Müşfiq qədər məşhur olmasa da...
11.08.2022 [10:34]
Mirzə Əbdülqədir Vüsaqi -153
MÜŞFİQƏ
Mirzə Əbdülqədir Vüsaqi (Əbdülqadir İsmayılzadə) Mikayıl Müşfiq qədər məşhur olmasa da dövrünün tanınmış ziyalılarından olub. O, 1869-cu ilin bu günü Xızıda doğulub. Uşaq ikən valideynlərini itirdiyi üçün nənəsinin himayəsində böyüyüb. Mirzə Əbdülqədir müəllimlik ilə yanaşı, şeir və qəzəllər yazıb. Yalnız uşaqların deyil, böyüklərin də savadlanmasına səy göstərib. Maddi vəziyyəti ağır olanlara kurslar açıb pulsuz dərs keçib.
“Mən sizə öyrətdiklərimi siz də evdə, ailədə yaxınlarınıza öyrədin. Onda siz keçdiklərimizi həm yaxşı mənimsəyər, həm də bildiklərinizi yaxınlarınıza öyrətməklə savab qazanarsınız” deyən Mirzə Əbdülqədirin əsas məqsədi insanların savadlanmasına nail olmaq idi. 1908-ci ildə Mirzə Əbdülqədir Bakıda fəaliyyət göstərən “Səadət” məktəbinə dəvət olunur və ömrünün sonuna kimi burada çalışıb.
Mirzə Əbdülqədirin “Vüsaqi” təxəllüsü ilə yazdığı şeirlər o dövrün qəzet və jurnallarında çap olunub. Müslüm Maqomayevin məşhur “Şah İsmayıl” operasının liberettosunu, eyni zamanda, “Seyfəlmülük”, “Yusif və Züleyxa” operalarının da mətnini yazıb.
Züleyxa xanımla evliliyindən Böyükxanım İsmayılzadə, Balacaxanım İsmayılzadə və Mikayıl Müşfiq adlı uşaqları dünyaya gəlib. 1908-ci ilin iyun ayının 4-də Mikayıl dünyaya gəldikdən ayyarım sonra qəflətən anası dünyasını dəyişib. Bu zaman Mirzə Əbdülqədir məcburiyyət qarşısında qalaraq südəmər körpəni ata-baba yurdu Xızıya aparır, yaxın qohumlarından Səfiyyə adlı qadına müvəqqəti olaraq saxlamağa verib. İki ildən sonra atası onu yenidən Bakıya gətirib. Bu zaman balaca Mikayılın atası artıq Zibeydə adlı xanımla ailə qurmuşdu. Zibeydə xanım Mikayıla əsl ana qayğısı, ana nəvazişi göstərir. Balaca Mikayılın atası onun təlim-tərbiyəsinə ciddi fikir verib, kitaba, yazıb-oxumağa həvəsləndirib. O, 1915-ci ildə vəfat edib. Hazırda Xızı şəhərində Mirzə Əbdülqədir Vüsaqi adına küçə var.
1937-ci ildə dostlarının repressiyaya qurban getməsi ilə Mikayıl Müşfiqin çətin günlərinin başlanğıcı olur. 37-ci il repressiyası Mikayıl Müşfiqdən yan keçmir. Şair “Müsavat gənclər təşkilatı” ilə əlaqələr saxlaması və hökumətin ünvanına böhtan atması səbəbi ilə təqib edilməyə başlanılır. Şairin xalq arasında narazılıq yaratdığı iddia edilərək iyunun 3-də həbs edilir.
1937-ci il iyunun 4-də Mikayıl Müşfiq həbs edildikdən sonra evindən onlarla kitab, yüzlərlə əlyazma da müsadirə edilir. Sonradan həmin müsadirə olunan əsərlər “əhəmiyyətsiz” hesab olunduğu üçün 13 oktyabr 1937-ci ildə yandırılıb. Çox güman ki, həmin kitablar və əlyazmalar içində Mirzə Əbdülqədir Vüsaqinin də əsərləri məhv olub. 1938-ci il yanvarın 5-ində SSRİ Ali Məhkəməsində Mikayıl Müşfiqin güllələnməsi qərarı verilir. Yanvar ayının 6-da şair Nargin adasında güllələnir.
Xəbər lenti
Hamısına bax
Analitik
21 May 09:38
Sosial
21 May 09:14
Sosial
21 May 08:50
Sosial
21 May 08:31
Sosial
21 May 07:08
İdman
21 May 07:00
Sosial
20 May 23:31
Dünya
20 May 23:18
Xəbər lenti
20 May 22:46
Elm
20 May 22:14
Xəbər lenti
20 May 21:52
Dünya
20 May 21:25
Dünya
20 May 20:49
Dünya
20 May 20:17
Dünya
20 May 19:50
Dünya
20 May 19:22
Xəbər lenti
20 May 18:43
Xəbər lenti
20 May 18:30
Elanlar
20 May 18:26
Xəbər lenti
20 May 17:35
YAP xəbərləri
20 May 17:22
YAP xəbərləri
20 May 17:06
Xəbər lenti
20 May 16:28
YAP xəbərləri
20 May 16:02
YAP xəbərləri
20 May 15:44
Sosial
20 May 15:37
Xəbər lenti
20 May 15:19
YAP xəbərləri
20 May 15:02
Elm
20 May 15:01
Xəbər lenti
20 May 14:58
Sosial
20 May 14:55
Xəbər lenti
20 May 14:54
YAP xəbərləri
20 May 14:29
İqtisadiyyat
20 May 14:27
Sosial
20 May 14:23
Mədəniyyət
20 May 14:19
Gündəm
20 May 14:13
Hərbi
20 May 14:12
YAP xəbərləri
20 May 14:11
Sosial
20 May 13:50
Dünya
20 May 13:36
Gündəm
20 May 12:41
Sosial
20 May 12:40
Sosial
20 May 12:39
Gündəm
20 May 12:19
Xəbər lenti
20 May 12:13
Xəbər lenti
20 May 12:12
İqtisadiyyat
20 May 12:04
Dünya
20 May 12:03
Mədəniyyət
20 May 11:58
Gündəm
20 May 11:52
Siyasət
20 May 11:51
İdman
20 May 11:38
Gündəm
20 May 11:37
Sosial
20 May 11:36
Xəbər lenti
20 May 11:31
YAP xəbərləri
20 May 11:19
Gündəm
20 May 11:15
Gündəm
20 May 10:53
YAP xəbərləri
20 May 10:40
İqtisadiyyat
20 May 10:39
Siyasət
20 May 10:14
Müsahibə
20 May 10:14
Analitik
20 May 09:56
Sosial
20 May 09:12
Sosial
20 May 08:50
Sosial
20 May 08:37
Dünya
19 May 23:42
YAP xəbərləri
19 May 23:17
Dünya
19 May 23:15
