Müstəqilliyi qorumaq, saxlamaq o müstəqilliyi əldə etməkdən qat-qat çətin bir vəzifə idi
25.05.2026 [10:53]
Vüsal Hüseynov
YAP Xocavənd rayon təşkilatının sədri
Azərbaycanın müasir dövlətçilik tarixini, onun keçdiyi mürəkkəb və şərəfli yolu təhlil edərkən Ümummilli Lider Heydər Əliyevin "Müstəqilliyi qorumaq, saxlamaq o müstəqilliyi əldə etməkdən qat-qat çətin bir vəzifə idi" kəlamı fundamental bir düstur kimi qarşımıza çıxır. Bu fikir sadəcə bəlağətli bir ifadə deyil, həm 1918-ci il Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin acı süqut təcrübəsinə, həm də 1991-ci ildə bərpa olunan müstəqilliyimizin ilk illərində yaşanan irimiqyaslı böhranlara əsaslanan tarixi-siyasi reallıqdır.
Tarix sübut edir ki, imperiyaların dağılması və ya qlobal geosiyasi dəyişikliklər fonunda müstəqillik elan etmək müəyyən mənada tarixi bir şansın, xalqın azadlıq iradəsinin anidən təzahür etməsi ilə mümkün ola bilər. Lakin bu müstəqilliyi elan olunduğu gündən etibarən xarici təzyiqlərdən, daxili xaosdan, iqtisadi iflasdan və separatizm meyillərindən qorumaq tamamilə fərqli bir miqyas — titanik siyasi iradə, sarsılmaz qətiyyət və uzaqgörən dövlətçilik təfəkkürü tələb edir.
Heydər Əliyev Azərbaycan xalqının müstəqillik tarixini vahid bir xətt üzərində görürdü və bu xəttin başlanğıcı məhz 28 May 1918-ci ilə — müsəlman Şərqində ilk demokratik respublika olan Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin qurulmasına dayanırdı. Ulu Öndər 28 Mayı xalqımızın ən əziz, ən tarixi bayramı adlandıraraq hər zaman vurğulayırdı ki, bizim müasir müstəqil dövlətimiz məhz Cümhuriyyətin mənəvi və siyasi varisidir. Lakin eyni zamanda, o, Cümhuriyyətin cəmi 23 ay yaşaya bilməsini böyük bir tarixi dərs kimi dəyərləndirirdi. 1918-ci ildə mürəkkəb xarici təhdidlər, daxili qüvvələrin vahid mərkəzdən idarə oluna bilməməsi və güclü dövlət institutlarının qurulmasına zamanın yetməməsi müstəqilliyin itirilməsi ilə nəticələnmişdi.
Eyni təhlükə 1991-ci ildə müstəqillik yenidən bərpa olunarkən daha amansız formada ortaya çıxdı. 1991–1993-cü illərdə Azərbaycan kağız üzərində müstəqil olsa da, reallıqda dövlət institutları iflic vəziyyətində idi. Ermənistanın hərbi təcavüzü, ölkə daxilində tüğyan edən vətəndaş müharibəsi təhlükəsi, qanunsuz silahlı qruplaşmaların hakimiyyət davası və separatizm meyilləri respublikanı parçalanmaq və müstəqilliyini yenidən itirmək həddinə gətirmişdi. Tarix sanki 1920-ci ilin ssenarisini təkrarlayırdı.
Məhz belə bir kritik məqamda, 1993-cü ildə Heydər Əliyevin xalqın təkidli tələbi ilə hakimiyyətə qayıtması dövlətin xilasının əsasını qoydu. O, 1918-ci ilin acı dərslərindən nəticə çıxararaq dərhal ən çətin vəzifənin — müstəqilliyin qorunması missiyasının icrasına başladı. İlk növbədə, ölkədə daxili sabitlik təmin olundu, xaos idarəolunan nizama çevrildi və qanunsuz qüvvələr zərərsizləşdirildi. Müstəqilliyin sadəcə şüar səviyyəsində qalmaması üçün onun güclü iqtisadi və siyasi əsasları yaradıldı. 1994-cü ildə imzalanan "Əsrin müqaviləsi" ilə Azərbaycan qlobal enerji xəritəsinə daxil edildi, iqtisadi suverenlik möhkəmləndirildi və beynəlxalq birliyin ölkəmizin müstəqilliyində maraqlı olması təmin edildi.
