Tarif Şurasının son qərarlarında ölkədə aparılan sosialyönümlü siyasət nəzərə alınıb

Bakı:

24 °C

73 %

15 m/s

Əlaqə

AZ RU EN

Ana səhifə / Siyasət / Tarif Şurasının son qərarlarında ölkədə aparılan sosialyönümlü siyasət nəzərə alınıb

Tarif Şurasının son qərarlarında ölkədə aparılan sosialyönümlü siyasət nəzərə alınıb

01.12.2016 [09:56]

Sosial xidmətlərə görə tarif siyasəti əhalinin potensial imkanları nəzərə alınmaqla vətəndaşların və dövlətin maraqlarının müdafiəsi prinsipi üzərində qurulub
Azərbaycanda rasional iqtisadi inkişaf ölkə vətəndaşlarının mənafeyinə yönələn güclü sosial siyasətlə tamamlanır. Sosial dövlət olan Azərbaycanda ardıcıl surətdə insanların rifah halının yüksəlməsinə, həyat şəraitinin yaxşılaşmasına, maddi təminatının möhkəmlənməsinə yönələn layihələr həyata keçirilir. Qlobal mənfi təsirlər nəticəsində yaranan yeni şəraitdə Azərbaycanda nəinki hər hansı bir sosial proqram ixtisara salınmayıb, əksinə, respublikamızda bu sahədə yeni təşəbbüslər irəli sürülüb.
Ötən illər ərzində Azərbaycanda sosial xidmətlərə görə tariflərdə radikal artıma yol verilməyib
Bununla yanaşı, əhalinin sosial durumuna neqativ təsir edəcək halların qarşısı alınır və ya qəbul edilən bütün qərarlarda ölkə vətəndaşlarının rifah halı, sosial ədalət prinsipi əsas götürülür. Bu məqamda onu da qeyd edək ki, ötən illər ərzində Azərbaycanda sosial xidmətlərə görə tariflərdə radikal artıma yol verilməyib, bu sahədə həyata keçirilən siyasət maksimal şəkildə vətəndaşların sosial durumu ilə uzlaşdırılıb. Azərbaycan hökumətinin sosial xidmətlərə görə tarif siyasəti əhalinin potensial imkanları nəzərə alınmaqla vətəndaşların və dövlətin maraqlarının müdafiəsi prinsipi üzərində qurulub. Məhz noyabrın 28-də Tarif Şurasının elektrik enerjisi və təbii qazla bağlı yeni tarif tənzimlənməsi barədə qərarında ölkədə aparılan sosialyönümlü siyasət nəzərə alınıb, əhalinin aztəminatlı təbəqəsinin sosial müdafiəsi məqsədilə bir çox ölkələrin təcrübəsində mövcud olan diferensial tarif yanaşması və optimal qiymətlərin tətbiqi məqsədəuyğun hesab olunub.
Azərbaycanda tariflərin diferensiallaşdırılması sosial ədalət prinsipinə söykənir
Qeyd etmək lazımdır ki, diferensiallaşdırma və optimallaşdırma müxtəlif ölkələrdə fərqli prinsiplər əsasında tətbiq olunur. Məsələn, bəzi ölkələrdə qiymətlər həftənin gününə, yaxud günün ayrı-ayrı saatlarına görə, bölgələr üzrə və ya istifadə həcminə görə müəyyənləşdirilir. Azərbaycanda tariflərin diferensiallaşdırılması elektrik enerjisi və təbii qazın istifadə həcmi əsasında həyata keçiriləcək ki, bu da sosial ədalət prinsipinin təmin edilməsi deməkdir.
Artıq bəyan olunub ki, təbii qazın pərakəndə satış tarifi əhali üzrə illik istehlak həcmi 1500 kubmetrədək olan istehlakçılar üçün dəyişdirilməyərək bir kubmetr üçün mövcud 10 qəpik səviyyəsində saxlanılıb, illik istehlak həcminin 1500 kubmetrdən çox olan hissəsi üçün isə 20 qəpik müəyyənləşdirilib. Hesablamalara əsasən, əhali abonentlərinin 62 faizinin illik istehlak həcmi 1500 kubmetrdən aşağıdır. Diferensial tariflərin tətbiqi nəticəsində həmin abonentlərin, o cümlədən bu kateqoriyaya aid olan aztəminatlı ailələrin təbii qaz üzrə ödənişlərində artım olmayacaq.
