İndoneziyadakı bir mağarada dünyanın ən qədim qayaüstü rəsmi tapılıb
22.01.2026 [21:13]
Tədqiqatçılar bildirirlər ki, İndoneziyanın Muna adasındakı bir mağaranın içərisində aşkarlanan insan əlinin çəkilmiş konturu dünyanın ən qədim qaya sənəti nümunəsidir. Onlar qeyd edirlər ki, bu rəsm azı 67.800 il əvvəl yaradılıb.
AZƏRTAC “Reuters” agentliyinə istinadla xəbər verir ki, qırmızı rəngli trafaret təsviri zamanla solğunlaşıb və mağara divarında çətinliklə görünür, lakin buna baxmayaraq, Afrikada yarandıqdan sonra dünyaya yayılan insanın yaradıcılığının erkən nailiyyətini təcəssüm etdirir. Tədqiqatçılar bildiriblər ki, bu qaya sənətinə görə məsul olan insanlar materik Asiyadan İndoneziya adalarına gələn və daha sonra Avstraliyaya gedən əhalinin bir hissəsi olublar.
Əl trafareti Borneonun şərqindəki böyük Sulavesi adasının cənub-şərq yarımadasında yerləşən Muna adasında Liang Metanduno adlı əhəng daşı mağarasında aşkar edilib. Tədqiqatçılar piqmentin üzərində tədricən əmələ gələn mineral təbəqələrində az miqdarda uran elementini təhlil edərək, təsvirin minimum yaşını müəyyən ediblər. Onlar bildiriblər ki, təsvir və aşkar edilən digər oxşar qayaüstü rəsmlər qaya divarına qoyulmuş əlin üzərinə piqment üfürməklə hazırlanıb.
“Burada təsvir edilən ən qədim əl trafareti fərqlidir, çünki o, yalnız Sulavesidə tapılan bir üsluba aiddir. Barmaqların ucları diqqətlə yeni formaya salınıb ki, onlar sivri görünsün”, - deyə Avstraliyadakı Qriffit Universitetinin arxeologiya elmləri üzrə mütəxəssisi və çərşənbə günü “Nature” jurnalında dərc olunmuş tədqiqata rəhbərlik edən Maksim Ober bildirib.
Əl trafareti Sulavesinin cənub-qərbindəki Leanq Karampuanq ərazisindəki üç insanabənzər fiquru təsvir edən mağara rəsmindən daha qədimdir. O, həmçinin İspaniyanın Maltravieso şəhərindəki təxminən 64.000 il əvvələ aid edilən və Neandertallara məxsus əl trafareti şəklindəki qayaüstü rəsmindən daha qədimdir.
Yeni təsvir edilən şəkil çətinliklə seçilsə də, tədqiqatçılar ərazinin başqa yerlərində daha yaxşı formada olan demək olar ki, eyni şəkillər tapıblar. Sulavesidəki əvvəlki tədqiqatlarda, həmçinin azı 48.000 il əvvələ aid heyvan xüsusiyyətlərinə malik insan fiqurlarının rəsmləri sənədləşdirilib.
Xəbər lenti
Hamısına bax
Dünya
23 May 16:30
Analitik
23 May 16:19
Analitik
23 May 16:17
Mədəniyyət
23 May 15:45
Siyasət
23 May 15:23
Dünya
23 May 14:37
Xəbər lenti
23 May 14:10
Dünya
23 May 13:52
İdman
23 May 13:49
Gündəm
23 May 13:20
Gündəm
23 May 12:58
Gündəm
23 May 12:25
Gündəm
23 May 11:50
MEDİA
23 May 11:34
Gündəm
23 May 11:17
İqtisadiyyat
23 May 10:59
İqtisadiyyat
23 May 10:35
Gündəm
23 May 10:12
Analitik
23 May 09:55
Analitik
23 May 09:31
Sosial
23 May 09:16
Ədəbiyyat
23 May 08:50
Ədəbiyyat
23 May 08:34
Dünya
23 May 08:03
İdman
23 May 07:55
Siyasət
23 May 07:55
Siyasət
23 May 07:54
Dünya
22 May 23:42
Sosial
22 May 23:35
Dünya
22 May 23:21
Dünya
22 May 22:49
Dünya
22 May 22:30
Dünya
22 May 22:16
Dünya
22 May 21:58
Dünya
22 May 21:25
İqtisadiyyat
22 May 21:13
Dünya
22 May 20:43
Dünya
22 May 20:31
Dünya
22 May 20:19
Dünya
22 May 19:50
Xəbər lenti
22 May 19:22
İdman
22 May 19:10
Xəbər lenti
22 May 18:19
Siyasət
22 May 18:19
Xəbər lenti
22 May 18:18
Elm
22 May 17:53
Elm
22 May 17:52
Xəbər lenti
22 May 17:52
Xəbər lenti
22 May 17:51
Mədəniyyət
22 May 17:50
Elm
22 May 17:49
Siyasət
22 May 17:49
Xəbər lenti
22 May 17:48
Siyasət
22 May 17:48
Sosial
22 May 17:25
YAP xəbərləri
22 May 17:14
YAP xəbərləri
22 May 17:11
Siyasət
22 May 16:32
Siyasət
22 May 15:51
Siyasət
22 May 15:50
Siyasət
22 May 15:46
Siyasət
22 May 15:45
Siyasət
22 May 15:44
YAP xəbərləri
22 May 15:22
Sosial
22 May 15:17
YAP xəbərləri
22 May 14:51
Siyasət
22 May 14:33
Dünya
22 May 14:26
Gündəm
22 May 13:17
Gündəm
22 May 13:09
