Azərbaycan-Türkiyə qardaşlığının strateji zirvəsi

Bakı:

23 °C

83 %

6 m/s

Əlaqə

AZ RU EN

Ana səhifə / Arxiv / Azərbaycan-Türkiyə qardaşlığının strateji zirvəsi

Azərbaycan-Türkiyə qardaşlığının strateji zirvəsi

10.06.2026 [18:28]

2021-ci il iyunun 15-də Azərbaycanın mədəniyyət paytaxtı, Qarabağın tacı olan Şuşa şəhərində müasir tariximizin ən mühüm siyasi hadisələrindən biri baş verdi. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev və Türkiyə Respublikasının Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan tərəfindən “Azərbaycan Respublikası ilə Türkiyə Respublikası arasında müttəfiqlik münasibətləri haqqında Şuşa Bəyannaməsi” imzalandı. Bu sənəd təkcə iki dövlət arasında münasibətlərin yeni mərhələyə qədəm qoymasını ifadə etmədi, həm də bütün Türk dünyasına birlik, həmrəylik və güc mesajı verdi.

Şuşa Bəyannaməsi təsadüfi olaraq məhz Şuşada imzalanmamışdı. Şuşa Azərbaycan xalqının tarixi yaddaşında xüsusi yer tutan, milli mədəniyyətimizin və dövlətçilik ruhumuzun rəmzi olan şəhərdir. 2020-ci ilin Vətən müharibəsində əldə edilən möhtəşəm Zəfər nəticəsində işğaldan azad edilmiş Şuşa artıq Azərbaycanın qüdrətinin, xalqımızın əzminin və milli birliyinin simvoluna çevrilmişdi. Belə bir şəhərdə imzalanan Bəyannamə qələbənin siyasi və strateji nəticələrinin təsdiqi kimi tarixə düşdü.

Azərbaycan və Türkiyə arasındakı münasibətlər əsrlər boyu ortaq tarixə, dilə, mədəniyyətə və mənəvi dəyərlərə söykənib. Ulu Öndər Heydər Əliyev tərəfindən səsləndirilən “Bir millət, iki dövlət” ifadəsi bu münasibətlərin mahiyyətini ən dəqiq şəkildə ifadə edir. Bu fikir illər ərzində dövlətlərarası əməkdaşlığın əsas ideoloji xəttinə çevrilib. Şuşa Bəyannaməsi isə həmin fəlsəfəni hüquqi və siyasi müstəviyə daşıyaraq müttəfiqlik münasibətlərinin yeni modelini formalaşdırdı.

Bəyannamədə siyasi, hərbi, iqtisadi, enerji, nəqliyyat, humanitar və digər sahələrdə əməkdaşlığın daha da genişləndirilməsi nəzərdə tutulur. Xüsusilə təhlükəsizlik və müdafiə sahəsində əks olunan müddəalar sənədin strateji əhəmiyyətini artırır. Sənədə əsasən tərəflərdən birinin müstəqilliyinə, suverenliyinə və ya ərazi bütövlüyünə qarşı təhdid yarandığı halda qarşılıqlı məsləhətləşmələr aparılacaq və birgə addımlar atılacaq. Bu, Azərbaycan-Türkiyə münasibətlərinin sadəcə dostluq və qardaşlıq səviyyəsindən çıxaraq müttəfiqlik mərhələsinə yüksəldiyini göstərir.

Şuşa Bəyannaməsinin imzalanması regionda yeni geosiyasi reallıqların formalaşdığı bir dövrə təsadüf etdi. 44 günlük Vətən müharibəsində Azərbaycanın qazandığı tarixi Qələbə Cənubi Qafqazda tamamilə yeni vəziyyət yaratdı. Bu şəraitdə Azərbaycan və Türkiyənin strateji əməkdaşlığının daha da güclənməsi regional sabitlik və təhlükəsizliyin mühüm təminatçısına çevrildi. Bəyannamə göstərdi ki, bölgədə davamlı sülh və əməkdaşlıq yalnız qarşılıqlı hörmət, beynəlxalq hüquq və güclü tərəfdaşlıq əsasında mümkündür.

Sənədin iqtisadi əhəmiyyəti də olduqca böyükdür. Azərbaycan və Türkiyə uzun illərdir enerji təhlükəsizliyi sahəsində mühüm layihələrin həyata keçirilməsində tərəfdaşdırlar. Bakı–Tbilisi–Ceyhan neft kəməri, Bakı–Tbilisi–Ərzurum qaz kəməri və TANAP kimi layihələr iki ölkənin əməkdaşlığının dünya miqyasında uğurlu nümunələridir. Şuşa Bəyannaməsi bu əməkdaşlığın daha da dərinləşdirilməsinə, yeni nəqliyyat və logistika imkanlarının yaradılmasına zəmin yaratdı. Xüsusilə Zəngəzur dəhlizinin açılması perspektivi Türk dünyasını birləşdirən strateji xətt kimi xüsusi əhəmiyyət daşıyır.

Bu sənəd həm də Türk dünyasının gələcəyi baxımından mühüm hadisədir. Azərbaycan və Türkiyə arasındakı sıx əlaqələr digər türk dövlətləri üçün də əməkdaşlıq nümunəsi rolunu oynayır. Şuşa Bəyannaməsi ortaq tarixə və mədəniyyətə malik xalqların birgə fəaliyyətinin nə qədər böyük nəticələr verə biləcəyini nümayiş etdirdi. Bu baxımdan sənəd təkcə iki dövlətin deyil, bütövlükdə Türk dünyasının həmrəyliyinin möhkəmlənməsinə xidmət edir.

Şuşa Bəyannaməsinin ən böyük dəyəri onun xalqımızda yaratdığı qürur hissidir. Azərbaycan və Türkiyə bayraqlarının azad Şuşada yanaşı dalğalanması, iki qardaş ölkənin liderlərinin dünya ictimaiyyətinə birlik mesajı verməsi hər bir azərbaycanlının qəlbində xüsusi sevinc və fəxarət hissi doğurdu. Bu mənzərə tariximizin ən parlaq səhifələrindən biri kimi yaddaşlara həkk olundu.

Bu gün, Şuşa Bəyannaməsinin imzalanmasından ötən illər ərzində sənədin əhəmiyyəti daha aydın görünür. Azərbaycan-Türkiyə münasibətləri sürətlə inkişaf edir, əməkdaşlıq yeni istiqamətlər üzrə genişlənir, regionda sülh və təhlükəsizliyin möhkəmlənməsinə mühüm töhfələr verilir. Bütün bunlar Şuşada atılan tarixi imzanın nə qədər uzaqgörən və strateji qərar olduğunu bir daha təsdiqləyir.

Şuşa Bəyannaməsi Azərbaycan və Türkiyə qardaşlığının siyasi manifesti, müttəfiqliyinin hüquqi təminatı və gələcəyə ünvanlanmış güclü çağırışdır. Bu sənəd bir daha sübut etdi ki, ortaq tarixə, ortaq dəyərlərə və ortaq məqsədlərə malik xalqların birliyi sarsılmazdır. Şuşadan yüksələn bu birlik və həmrəylik mesajı gələcək nəsillər üçün də güc, qürur və inam mənbəyi olaraq qalacaqdır.

YAP Samux rayon təşkilatının sədri Gündüz Bayramov