Sağlar liderdir
04.07.2023 [11:28]
Qərbi Avropada radikal sağ partiyalara seçicilərin etimadı getdikcə yüksəlir. İctimai rəy sorğularında səs çoxluğu ilə fərqlənən sağçılar artıq seçkilərdə uğur qazanır, koalisiya hökumətlərində yüksək postları tuturlar. Analitiklərin fikrincə, əhalinin sağ təmayüllü qüvvələrə rəğbəti son illərdə Şərq ölkələrindən gələn bəzi mühacirlərin xoşagəlməz davranışı, “Covid-19” pandemiyasının ağır nəticələri və Ukrayna müharibəsi sayəsində yaranmış sosial-iqtisadi böhran səbəbindən artmaqdadır. Bu tendensiya, əslində, avropalıların öz hökumətlərinə inamsızlığının göstəricisidir.
Avropada demokratik təsisatların zəifləməsi nasizmi qidalandırmaqda, millətçilərin nüfuzunu yüksəltməkdədir. Bəzi ölkələrdə isə sağçı liderlər artıq hakimiyyətdədirlər. Məsələn, İkinci Dünya müharibəsindən sonra Corca Meloni İtaliyada ilk radikal sağçı baş nazir hesab olunur. Onun “İtalyan Qardaşlar” partiyası ötən ilin sentyabrında keçirilmiş seçkilərdə təxminən 26% səs qazanmışdı. Meloni Silvio Berluskoninin “Forza İtalia”sı və Matteo Salvininin antimiqrant “Liqa”sı ilə birgə koalisiya qurmuşdu. Hazırda baş nazirin siyasi kursu Avropada müsbət və uğurlu xarici siyasət strategiyası kimi qiymətləndirilir. Sözsüz ki, burada İtaliyanın Ukraynaya verdiyi dəstək, Avropa Birliyi ilə sıx əlaqələri və yaxşı münasibətləri xüsusi rol oynayır.
Hazırkı dönəmdə bir çox Avropa ölkəsində ifrat sağçı partiyalar parlamentdə və regional postlarda daha çox yer tutmaqdadır. Məsələn, Almaniyada radikal ekstremistlər klubu kimi tanınan AFD partiyası ölkənin hazırkı kansleri Olaf Şolzun Sosial Demokrat Partiyasından xeyli irəlidədir və regional seçkilərdə mühüm qələbə qazanıb. Əlbəttə, bu fakt ölkənin nasist keçmişini xatırladan narahatedici məqamlardandır.
Finlandiyada da sağçılar cəmiyyətin favoritinə çevrilməyi bacarıblar. Dörd illik solçu, beş partiyalı koalisiya hökumətindən sonra seçicilər sosial demokrat Sanna Marinlə (Finlandiyanın keçmiş baş naziri) vidalaşaraq, Finlandiya tarixinin ən radikal sağçı hökumətinə səs verdilər. Hazırkı baş nazir Petteri Orpo mühafizəkar Milli Koalisiya Partiyasına rəhbərlik edir. Yeni hökumət işə başlayan kimi o, millətçilik ittihamı ilə üzləşib; iqtisadiyyat naziri Vilhelm Ünnila nasizmə rəğbət ifadə edən açıqlamalarına görə qalmaqal yaradıb və cəmi 10 gün vəzifədə qaldıqdan sonra istefa verməyə məcbur olub.
Qitənin bəzi ölkələrində isə mühafizəkar sağ mərkəzçi partiyalar əvvəllər toxunulmaz marginallar hesab edilən sağçı radikallarla müttəfiqləşmək yolunda irəliləyirlər. Məsələn, Yunanıstan kimi. Bu ölkədə sağ mərkəzçi siyasətçi Kiriakos Misotakis seçkilərdə qalib gəlib. İlkin demokratiya qədim Yunanıstanda meydana gəlsə də, əfsus ki, müasir dövrdə bu ölkədə də nasist meyillər artmaqdadır - ölkənin yeni parlamentində üç ultrasağçı partiya təmsil olunur. “Spartalılar”, rusiyayönümlü “Yunan həlli” partiyası və ifrat sağçı “Nike” (Qələbə) partiyası birlikdə 300 mandatdan 34-nü qazanıb, yəni, səslərin 12 faizindən çoxunu yığıb.
