Heydər Əliyev
yeni azerbaycan logo
Bakı:
25 °C
57 %
8 m/s
Əlaqə
AZ RU EN

Ana səhifə / Dünya / Arxeoloqlar Türkiyədə qədim zəlzələnin izlərini tapıblar

Arxeoloqlar Türkiyədə qədim zəlzələnin izlərini tapıblar

06.11.2025 [16:29]

Çanaqqala Universitetinin arxeoloqları Türkiyənin cənub-şərqində təxminən 5000 il əvvəl baş vermiş zəlzələnin izlərini aşkar ediblər. Layihə rəhbəri professor Savaş Sarıaltunun sözlərinə görə, təkanlar erkən bürünc dövrünə aid gil evin uçmasına səbəb olub. AZƏRTAC xəbər verir ki, tədqiqatın nəticələri “Arkeonews” jurnalında dərc edilib.

Tədqiqatçılar Çayönü Təpəsi adlı ibtidai yaşayış məskənində uzunluğu beş metrdən çox olan divarın bütöv halda döşəməyə aşdığını müəyyən ediblər.

“Bu, binanın zəlzələdən əvvəl tərk edildiyini göstərir. Biz orada nə məişət əşyalarına, nə də yanğın izlərinə rast gəldik. Görünür, sakinlər artıq oranı tərk etmişdilər və yer səthindəki silkələnmə köhnə tikilini dağıdıb”, – deyə Sarıaltun qeyd edib.

Divarın qurulmasında istifadə edilən qırmızımtıl kərpiclər rənglərini bişməkdən deyil, tərkibində hematit olan gil sayəsində alıb. Bu təbii piqment bürünc dövrü ustalarının hansı materiallardan istifadə etdiyini anlamağa kömək edir.

Çayönü təpəsinin altında qırılma xətti aşkarlanmasa da, geoloqlar zəlzələnin Diyarbəkirdən şimalda yerləşən Elazığ–Sivricə seysmik zonasında baş verən aktivliklə bağlı ola biləcəyini düşünürlər. Dağıntıların xarakteri təkanların orta güclü, lakin kəskin olduğunu göstərir. Belə ki, divar tam aşıb, dağılmadan yerə çırpılıb.

Qədim zəlzələlərin oxşar izlərinə Yuxarı Dəclə çayının hövzəsindəki digər arxeoloji abidələrdə də rast gəlinib. Bu isə cənub-şərqi Anadolunun qədimdən seysmik fəal zona olduğunu təsdiqləyir.

Alimlərin sözlərinə görə, Çayönü Təpəsi bitki və heyvanların əhliləşdirilməsindən tutmuş memarlığın inkişafına qədər insan sivilizasiyasının erkən innovasiyalarında mühüm rol oynayıb. Tapılan erkən bürünc dövrünə aid qalıqlar göstərir ki, bu yaşayış məskənində həyat neolit dövrünün çiçəklənməsindən sonra da uzun müddət davam edib və ibtidai dövrlə şəhər mədəniyyətinin yaranması arasında körpü rolunu oynayıb.

Paylaş:
Baxılıb: 706 dəfə

Xəbər lenti

Hamısına bax

Gündəm

Azərbaycan-Qırğızıstan: Strateji müttəfiqliyin keyfiyyətcə yeni mərhələsi

01 Sentyabr 10:56  

Analitik

Süni intellekt dövlət idarəçiliyinə daxil olur

01 Sentyabr 10:22  

Siyasət

Tarixin ən qanlı qarşıdurması

01 Sentyabr 09:45

Analitik

ŞƏT-in strateji tərəfdaşı -Yeni dünya düzəninə doğru prosesdə Azərbaycanın "orta güc" rolu artır... Aydın QULİYEV yazır...

