Nobel, yoxsa Abel?
27.09.2022 [10:50]
MİKAYIL
Norveç hökuməti bu gün - 27 sentyabr 2002-ci il Abel mükafatını təsis edib. Abel mükafatı - bir və ya bir neçə məşhur riyaziyyatçıya illik təqdim olunan beynəlxalq mükafatdır. Mükafat 2001-ci ildə Norveç dövləti tərəfindən məşhur Norveç riyaziyyatçısı Nils Abelin şərəfinə adlandırılıb. Cəmi 26 il ömür sürən görkəmli riyaziyyatçı böyük elmi irs qoyub.
Abel mükafatı Nobelin illik mükafatlandırma üzrə planlarına riyaziyyatın daxil olmadığını öyrəndikdən sonra 1899-cu ildə Sofus Li tərəfindən ilk dəfə olaraq təklif olunub. Lakin bir sıra cəhdlərə baxmayaraq, mükafatın yaradılmasında uğursuzluq baş verib.
2003-cü ildən başlayaraq hər il bu mükafat müasir dövrün qabaqcıl riyaziyyatçılarına təqdim edilir. Mükafatın ilk laureatı fransız alimi Jan-Pyer Serr olub. Laureatlara 7.5 milyon Norveç kronu, yəni təxminən 1 milyon ABŞ dollar məbləğində pul mükafatı verilir. Abel mükafatına adətən riyaziyyatçıların “Nobel mükafatı” da demək olar.
2002-ci ildə alimin anadan olmasının 200 illiyi münasibətilə Norveç hökuməti Abel Fondunun və eyniadlı mükafatın təsis edilməsinə 200 milyon kron ayırıb. Bu mükafatın təsis olunmasında məqsəd təkcə riyaziyyat sahəsində elmi xidmətləri dəyərləndirmək deyil, eləcə də gənclər arasında bu elmin populyarlığının artmasına kömək etməkdir. Mükafatın təqdimetmə mərasimi yazın sonunda keçirilir. Ənənəyə görə, mükafatı laureata Norveç kralı təqdim edir.
İlk dəfə qadın riyaziyyatçı layiq görülüb
Mükafatlandırmanın tarixində 3 il öncə bir ilk yaşanıb. Belə ki, ilk dəfədir ki, bu mükafata bir qadın - amerikalı riyaziyyatçı Karen Ulenbek layiq görülüb. 77 yaşlı professora mükafat “həndəsi qismən diferensial tənliklər, sahə nəzəriyyəsi və inteqrasiya olunan sistemlərdə qabaqcıl uğurlarına və işlərinin riyazi analiz, həndəsə və riyazi fizikaya əsaslı təsirinə görə” verilib.
Ötən il isə Norveç Elmlər və Ədəbiyyat Akademiyası riyaziyyat üzrə Abel mükafatını macar alim Laslo Lovasa və israilli alim Avi Viqdersona təqdim ediblər. Mükafat nəzəri informatikaya və diskret riyaziyyata verilən sanballı töhfəyə və onların müasir riyaziyyatda mərkəzi sahəyə çevrilməsində aparıcı roluna görə müəyyən edilib. Hər iki alim mürəkkəb hesablamalar nəzəriyyəsinə töhfələr veriblər.
Maraqlıdır, Azərbaycandan hansı riyaziyyatçı mükafatçılar sırasında adını yazdıracaq?
Xəbər lenti
Hamısına bax
Dünya
23 Avqust 23:56
Dünya
23 Avqust 23:15
Gündəm
23 Avqust 22:50
Dünya
23 Avqust 22:47
Gündəm
23 Avqust 22:35
Dünya
23 Avqust 21:57
Gündəm
23 Avqust 21:35
Dünya
23 Avqust 21:35
Ədəbiyyat
23 Avqust 21:05
Gündəm
23 Avqust 20:54
Dünya
23 Avqust 20:53
Gündəm
23 Avqust 20:35
Dünya
23 Avqust 20:32
Gündəm
23 Avqust 20:18
Dünya
23 Avqust 19:59
Dünya
23 Avqust 19:38
Gündəm
23 Avqust 19:22
Gündəm
23 Avqust 19:05
İqtisadiyyat
23 Avqust 18:57
Elm
23 Avqust 18:26
Gündəm
23 Avqust 18:15
Elm
23 Avqust 17:58
İdman
23 Avqust 17:25
Gündəm
23 Avqust 17:21
Sosial
23 Avqust 16:57
Gündəm
23 Avqust 16:29
Sosial
23 Avqust 16:10
Gündəm
23 Avqust 15:59
Sosial
23 Avqust 15:25
Gündəm
23 Avqust 15:17
Gündəm
23 Avqust 14:39
Gündəm
23 Avqust 14:24
Elm
23 Avqust 14:20
Gündəm
23 Avqust 13:46
Sosial
23 Avqust 13:39
Gündəm
23 Avqust 13:06
Dünya
23 Avqust 12:46
Gündəm
23 Avqust 12:15
İdman
23 Avqust 11:45
Sosial
23 Avqust 11:24
Sosial
23 Avqust 11:23
Xəbər lenti
23 Avqust 11:19
Gündəm
23 Avqust 11:17
Gündəm
23 Avqust 11:11
Dünya
23 Avqust 10:30
Dünya
23 Avqust 09:25
Dünya
23 Avqust 08:18
YAP xəbərləri
23 Avqust 07:59
Dünya
22 Avqust 23:58
Dünya
22 Avqust 23:41
Dünya
22 Avqust 22:58
Dünya
22 Avqust 22:37
Dünya
22 Avqust 21:59
Dünya
22 Avqust 21:34
Gündəm
22 Avqust 21:21
Dünya
22 Avqust 20:58
Dünya
22 Avqust 20:35
Dünya
22 Avqust 19:55
Dünya
22 Avqust 19:15
Sosial
22 Avqust 18:50
İqtisadiyyat
22 Avqust 18:27
İdman
22 Avqust 17:41
İdman
22 Avqust 17:10
Sosial
22 Avqust 16:45
Mədəniyyət
22 Avqust 16:20
Mədəniyyət
22 Avqust 15:35
Sosial
22 Avqust 15:20
İqtisadiyyat
22 Avqust 14:54
Sosial
22 Avqust 14:10
Sosial
22 Avqust 13:57