Heydər Əliyevin bu düsturu həm də gələcəyə yönəlmiş böyük bir fəlsəfədir. Bu fəlsəfə bizə aşılayır ki, müstəqillik statik, keçmişdə qazanılmış və bitmiş bir nailiyyət deyil. Müstəqillik hər gün yenidən müdafiə olunmalı, beynəlxalq müstəvidə maraqların toqquşduğu bir dünyada hər an qorunmalı olan dinamik bir prosesdir.
Bu gün müasir Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü və suverenliyini tam bərpa etmiş qüdrətli bir dövlətə çevrilməsi, Ulu Öndərin vaxtilə qoruyub saxladığı o müstəqillik təməllərinin ən parlaq məntiqi nəticəsidir. 28 Mayda əsası qoyulan, 1991-ci ildə yenidən bərpa edilən və Heydər Əliyev dühası ilə xilas edilərək daimi olunan müstəqilliyimiz bu gün xalqımızın ən böyük və sarsılmaz sərvətidir.
Xəbər lenti
Hamısına baxDünya
27 İyun 20:35
Dünya
27 İyun 19:17
Dünya
27 İyun 18:31
Dünya
27 İyun 17:25
Hərbi
27 İyun 16:19
Sosial
27 İyun 15:48
Sosial
27 İyun 14:22
Dünya
27 İyun 13:30
Dünya
27 İyun 12:19
Dünya
27 İyun 11:40
Dünya
27 İyun 10:16
Dünya
27 İyun 09:25
Dünya
27 İyun 08:34
Dünya
26 İyun 23:17
Dünya
26 İyun 22:30
Siyasət
26 İyun 22:05
Dünya
26 İyun 21:24
Maraqlı
26 İyun 20:38
Dünya
26 İyun 19:15
YAP xəbərləri
26 İyun 18:28
Dünya
26 İyun 18:20
Dünya
26 İyun 17:33
Dünya
26 İyun 16:41
Dünya
26 İyun 16:15
Dünya
26 İyun 15:46
Dünya
26 İyun 15:18
Siyasət
26 İyun 14:22
Dünya
26 İyun 14:10
Dünya
26 İyun 13:57
Dünya
26 İyun 13:30
Sosial
26 İyun 13:06
Dünya
26 İyun 12:49
Dünya
26 İyun 12:23
Gündəm
26 İyun 11:35
Siyasət
26 İyun 10:48
Gündəm
26 İyun 10:20
Siyasət
26 İyun 09:55
Elm
26 İyun 09:30
Analitik
26 İyun 09:13
MEDİA
26 İyun 08:50
Sosial
26 İyun 08:38
YAP xəbərləri
26 İyun 08:22
Dünya
26 İyun 08:01
Gündəm
26 İyun 00:27
Dünya
25 İyun 23:22
Dünya
25 İyun 23:09
Sosial
25 İyun 22:45
Dünya
25 İyun 22:31
Dünya
25 İyun 22:19
Gündəm
25 İyun 22:18
Sosial
25 İyun 21:53
Dünya
25 İyun 21:28
Dünya
25 İyun 21:11
Siyasət
25 İyun 20:49
Dünya
25 İyun 20:42
Dünya
25 İyun 20:33
Dünya
25 İyun 20:17
Dünya
25 İyun 19:50
Dünya
25 İyun 19:24
Dünya
25 İyun 19:10
Dünya
25 İyun 18:52
Dünya
25 İyun 18:26
YAP xəbərləri
25 İyun 17:57
Siyasət
25 İyun 17:30
Sosial
25 İyun 16:56
YAP xəbərləri
25 İyun 16:47
Sosial
25 İyun 16:41
Hadisə
25 İyun 16:34
Gündəm
25 İyun 16:29
Gündəm
25 İyun 16:27