01 Sentyabr 09:41

Gündəm

Prezident İlham Əliyevin Bişkekdə Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğanla görüşü olub

01 Sentyabr 09:36  

Ədəbiyyat

Qara fələyin ağ maskası

01 Sentyabr 09:17

Ədəbiyyat

İRƏVANDA MİLLİ MƏTBUATIMIZIN FƏDAİSİ MUSTAFA HÜSEYNOV

01 Sentyabr 08:50  

Elm

Bir universitetdən daha artıq

01 Sentyabr 08:36  

Sosial

Böyük Qayıdış: Daha 117 ailə Ağdam şəhərinə yola salınıb

01 Sentyabr 07:38  

Elm

Üzrlü səbəbdən buraxılış imtahanlarında iştirak edə bilməyənlər sentyabrın 6-da imtahan verəcəklər

31 Avqust 23:14

İqtisadiyyat

Bu ay 146 milyon manat xəzinə qalığı müddətli depozitlərə yerləşdirilib

31 Avqust 22:59

İdman

“Real Madrid” 19 yaşlı futbolçu transfer edib

31 Avqust 22:27

İqtisadiyyat

Avropada qazın qiyməti 2023-cü ilin əvvəlindən bəri ən yüksək səviyyədədir

31 Avqust 21:42

İdman

Azərbaycanı Avropa çempionatında 14 cüdoçu təmsil edəcək

31 Avqust 21:18

İqtisadiyyat

Sənaye zonalarında istehsalın həcmi açıqlanıb

31 Avqust 20:53

Gündəm

Bişkekdə 6-cı Dünya Köçəri Oyunlarının açılış mərasimi keçirilib

31 Avqust 20:32  

Hadisə

Naxçıvan şəhərində yaşayış binasında yanğın olub

31 Avqust 20:25

İdman

“Yuventus” seneqallı futbolçu ilə razılığa gəlib

31 Avqust 19:41

Dünya

Türkiyədə son 8 ildə tullantılar üzrə təkrar emal göstəricisi 37 faizi ötüb

31 Avqust 19:16

Gündəm

Azərbaycan və İran prezidentləri Bişkekdə görüşüblər

31 Avqust 18:58  

Dünya

Almaniyaya qoyulan xarici investisiyaların həcmi 50 faiz artıb

31 Avqust 18:34

Elm

Ümumi orta təhsil bazasında kolleclərə qəbul olunanların qeydiyyat müddəti uzadılıb

31 Avqust 18:19

İqtisadiyyat

Rusiyada rəqəmsal rublun istifadəsinə başlanılır

31 Avqust 17:23

Gündəm

Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin Bişkekdə Qazaxıstan Prezidenti ilə görüşü olub

31 Avqust 17:12  

Sosial

Çinin Baş prokuroru: Prokurorluq orqanları arasında əməkdaşlıq ölkələrimiz arasında strateji tərəfdaşlığın mühüm hissəsidir

31 Avqust 17:07

Sosial

Azərbaycan və Çin prokurorluqları arasında Anlaşma Memorandumu imzalanıb

31 Avqust 16:41  

Dünya

Türkiyə iqtisadiyyatı ikinci rübdə 2,3 faiz böyüyüb

31 Avqust 16:30

YAP xəbərləri

Yardımlıda “Şəhərsalma və Memarlıq İli” ilə əlaqədar tədbir keçirilib

31 Avqust 16:12  

Dünya

İstanbulda Məkkə Sazişinə dair mühüm toplantı

31 Avqust 15:23

Elm

BDU-ya qəbul olunanların 504 nəfəri 600-dən yuxarı bal toplayıb

31 Avqust 15:21

Siyasət

Hulusi Kılıç: Azərbaycan Avrasiyada dialoqun əvəzolunmaz iştirakçısına çevrilib

31 Avqust 15:19

Siyasət

Çinin Baş prokuroru Milli Məclisdə olub

31 Avqust 15:18  

Gündəm

Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin Bişkekdə Ermənistanın Baş naziri ilə görüşü keçirilir

31 Avqust 14:58  

YAP xəbərləri

YAP Ağstafa rayon təşkilatının Ərazi Partiya Təşkilatında seçki yığıncağı keçirilib

31 Avqust 14:35  

Dünya

Almaniya G20 ölkələri arasında elektrik enerjisinin ən baha olduğu ölkədir

31 Avqust 14:23

Elanlar

"Nar"ın dəstəyi ilə jestdili.az-da beynəlxalq işarət dili bölməsi yaradılıb

31 Avqust 14:10

İqtisadiyyat

Azərbaycandan Qırğızıstana məhsul ixracının dəyəri 4 dəfə artıb – QRAFİK

31 Avqust 14:02  

İdman

Futzal üzrə Azərbaycan millisinin baş məşqçisi ilə yollar ayrılıb

31 Avqust 13:58

Sosial

Arabir güclənən şimal-qərb küləyi sabah gündüzdən mülayimləşəcək - PROQNOZ

31 Avqust 13:56

Dünya

Arizona ştatında daşqın nəticəsində bir nəfər ölüb, 14 nəfər itkin düşüb

31 Avqust 13:19

İdman

“Arsenal” braziliyalı hücumçunu “Barselona”ya satıb

31 Avqust 12:51

Dünya

ABŞ İrana həftəlik sanksiyalar tətbiq etməyi planlaşdırır

31 Avqust 12:26

Gündəm

Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev Qırğızıstana işgüzar səfərə gəlib

