Uşaqlarda DEHB-ni diaqnoz qoyulmazdan illər əvvəl aşkar etmək mümkün olub
05.05.2026 [14:22]
Süni intellektin alqoritmi uşaqlarda diqqət çatışmazlığı və hiperaktivlik sindromunun (DEHB) inkişafını diaqnoz qoyulmazdan bir neçə il əvvəl proqnozlaşdırmağa imkan verir. Dyuk Universitetinin Tibb Məktəbinin tədqiqatçıları bu nəticəyə gəliblər.
AZƏRTAC xəbər verir ki, tədqiqatın nəticələri “Nature Mental Health” jurnalında dərc olunub.
Metod uşağın doğulduğu andan etibarən sağlamlığı ilə bağlı məlumatları, yəni inkişaf, davranış, yuxu, təyinatlar və mütəxəssislərə müraciətləri əks etdirən elektron tibbi kartların təhlilinə əsaslanır. Alimlər müəyyən ediblər ki, bu qeydlərdə diaqnoz qoyulmazdan xeyli əvvəl DEHB-nin gələcək inkişafı ilə əlaqəli sabit əlamət kombinasiyaları formalaşır.
Həkimlərə məlumdur ki, DEHB diqqətsizlik, hiperaktivlik və impulsivliklə özünü göstərir və gündəlik həyata mane olur. Lakin çox vaxt müayinələr yalnız problemlər məktəbdə nəzərə çarpmağa başlayanda başlanır. Yeni yanaşma riskləri xeyli daha erkən mərhələdə müəyyən etməyə imkan verir.
Modelin yaradılması üçün tədqiqatçılar alqoritmi 720 mindən çox pasiyentin məlumatları əsasında öyrədiblər, daha sonra isə onu tibbi qeydləri doqquz yaşadək izlənilmiş 140 min uşaqdan ibarət seçmə nümunə üzərində sınaqdan keçiriblər. Beş yaşına qədər sistem növbəti dörd il ərzində diaqnoz qoyulması ehtimalını xüsusi qiymətləndirmə şkalası üzrə təxminən 0,92 dəqiqliklə proqnozlaşdıra bilib.
Model üçün ən əhəmiyyətli siqnallar erkən inkişaf xüsusiyyətləri – nitq gecikmələri, öyrənmə çətinlikləri, emosional və davranış pozuntuları olub.
Tədqiqatçıların fikrincə, risklərin erkən müəyyən edilməsi vaxtında dəstək tədbirlərinin tətbiq edilməsinə imkan verəcək. Bununla yanaşı, texnologiyanın tətbiqindən əvvəl onun dəqiqliyinin və müxtəlif pasiyent qrupları üçün eyni dərəcədə effektivliyinin təsdiqi məqsədilə əlavə yoxlamalara ehtiyac var.
Xəbər lenti
Hamısına bax
Dünya
20 Sentyabr 16:26
Dünya
20 Sentyabr 15:31
Dünya
20 Sentyabr 14:40
Dünya
20 Sentyabr 13:19
Dünya
20 Sentyabr 12:35
Dünya
20 Sentyabr 11:28
Analitik
20 Sentyabr 11:11
Dünya
20 Sentyabr 10:43
Dünya
20 Sentyabr 10:17
Dünya
20 Sentyabr 09:52
İdman
20 Sentyabr 09:20
Gündəm
20 Sentyabr 08:43
Dünya
19 Sentyabr 23:30
Hadisə
19 Sentyabr 22:40
Dünya
19 Sentyabr 22:19
Siyasət
19 Sentyabr 21:35
Mədəniyyət
19 Sentyabr 21:33
Sosial
19 Sentyabr 20:25
Sosial
19 Sentyabr 19:17
Siyasət
19 Sentyabr 18:34
Dünya
19 Sentyabr 18:22
Dünya
19 Sentyabr 17:38
Sosial
19 Sentyabr 16:35
Hadisə
19 Sentyabr 15:30
Gündəm
19 Sentyabr 14:46
Sosial
19 Sentyabr 14:43
Sosial
19 Sentyabr 14:35
Gündəm
19 Sentyabr 13:19
Dünya
19 Sentyabr 12:23
Gündəm
19 Sentyabr 11:05
Siyasət
19 Sentyabr 11:00
İqtisadiyyat
19 Sentyabr 10:59
Gündəm
19 Sentyabr 10:40
Siyasət
19 Sentyabr 10:25
Gündəm
19 Sentyabr 10:23
İqtisadiyyat
19 Sentyabr 09:41
Analitik
19 Sentyabr 09:14
Ədəbiyyat
19 Sentyabr 08:57
Ədəbiyyat
19 Sentyabr 08:31
Gündəm
19 Sentyabr 08:16
Dünya
18 Sentyabr 23:46
Dünya
18 Sentyabr 23:21
Dünya
18 Sentyabr 22:49
Dünya
18 Sentyabr 22:17
Dünya
18 Sentyabr 21:53
Dünya
18 Sentyabr 21:25
Dünya
18 Sentyabr 20:43
Dünya
18 Sentyabr 20:18
Dünya
18 Sentyabr 19:59
Dünya
18 Sentyabr 19:20
YAP xəbərləri
18 Sentyabr 19:07
YAP xəbərləri
18 Sentyabr 19:03
YAP xəbərləri
18 Sentyabr 19:00
Dünya
18 Sentyabr 18:25
Analitik
18 Sentyabr 18:15
Siyasət
18 Sentyabr 18:03
Dünya
18 Sentyabr 17:45
Dünya
18 Sentyabr 17:19
YAP xəbərləri
18 Sentyabr 16:30
YAP xəbərləri
18 Sentyabr 16:23
Dünya
18 Sentyabr 16:23
Elanlar
18 Sentyabr 16:21
Din
18 Sentyabr 16:12
Dünya
18 Sentyabr 16:04
Dünya
18 Sentyabr 15:52
Dünya
18 Sentyabr 15:48
Mədəniyyət
18 Sentyabr 15:47
Elm
18 Sentyabr 15:40
İqtisadiyyat
18 Sentyabr 15:32
Dünya
18 Sentyabr 15:31
