Naxçıvan üzərində suverenlik sınağı

Bakı:

15 °C

77 %

7 m/s

Əlaqə

AZ RU EN

Ana səhifə / Arxiv / Naxçıvan üzərində suverenlik sınağı

Naxçıvan üzərində suverenlik sınağı

05.03.2026 [17:47]

Naxçıvan Muxtar Respublikası istiqamətində İran ərazisindən uçuş həyata keçirən dron hadisəsi regionda təhlükəsizlik məsələlərinin nə qədər həssas olduğunu bir daha göstərdi. Azərbaycanın ayrılmaz tərkib hissəsi olan Naxçıvanın hava məkanına yaxın ərazilərdə belə bir uçuşun qeydə alınması yalnız texniki hadisə kimi qiymətləndirilə bilməz. Bu, həm siyasi, həm də təhlükəsizlik baxımından ciddi suallar doğuran hadisədir və regionda formalaşmış balansın nə qədər kövrək olduğunu ortaya qoyur.

Müasir dövrdə pilotsuz uçuş aparatları artıq sadəcə texnoloji vasitə deyil. Onlar hərbi kəşfiyyat, müşahidə, təxribat və bəzən də psixoloji təsir aləti kimi istifadə olunur. Bu səbəbdən hər hansı dövlətin sərhədlərinə yaxın ərazilərdə və ya onun hava məkanına yönələn dron uçuşları beynəlxalq münasibətlərdə həmişə ciddi narahatlıq yaradır. Naxçıvan istiqamətində baş verən bu hadisə də məhz belə bir kontekstdə qiymətləndirilməlidir.

Burada diqqət çəkən əsas məqam hadisənin baş verdiyi coğrafiyadır. Naxçıvan Muxtar Respublikası Azərbaycanın əsas ərazisindən ayrı yerləşən və strateji baxımdan son dərəcə həssas bölgədir. Bu region həm geosiyasi mövqeyi, həm də regional kommunikasiya layihələri baxımından böyük əhəmiyyət daşıyır. Eyni zamanda Naxçıvan Azərbaycan, Türkiyə və İran arasında yerləşən mühüm strateji qovşaqdır. Bu səbəbdən həmin istiqamətdə baş verən hər hansı təhlükəsizlik insidenti avtomatik olaraq daha geniş regional kontekstdə qiymətləndirilir.

Dron uçuşunun məhz İran ərazisindən həyata keçirilməsi isə məsələni daha da həssas edir. Azərbaycan və İran arasında tarixi, mədəni və iqtisadi əlaqələr mövcud olsa da, son illərdə regionda baş verən geosiyasi dəyişikliklər münasibətlərin müəyyən dərəcədə gərgin fonunda inkişaf etdiyini göstərir. Belə bir şəraitdə sərhədlərə yaxın ərazilərdə baş verən hər hansı şübhəli fəaliyyət qarşılıqlı etimad mühitinə mənfi təsir göstərir.

Bu baxımdan İran tərəfinin hadisə ilə bağlı operativ və aydın izahat verməsi son dərəcə vacibdir. Uçuşun kim tərəfindən və hansı məqsədlə həyata keçirildiyi açıqlanmalı, bu kimi halların təkrarlanmaması üçün konkret addımlar atılmalıdır. Dövlətlərarası münasibətlərdə şəffaflıq və məsuliyyət prinsipi sabitliyin qorunması üçün əsas şərtlərdən biridir.

Digər tərəfdən, məsələ təkcə diplomatik açıqlamalarla məhdudlaşmamalıdır. Müasir təhlükəsizlik mühitində hava məkanının qorunması dövlətlərin milli təhlükəsizlik strategiyasının mühüm komponentinə çevrilib. Xüsusilə pilotsuz uçuş aparatlarının geniş yayılması sərhəd təhlükəsizliyi məsələlərinə yeni yanaşma tələb edir. Bu səbəbdən Azərbaycan da öz sərhədlərinin və hava məkanının qorunması istiqamətində texnoloji və hərbi imkanlarını davamlı şəkildə gücləndirir.

Azərbaycan dövləti dəfələrlə göstərib ki, ölkənin suverenliyi və ərazi bütövlüyü məsələsində heç bir kompromis mümkün deyil. Naxçıvan istiqamətində baş verən hər hansı təhlükə və ya təxribat dövlət tərəfindən dərhal və prinsipial şəkildə qiymətləndiriləcək. Azərbaycanın bu məsələdə kifayət qədər siyasi iradəsi, diplomatik imkanları və hərbi potensialı mövcuddur.

Eyni zamanda regional sabitliyin qorunması bütün qonşu dövlətlərin ortaq məsuliyyətidir. Regionda onsuz da mürəkkəb olan geosiyasi vəziyyəti daha da gərginləşdirə biləcək addımlar uzunmüddətli perspektivdə heç bir tərəfin maraqlarına xidmət etmir. Dövlətlər arasında qarşılıqlı hörmət, beynəlxalq hüquqa sadiqlik və məsuliyyətli davranış regionda təhlükəsizlik və sabitliyin əsas təminatıdır.

Naxçıvan istiqamətində baş verən dron hadisəsi bir daha göstərdi ki, kiçik görünən insidentlər belə böyük siyasi və təhlükəsizlik nəticələri doğura bilər. Buna görə də bu kimi hadisələrə ciddi yanaşmaq, onların səbəblərini şəffaf şəkildə araşdırmaq və gələcəkdə təkrarlanmaması üçün konkret mexanizmlər formalaşdırmaq regionun təhlükəsizlik arxitekturası baxımından olduqca vacibdir.

Rövşən Əhmədov

YAP Ağcabədi rayon təşkilatının sədri

Paylaş:

Baxılıb: 243 dəfə