Ermənistanda siyasi böhran: proqnozlar bədbindir

Bakı:

23 °C

55 %

5 m/s

Əlaqə

AZ RU EN

Ana səhifə / Dünya / Ermənistanda siyasi böhran: proqnozlar bədbindir

Ermənistanda siyasi böhran: proqnozlar bədbindir

30.09.2015 [09:48]

Yaxud işğalçı ölkə sosial inqilaba doğru...
Xarici siyasətdə təcavüz, daxili siyasətdə isə xalqın istismar edilməsi ilə müşayiət edilən asimmetrik hegemoniya (hakimiyyətdə olanların xalqı əzməsi və istismar etməsi ilə səciyyələnən destruktiv disbalans) prinsipləri əsasında fəaliyyət göstərən Ermənistan mürəkkəb siyasi kataklizmlərin məngənəsindədir. Mövcud problemlərin və irrasional idarəetmə sisteminin fonunda bəhs edilən ölkənin daxili və xarici siyasətində çox ciddi problemlər, böhran meyilləri hökm sürür. Hakimiyyətin həyata keçirdiyi irrasional daxili siyasət kursu onsuz da qeyri-təkmil struktur elementlərinə malik olan və dissonanslarla (qeyri-ahəngdar, ixtilaflarla xarakterizə edilən natamam struktur) səciyyələnən siyasi sistemin tamamilə iflic olmasına səbəb olub. Məhz belə bir durumun fonunda işğalçı ölkədə sürüşkən müstəvidə təzahür edən subyektlərarası siyasi münasibətlər daha da kəskinləşməkdə və ictimai-siyasi proseslər xaotik səciyyə daşımaqdadır.
Regional blokada səmərəsiz xarici siyasət kursunun nəticəsi kimi...
Ermənistanın beynəlxalq münasibətlər sistemində “forpost” kimi tanınması, müstəqil daxili və xarici siyasət kursu həyata keçirməməsi məlumdur. Belə olan halda, öz xarici siyasət strategiyasında beynəlxalq hüquq normalarını əsas götürən milli dövlətlər Ermənistanı beynəlxalq münasibətlər sisteminin müstəqil subyekti kimi qəbul etmirlər. Digər tərəfdən, sirr deyil ki, bu ölkənin xarici siyasəti müəyyən hegemon güclərə güvənərək yalnız işğal, təcavüz və təxribat üzərindən fəaliyyət göstərməkdən ibarətdir.
Məhz regional miqyasda baş verən son hadisələr bir müddət öncə Avropa ilə Rusiya arasında manevr etdiyi söylənilən Ermənistanın nəinki müstəqil dövlət olmadığını, hətta sadəcə quberniya və ya hərbi baza səciyyəsi daşıdığını bir daha təsdiqlədi.
Regionda şəriksiz hegemon güc mərkəzi olmaq iddiasında olan nəhəng aktorların hərbi baza kimi yaratdığı Ermənistan artıq bu funksiyanı da icra edə bilmir. Daha da dəqiqləşdirsək, işğalçı ölkə hərbi baza statusunu da itirib. Bu isə işğalçı ölkənin bir dövlət kimi dünyanın siyasi xəritəsindən tədricən silinəcəyinə dəlalət edir. Dünya siyasətində, eləcə də hegemon dövlətlərin geostrateji maraqlarında baş verən yeni dəyişikliklər bu reallığı şərtləndirir. Məhz erməni mətbuatı və ekspertləri də diqqəti bu məsələyə çəkirlər. Bir müddət öncə “Armenia Today” saytında dərc edilən məqalədə bildirilmişdi ki, Ermənistanın xarici siyasətinin mənasız ambisiyalar üzərində qurulması rəsmi Yerevanı beynəlxalq dəstəkdən məhrum edib.
Nəticə etibarilə, Ermənistan hazırda regional blokadadır və bu, səmərəsiz, işğalçı siyasətin nəticəsi kimi çıxış edir.
