
26 Sentyabr 12:44
Siyasət
26 Sentyabr 12:42
İqtisadiyyat
26 Sentyabr 12:40
Gündəm
26 Sentyabr 12:35
Gündəm
26 Sentyabr 12:13
Gündəm
26 Sentyabr 12:11
İqtisadiyyat
26 Sentyabr 11:45
Gündəm
26 Sentyabr 11:19
Analitik
26 Sentyabr 10:57
Xəbər lenti
26 Sentyabr 10:49
Xəbər lenti
26 Sentyabr 10:44
Siyasət
26 Sentyabr 10:22
Analitik
26 Sentyabr 09:41
Analitik
26 Sentyabr 09:17
Gündəm
26 Sentyabr 09:03
Ədəbiyyat
26 Sentyabr 08:51
Ədəbiyyat
26 Sentyabr 08:33
Gündəm
26 Sentyabr 08:14
Sosial
26 Sentyabr 07:45
Siyasət
26 Sentyabr 07:24
Siyasət
26 Sentyabr 07:23
Siyasət
25 Sentyabr 23:26
Siyasət
25 Sentyabr 23:25
Dünya
25 Sentyabr 23:18

