“Airbus” və “Dassault” birgə döyüş təyyarəsinin yaradılması ilə bağlı layihəni dayandırır

Bakı:

23 °C

60 %

5 m/s

Əlaqə

AZ RU EN

Ana səhifə / Dünya / “Airbus” və “Dassault” birgə döyüş təyyarəsinin yaradılması ilə bağlı layihəni dayandırır

“Airbus” və “Dassault” birgə döyüş təyyarəsinin yaradılması ilə bağlı layihəni dayandırır

09.06.2026 [23:48]

Avropanın gələcəyin döyüş təyyarəsini yaratmaq məqsədi daşıyan SCAF (Gələcəyin Hava Döyüş Sistemi) layihəsinin taleyi sual altına düşüb. Yaz aylarında “Airbus” və “Dassault” arasında razılıq əldə olunacağına ümidlər yaransa da, son məlumatlar layihənin faktiki olaraq dayandırıldığını göstərir.

AZƏRTAC yerli mətbuata istinadla xəbər verir ki, Fransa və Almaniya liderlərinin yaxın günlərdə bu qərarı rəsmən açıqlayacaqları gözlənilir.

Layihənin dayandırılmasının səbəbi

Bir neçə həftə əvvələdək layihənin davam etdirilməsi ehtimalı gündəmdə idi. Aprelin sonunda Fransa Prezidenti Emmanuel Makron SCAF-ın “heç də ölmədiyini” bəyan edib və bu məsələ ilə bağlı Almaniya Kansleri Fridrix Merts ilə ortaq mövqeyə gəldiyini bildirib. Hətta bundan bir neçə gün əvvəl “Dassault Aviation” şirkətinin rəhbəri Erik Trappye tərəflərin iki və ya üç həftə ərzində razılığa gələ biləcəyini söyləyib. Lakin illərdir davam edən fikir ayrılıqları və sənaye tərəfdaşları arasında həll olunmayan ziddiyyətlər layihənin gələcəyini sual altında qoyub.

BFM və “La Tribune” nəşrlərinin yaydığı məlumata görə, Emmanuel Makron və Fridrix Merts 2017-ci ildə başladılan layihənin dayandırılması barədə razılığa gəliblər. İki ölkə rəhbəri ortaq döyüş təyyarəsinin hazırlanmasının davam etdirilməməsi qərarını qəbul ediblər. Almaniyanın “Handelsblatt” qəzeti isə Kansler Mertsin Fransa Prezidentinə layihənin artıq davam etməyəcəyini bildirdiyini yazıb.

Layihənin uğursuzluğa düçar olmasının əsas səbəblərindən biri “Airbus” və “Dassault” arasında uzun müddətdir davam edən anlaşmazlıqlardır.

Şirkətlər son aylarda layihənin idarəolunması, texnologiyaların paylaşılması və məsuliyyət bölgüsü məsələlərində ortaq mövqeyə gələ bilməyib. Mart ayında “Dassault Aviation”ın rəhbəri Erik Trappye açıq şəkildə bəyan edib ki, ”Airbus” artıq “Dassault” ilə işləmək istəmir.

Məlumata görə, “Airbus layihənin dalana dirənməsi fonunda öz döyüş təyyarəsi proqramını həyata keçirməyi nəzərdən keçirib. Bundan sonra Avropa aviasiya sənayesinin tanınmış simalarından biri, “Airbus”un sabiq rəhbəri Tom Enders Fransa-Almaniya tərəfdaşlığını strateji səhv adlandırıb.

SCAF nəyi nəzərdə tuturdu?

SCAF proqramı 2040-cı ildən etibarən Fransa istehsalı olan “Rafale” və Almaniya-İspaniya-Böyük Britaniya konsorsiumunun hazırladığı “Eurofighter” qırıcılarını əvəz etməli idi.

Layihə təkcə yeni nəsil döyüş təyyarəsinin yaradılmasını deyil, həm də bir-biri ilə əlaqələndirilmiş pilotsuz uçuş aparatları, süni intellekt elementləri və innovativ rəqəmsal rabitə şəbəkəsini özündə birləşdirən kompleks hava döyüş sisteminin qurulmasını nəzərdə tuturdu.

Bu sistemin əsas elementlərindən biri “döyüş buludu” adlandırılan rəqəmsal idarəetmə platforması idi. Layihədə Fransa, Almaniya, İspaniya və Belçikanın iştirak etməsi planlaşdırılırdı.

Bununla belə, “Dassault” özünün uğurlu “Rafale” proqramının texnologiyalarını tərəfdaşlarla bölüşmək istəmirdi. Şirkət, həmçinin intellektual mülkiyyət hüquqlarının paylaşılması məsələsində də sərt mövqe tuturdu.

“Döyüş buludu” layihəsi davam etdirilə bilər

Məlumatlara görə, yeni döyüş təyyarəsinin hazırlanması layihəsi dayandırılsa da, SCAF proqramının digər əsas komponenti olan “döyüş buludu”nun saxlanılması ehtimalı qalır.

Almaniya hökuməti bildirib ki, hər iki ölkənin müdafiə nazirlikləri müdafiə sənayesi sahəsində əməkdaşlıq üçün realist və aktual layihələrə əsaslanan yeni ortaq fəaliyyət planı hazırlamalıdır.

Ekspertlərin fikrincə, Almaniya gələcəkdə müdafiə imkanlarını daha çox müstəqil şəkildə inkişaf etdirməyə üstünlük verə bilər. Bu ökənin hərbi xərclərinin 2026-cı ildə 100, 2029-cu ildə isə 153 milyard avronu keçəcəyi proqnozlaşdırılır. Bu isə Fransanın müdafiə büdcəsini xeyli üstələyir.

Paylaş:

Baxılıb: 477 dəfə