Ermənistan yeni siyasi kataklizmlərlə qarşı-qarşıya...
Ən əsası, hazırkı şərait işğalçı ölkənin sosial-iqtisadi tənəzzülünün daha da sürətlənməsini şərtləndirir. Ekspertlərin qənaətincə, Ermənistanın regional və beynəlxalq miqyasda təcrid vəziyyətinə düşməsi bu ölkə daxilində mövcud olan böhranın dərinləşməsinə və ölkənin iflasın astanasına yaxınlaşmasına səbəb olur. Sirr deyil ki, işğalçı siyasət həyata keçirən, xaricdən gələn ianələrə bel bağlayan və total tənəzzülün müşahidə olunduğu Ermənistan ciddi siyasi, iqtisadi və demoqrafik böhranla qarşı-qarşıyadır. Dərin iqtisadi tənəzzül və xaos insanların həyat şəraitini olduqca çətinləşdirdiyi üçün siyasi şərhçilər işğalçı ölkədə sosial inqilab çağırışlarının aktuallaşdığını bildirirlər.
Ermənistanın sosial problemləri aradan qaldırmaq üçün kifayət qədər güc və potensiala malik olmaması nəticəsində yaranan demoqrafik problemlər hakimiyyətlə xalq arasında ciddi qarşıdurmaya zəmin yaradır. Bütün bunları nəzərə alan bir çox ekspertlərin qənaətinə görə, müstəqil siyasət yeritməyən Ermənistanın gələcəyi sual altındadır.
Yeri gəlmişkən, Gümrüdə konstitusiya islahatlarına qarşı keçirilən etiraz aksiyası işğalçı ölkədə ciddi rezonans yaradıb. Qeyd edək ki, “Yox” cəbhəsinin Gümrüdə başladığı ilk aksiya polisin nəzarəti altında keçirilib. “İrs” partiyasının rəhbəri Raffi Ovanesyan, hökumət əleyhinə çıxışları ilə gündəmdə olan deputat Zauri Postancyan, “Erməni milli konqresi”nin (EMK) təmsilçiləri Levon Zurabyan, Aram Manukyanın ümumxalq mitinqində iştirakı etirazçıları ruhlandırıb. Bildirilib ki, Ermənistanda konstitusiya islahatlarının layihəsi artıq milli şuraya təqdim olunub. İslahatlar proporsional seçki sistemini nəzərdə tutur. Dekabrın 6-da keçiriləcək referendumdan sonra parlamentdə yerlərin sayı azaldılacaq. Bu səbəbdən də EMK və “İrs” partiyasının nümayəndələri islahatlara qarşı “Yox” cəbhəsi yaradaraq ölkədə baş verəcək dəyişikliyə qarşı mübarizə aparırlar. Hərəkatın növbəti mitinqi oktyabrın 2-də paytaxt İrəvanın mərkəzi meydanında keçiriləcək. Deputat Zauri Postancyan hər kəsi konstitusiya islahatlarına qarşı çıxmağa və Serj Sarkisyan hökumətinin istefasını tələb etməyə çağırıb. EMK-nın sədri Levon Ter-Petrosyan isə sözügedən islahatların dəyişiklik deyil, dövlətçiliyə zidd olan yeni konstitusiya olduğunu bildirib. Erməni politoloqları isə yeni konstitusiyanın qəbulu ilə ölkədə insan hüquqlarının məhdudlaşacağını deyirlər.
Beləliklə, sadalananlar Ermənistanın həm də yeni siyasi kataklizmlərə sürükləndiyini göstərir. İşğalçı siyasətini davam etdirən bu ölkədə qarşıdakı dövrdə iqtisadi böhranın dərinləşəcəyinə dair yekun qənaət ifadə etmək heç də çətin deyil. Bundan başqa, ölkəni beynəlxalq arenada qarşıdakı dövrdə ciddi problemlərin gözlədiyi proqnozlaşdırılır.
Nurlan QƏLƏNDƏRLİ

Paylaş:

Baxılıb: 1280 dəfə