Təbii qaz tariflərinin dəyişdirilməsi elektrik enerjisi üzrə tariflərə də yenidən baxılmasını zəruri edib. Elektrik enerjisinin pərakəndə satış tarifi sosial siyasətə uyğun olaraq əhali üzrə aylıq elektrik enerjisi istehlakı 250 kilovat-saatadək olan istehlakçılar üçün dəyişdirilməyərək mövcud 7 qəpik səviyyəsində saxlanılıb. Aylıq istehlak həcminin 250 kilovat-saatdan çox olan hissəsi üçün isə 11 qəpik müəyyənləşdirilib.
Yeri gəlmişkən, əhali abonentlərinin 72 faizinin aylıq istehlak həcmi 250 kilovat-saatdan az olduğu üçün, diferensial tariflərin tətbiqi həmin abonentlərə, o cümlədən bu kateqoriyaya aid olan aztəminatlı ailələrə təsir göstərməyəcək.
Diferensiallaşdırma elektrik enerjisi və təbii qazın sərfiyyatına daha qənaətlə yanaşmanı stimullaşdıracaq
Beləliklə, diferensiallaşma elektrik enerjisi və qazdan adi qaydada istifadə edən sadə vətəndaşlara təsir göstərməyəcək. Diferensiallaşdırmada hər bir vətəndaşın və ailənin elektrik enerjisindən və təbii qazdan istifadə həcminin mövcud tariflərlə istehlak limiti nəzərə alınıb. Mövcud təcrübənin tətbiqi daha çox böyük evləri, obyektləri və s. olan imkanlı təbəqəyə qismən təsir göstərəcək. Diferensiallaşdırma elektrik enerjisi və təbii qazın sərfiyyatına daha qənaətlə yanaşmanı və izafi istehlakın qarşısının alınmasını stimullaşdıracaq, bu prosesi optimallaşdıracaq. Həmçinin tarif dəyişikliyinin əhalinin sosial müdafiəyə ehtiyacı olan həssas təbəqələrinin istehlak xərclərinə dolayı təsirlərinin kompensasiyası məqsədilə dövlət büdcəsi hesabına tədbirlərin görülməsi nəzərdə tutulur. Bundan başqa, sənaye müəssisələri üçün elektrik enerjisinin tarifləri daha aşağı səviyyədə müəyyən olunmuşdur ki, bu addım da ölkədə qiymət artımına yol verməmək məqsədi daşıyır.
Dünya ölkələrində kommunal xərclərin tarifləri Azərbaycan örnəyinin məhz sosialyönümlü olduğunu göstərir
Ekspertlərin qənaətincə, qeyri-neft sektorunun timsalında sənayenin inkişafına nail olmaq üçün enerji daşıyıcılarının tariflərində müəyyən dəyişiklik vacibdir. Postneft dövründə iqtisadiyyatın neftdən asılılığının tamamilə aradan qaldırılması çərçivəsində həyata keçirilən tədbirlər sırasında tarif dəyişikliklərinin həyata keçirilməsi də zəruri amil kimi çıxış edir.
Digər tərəfdən, ekspertlər dünya ölkələrində kommunal xərclərin tariflərinə diqqəti çəkirlər və bu baxımdan, Azərbaycan örnəyinin məhz sosialyönümlü siyasətin göstəricisi olduğunu bildirirlər. Məhz bir çox postsovet ölkələrində (Rusiya, Ukrayna, Ermənistan, Türkmənistan, Qazaxıstan, Belarus) qazın qiyməti hər kubmetrə görə 20-60 qəpik, elektrik enerjisi 1 kilovat-saata görə 18-55 qəpik arasında dəyişir. Avropada da vəziyyət fərqli deyil. Məsələn, “qoca qitə”nin iqtisadi lokomotivi olan Almaniya, Fransa, Belçika kimi ölkələrdə orta hesabla bir ailə hər ay kommunal xərclərə 700 dollar həcmində məbləğ sərf edir.
NURLAN