Qlobal enerji keçidindən kimlər keçəcək?

Bakı:

15 °C

94 %

3 m/s

Əlaqə

AZ RU EN

Ana səhifə / Xəbər lenti / Qlobal enerji keçidindən kimlər keçəcək?

Qlobal enerji keçidindən kimlər keçəcək?

29.08.2023 [12:35]

Gələcəyin energetika proqramını analiz edən “Handelsblatt” nəşri yazır ki, Almaniyada, eləcə də bir çox Avropa ölkəsində avtomobillərdə daxili yanma mühərriklərindən istifadənin, eləcə də neft və qaz istehlakının mərhələli şəkildə dayandırılması üçün açıq təkliflər səslənir. Elm dayanmadan inkişaf edir və bu da inandırıcıdır ki, yaxın zamanlarda sənaye neftsiz və qazsız işləməyin yollarını tapacaq.

İdxal olunan qalıq yanacaqlar, ilk növbədə külək və Günəş enerjisindən əldə edilən məişət yanacağı elektrik enerjisini əvəz etməlidir. Əgər bu keçid uğurla nəticələnərsə və müvafiq istixana qazları emissiyaları olmadan sənaye istehsalı mümkün olarsa, dünyanın qalan hissəsi də buna əməl etməli olacaq və milyardlarla dollarlıq neft ticarəti artıq tarixə çevriləcək.

Müvafiq olaraq, dollara tələb də neftə olan tələbat kimi eyni sürətlə azalacaq. Bu da öz növbəsində dolların tədricən devalvasiyasına gətirib çıxaracaq. Beləliklə, qlobal enerji dönüşü təkcə neft ixrac edən ölkələr üçün yox, həm də dünyanın ən böyük iqtisadiyyatına malik ABŞ üçün dəhşətli ssenaridir. Dollara davamlı tələbat olmadan ABŞ-ın nəhəng ticarət dövriyyəsini və büdcə kəsirlərini maliyyələşdirmək mümkün olmayacaq. Üstəlik, bu, dollardan asılı ölkələrdə inflyasiyanın artımına təkan verəcək.

Mütəxəssislərin fikrincə, qlobal enerji keçidinin qlobal maliyyə sistemində şiddətli “alovlanmalara” səbəb ola biləcəyi qorxusunu da nəzərdən qaçırmaq olmaz. Keçid dövründə ölkələrin inkişafı da bir neçə onillik ərzində tədricən gedəcək. Həmin proseslər sabit məzənnələr sistemindən fərqli olaraq çevik bazarların və məzənnələrin tamamilə vəziyyətə uyğunlaşmasına yardım edəcək. Bu dönəmdə Hindistan rupisi və Çin yuanı kimi valyutaların qlobal valyutaya çevrilmə şansı da ola bilər.

Çox güman ki, bu vəziyyətdə ABŞ da dolların əvvəlki hökmranlığını qoruyub saxlamağa cəhd göstərəcək. Ekspertlər isə düşünürlər ki, qlobal keçid baş verəcəyi təqdirdə ABŞ iqtisadiyyatının vəziyyətə uyğunlaşma qabiliyyəti çox da yüksək olmayacaq.

İqtisadçı analitiklərin bildirdiyinə görə, avronun öz yerində qalma şansı o halda mümkün olacaq ki, enerji keçidi uğurla başa çatacaq və iştirakçı ölkələr müəyyən milli maraqları bir kənara qoyaraq, Avropaya inteqrasiyaya yenidən meyillənəcəklər. Əlbəttə, hazırda bütün Avropa qitəsində sağ millətçi partiyaların nüfuza mindiyi zaman kontekstində bu proses təbii ki, o qədər də asan getməyəcək.

Mütəxəssislər gələcəyin labüd inteqrasiya prosesinə alternativ yolun olmadığını düşünürlər. Onların fikrincə, bu inteqrasiya Avropa xalqları üçün qaçılmazdır, əks halda Avropa qitəsi, avro valyutası və ayrı-ayrı Aİ ölkələri qlobal dünyada öz əhəmiyyətini itirmək riski ilə üz-üzə qalacaq.

Murad Köhnəqala

Paylaş:

Baxılıb: 539 dəfə