31 Avqust 11:45  

Dünya

Londonda karnaval zamanı 169 nəfər saxlanılıb

31 Avqust 11:31

Siyasət

Prezident: Azərbaycan-Qırğızıstan münasibətlərinin müttəfiqlik səviyyəsinə çatması məmnunluq doğurur

31 Avqust 11:31

Siyasət

Azərbaycan lideri Trinidad və Tobaqo Prezidentini təbrik edib

31 Avqust 11:29

Siyasət

Prezident İlham Əliyev Malayziya Kralını təbrik edib

31 Avqust 11:26

Sosial

DYP yağışlı havada sürət həddi ilə bağlı müraciət edib

31 Avqust 11:25

Dünya

Şimali Kipr sahillərində davam edən axtarış-xilasetmə işlərinə Türkiyədən tam dəstək göstərilir

31 Avqust 11:14

Gündəm

Prezident İlham Əliyev Sadır Japarovu təbrik edib

31 Avqust 11:09

Gündəm

Prezident İlham Əliyev Şimali Kiprin Prezidentinə başsağlığı verib

31 Avqust 10:58

Dünya

İran İordaniyadakı ABŞ hərbi bazasına zərbələr endirib

31 Avqust 10:53

Dünya

İranın cənubundakı adada növbəti partlayışlar baş verib

31 Avqust 10:25

Dünya

Nepalda daşqın nəticəsində ölənlərin sayı 900 nəfəri ötüb

31 Avqust 09:49

İdman

“Qalatasaray” Rafael Leaudan sonra daha bir futbolçu transfer edib

31 Avqust 09:41

Gündəm

Azərbaycan-ŞƏT əməkdaşlığı və Avrasiyada strateji bağlantının gücü - Analitik təhlil

31 Avqust 09:32

Dünya

Nepal və Tibet sərhədində baş verən daşqınlar zamanı 85 amerikalı itkin düşüb

31 Avqust 09:16

Hadisə

Gəncədə fərdi yaşayış evində baş verən yanğın söndürülüb

31 Avqust 08:48

Dünya

Hörmüz boğazında Britaniya tankerinə hücum olub

31 Avqust 08:22

Dünya

ABŞ ordusu İranın iki raket kompleksini məhv edib

31 Avqust 07:50

Dünya

Şimali Kiprdə 3 günlük milli matəm elan edilib

31 Avqust 07:36

Dünya

İslandiya Aİ-yə üzvlük danışıqlarının bərpasını rədd edib

30 Avqust 23:20

Sosial

Heydər Əliyev Fondunun vitse-prezidenti Leyla Əliyeva və Arzu Əliyeva klassik avtomobillərin yürüşü və sərgisini izləyiblər

30 Avqust 22:44  

İdman

Premyer Liqa: "Kəpəz" doğma meydanda "Turan Tovuz"u məğlub edib

30 Avqust 22:18

Sosial

Görmə məsafəsi azalacaq, yollar sürüşkən olacaq – yol polisindən hava xəbərdarlığı

30 Avqust 21:25

Dünya

İran Hörmüz boğazından keçidi məhdudlaşdırıb: 30 gəmi saxlanılıb

30 Avqust 20:17

Dünya

Şimali Kipr sahillərində batan bərədə Azərbaycan vətəndaşları da olub

30 Avqust 19:31

Dünya

Çexiyada yüngülmühərrikli təyyarə qəzaya uğrayıb, pilot ölüb

30 Avqust 18:14

Dünya

Şimali Kipr sahillərində baş verən bərə qəzasında 7 nəfər ölüb

30 Avqust 17:46

Dünya

Nepalın fəlakət bölgəsində çayların səviyyəsinin qalxması barədə xəbərdarlıq edilib

30 Avqust 16:40

Arxiv
B Be Ça Ç Ca C Ş
1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30
phone

E-qəzet

phone

Azərbaycan Respublikasının Medianın İnkişafı Agentliyi