İlk imperatorun məzarında sirli duman: 2000 illik əfsanə gerçək imiş
26.07.2026 [21:34]
Alimlər qədim Çinlə bağlı ən məşhur əfsanələrdən birini təsdiqləyə biləcək yeni sübutlar əldə ediblər. Araşdırma nəticəsində ilk Çin imperatoru Tsin Şi Xuandinin hələ də açılmamış məqbərəsinin üzərində atmosferdə civə buxarının normadan xeyli yüksək olduğu müəyyən edilib.
Lent.az xəbər verir ki, bu barədə “Daily Galaxy” nəşri məlumat yayıb.
Hələ 2 min ildən çox əvvəl tarixçi Sıma Tsyan yazırdı ki, imperatorun yeraltı sarayında Çinin xəritəsini simvolizə edən civədən hazırlanmış çaylar və göllər yaradılıb. Əsrlər boyu bu məlumat sadəcə əfsanə hesab olunurdu. Lakin yeni araşdırma həmin məqbərənin altında həqiqətən də böyük həcmdə civə ehtiyatının ola biləcəyini göstərən ilk atmosfer sübutlarını ortaya qoyub.
Tədqiqatçılar məqbərəyə daxil olmadan havadakı civə konsentrasiyasını ölçə bilən lazer əsaslı uzaqdan zondlama sistemindən istifadə ediblər.
Ölçmələr zamanı məqbərənin üzərində təbii fon göstəricilərini əhəmiyyətli dərəcədə üstələyən civə konsentrasiyası qeydə alınıb. Ən yüksək göstərici hər kubmetr hava üçün 27 nanoqram olub.
Aşkarlanan anomaliyalar daha əvvəl torpaqda yüksək civə miqdarı müəyyən edilən sahələrlə üst-üstə düşüb.
Tsin Şi Xuandinin məqbərəsi dünyanın ən sirli arxeoloji abidələrindən biri hesab olunur. Tarixi mənbələrə görə, onun tikintisi təxminən 38 il davam edib və bu işə 700 minə yaxın insan cəlb olunub.
Məqbərənin mərkəzi dəfn kamerası bu günə qədər açılmayıb və arxeoloqlar tərəfindən toxunulmaz saxlanılır.
Alimlər ehtimal olunan böyük civə ehtiyatı və tarixi abidənin zədələnməsi riskinə görə hələlik mərkəzi kamerada qazıntılara başlamağa cəsarət etmirlər.
Tədqiqat müəlliflərinin hesablamalarına əsasən, son iki min ildən artıq müddətdə məqbərədən atmosferə təxminən bir ton civə buxarlanıb. Bunun isə ilkin ehtiyatın cəmi bir faizi olduğu güman edilir.
Tarixi mənbələr doğru olarsa, məqbərənin daxilində hələ də 100 tondan çox civə qala bilər.
Tədqiqatçılar bildirirlər ki, əldə olunan nəticələr yalnız qədim tarixi qeydləri dəstəkləmir, həm də müasir texnologiyaların arxeoloji abidələri zədələmədən öyrənmək üçün yaratdığı yeni imkanları nümayiş etdirir.
Xəbər lenti
Hamısına bax
Dünya
14 Sentyabr 11:19
Xəbər lenti
14 Sentyabr 11:15
Gündəm
14 Sentyabr 10:54
Dünya
14 Sentyabr 10:51
Dünya
14 Sentyabr 10:25
Gündəm
14 Sentyabr 09:48
Dünya
14 Sentyabr 09:40
İdman
14 Sentyabr 09:17
Dünya
14 Sentyabr 08:52
İdman
14 Sentyabr 08:35
Dünya
13 Sentyabr 23:18
Dünya
13 Sentyabr 22:40
İdman
13 Sentyabr 22:01
Dünya
13 Sentyabr 21:14
Dünya
13 Sentyabr 20:31
Dünya
13 Sentyabr 19:17
Dünya
13 Sentyabr 18:25
Dünya
13 Sentyabr 17:52
Dünya
13 Sentyabr 16:19
Dünya
13 Sentyabr 15:22
Dünya
13 Sentyabr 14:33
Dünya
13 Sentyabr 13:17
Analitik
13 Sentyabr 13:02
Dünya
13 Sentyabr 12:31
Dünya
13 Sentyabr 11:29
Dünya
13 Sentyabr 10:32
Dünya
13 Sentyabr 09:18
Hadisə
13 Sentyabr 08:25
Dünya
12 Sentyabr 23:20
Dünya
12 Sentyabr 22:35
Siyasət
12 Sentyabr 21:18
Sosial
12 Sentyabr 20:47
Dünya
12 Sentyabr 20:23
Dünya
12 Sentyabr 19:35
Dünya
12 Sentyabr 18:16
Dünya
12 Sentyabr 17:28
Dünya
12 Sentyabr 16:34
Elm
12 Sentyabr 15:57
Dünya
12 Sentyabr 15:52
Dünya
12 Sentyabr 15:19
Dünya
12 Sentyabr 14:45
Dünya
12 Sentyabr 14:30
Dünya
12 Sentyabr 13:59
Dünya
12 Sentyabr 13:25
Dünya
12 Sentyabr 12:46
Gündəm
12 Sentyabr 12:18
Gündəm
12 Sentyabr 11:50
İqtisadiyyat
12 Sentyabr 11:25
İqtisadiyyat
12 Sentyabr 10:49
İqtisadiyyat
12 Sentyabr 10:21
Ədəbiyyat
12 Sentyabr 09:45
Sosial
12 Sentyabr 09:17
Ədəbiyyat
12 Sentyabr 08:50
Ədəbiyyat
12 Sentyabr 08:36
Dünya
11 Sentyabr 23:30
Dünya
11 Sentyabr 23:17
Xəbər lenti
11 Sentyabr 22:51
Dünya
11 Sentyabr 22:23
Dünya
11 Sentyabr 22:09
Elm
11 Sentyabr 21:45
Hadisə
11 Sentyabr 21:34
İqtisadiyyat
11 Sentyabr 21:19
Formula 1
11 Sentyabr 20:41
Dünya
11 Sentyabr 20:29
Dünya
11 Sentyabr 20:17
Dünya
11 Sentyabr 19:54
İqtisadiyyat
11 Sentyabr 19:20
Müsahibə
11 Sentyabr 19:07
Dünya
11 Sentyabr 18:34
YAP xəbərləri
11 Sentyabr 18:19