Hazırkı dönəmdə İspaniya və Slovakiya da seçkilərə hazırlaşır. Müşahidələrə görə, hər iki ölkədə sağçıların xüsusi fəallığı nəzərə çarpmaqdadır.
Murad Köhnəqala
Xəbər lenti
Hamısına baxİqtisadiyyat
10 Oktyabr 11:42
Siyasət
10 Oktyabr 11:16
İqtisadiyyat
10 Oktyabr 10:58
Analitik
10 Oktyabr 10:22
Gündəm
10 Oktyabr 10:06
Sosial
10 Oktyabr 09:45
Gündəm
10 Oktyabr 09:39
Sosial
10 Oktyabr 09:17
Ədəbiyyat
10 Oktyabr 08:51
Ədəbiyyat
10 Oktyabr 08:35
Gündəm
10 Oktyabr 08:12
Siyasət
10 Oktyabr 07:42
Dünya
09 Oktyabr 23:52
Dünya
09 Oktyabr 23:40
İqtisadiyyat
09 Oktyabr 23:37
Dünya
09 Oktyabr 23:25
İqtisadiyyat
09 Oktyabr 23:15
Dünya
09 Oktyabr 21:38
Dünya
09 Oktyabr 20:25
Elm
09 Oktyabr 20:03
Dünya
09 Oktyabr 20:01
Dünya
09 Oktyabr 19:58
Dünya
09 Oktyabr 18:45
Sosial
09 Oktyabr 18:31
Dünya
09 Oktyabr 18:19
Dünya
09 Oktyabr 17:52
Daxili siyasət
09 Oktyabr 17:22
Xəbər lenti
09 Oktyabr 17:05
Dünya
09 Oktyabr 16:52
Dünya
09 Oktyabr 16:36
YAP xəbərləri
09 Oktyabr 16:33
Siyasət
09 Oktyabr 16:31
Siyasət
09 Oktyabr 16:23
Siyasət
09 Oktyabr 16:22
Siyasət
09 Oktyabr 16:20
Siyasət
09 Oktyabr 16:19
Gündəm
09 Oktyabr 16:00
Gündəm
09 Oktyabr 15:39
YAP xəbərləri
09 Oktyabr 15:21
Sosial
09 Oktyabr 15:14
Dünya
09 Oktyabr 15:08
Siyasət
09 Oktyabr 15:05
Siyasət
09 Oktyabr 15:05
Siyasət
09 Oktyabr 15:04
Xarici siyasət
09 Oktyabr 15:04
Sosial
09 Oktyabr 14:59
Gündəm
09 Oktyabr 13:47
Siyasət
09 Oktyabr 13:39
Siyasət
09 Oktyabr 12:56
Gündəm
09 Oktyabr 12:52
YAP xəbərləri
09 Oktyabr 12:27
Siyasət
09 Oktyabr 12:19
Sosial
09 Oktyabr 11:47
Sosial
09 Oktyabr 11:44
İqtisadiyyat
09 Oktyabr 11:43
İqtisadiyyat
09 Oktyabr 11:43
Sosial
09 Oktyabr 11:43
Gündəm
09 Oktyabr 11:41
Siyasət
09 Oktyabr 11:23
Siyasət
09 Oktyabr 11:22
Siyasət
09 Oktyabr 11:22
İqtisadiyyat
09 Oktyabr 11:17
Sosial
09 Oktyabr 11:03
Siyasət
09 Oktyabr 10:57
Sosial
09 Oktyabr 10:50
İqtisadiyyat
09 Oktyabr 10:50
Analitik
09 Oktyabr 10:25
Gündəm
09 Oktyabr 10:19
Sosial
09 Oktyabr 09:42
Gündəm
09 Oktyabr 09:32

