Diplomatik korpusun Qarabağ və Şərqi Zəngəzur səfəri: faktlar və Ermənistandakı reaksiya

Bakı:

23 °C

83 %

6 m/s

Əlaqə

AZ RU EN

Ana səhifə / YAP xəbərləri / Diplomatik korpusun Qarabağ və Şərqi Zəngəzur səfəri: faktlar və Ermənistandakı reaksiya

Diplomatik korpusun Qarabağ və Şərqi Zəngəzur səfəri: faktlar və Ermənistandakı reaksiya

16.09.2026 [22:15]

2026-cı il sentyabrın 11–12-də Azərbaycanda akkreditə olunmuş diplomatik korpusun nümayəndələri Qarabağ və Şərqi Zəngəzura iki günlük səfər həyata keçirdi. Prezident Administrasiyasının rəhbəri Hikmət Hacıyevin müşayiəti ilə keçirilən səfərdə 58 ölkəni və 9 beynəlxalq təşkilatı təmsil edən 150-yə yaxın nümayəndə, o cümlədən AB-nin Cənubi Qafqaz üzrə xüsusi nümayəndəsi Magdalena Grono iştirak edib. Bu, 2020-ci ildən bəri belə səfərlərin 22-cisi olub.

Heyət Stepanakert (Xankəndi) və Şuşadan sonra Ağdərə rayonundakı Gəncəsər monastır kompleksini və Kəlbəcər rayonundakı Xudavəng (Dadivank) kompleksini ziyarət edib, "İstisu" zavodu və Kəlbəcərdəki bal festivalı ilə tanış olub. Azərbaycan tərəfi səfəri regionda aparılan bərpa-quruculuq işlərinin, sosial-iqtisadi inkişafın və "Böyük Qayıdış" prosesinin beynəlxalq ictimaiyyətə birbaşa nümayişi kimi təqdim edir.

Azərbaycan tərəfinin mövqeyi

Bakı və yerli ictimai qurumlar (məsələn, "Sülh Körpüsü" Təşəbbüsünün Azərbaycan qrupu və Qərbi Azərbaycan Cəmiyyəti) səfərə Ermənistan mediasında və ictimai müzakirələrdə göstərilən kəskin reaksiyanı əsassız hesab edir. Onların arqumenti belədir: Qarabağ beynəlxalq səviyyədə tanınmış Azərbaycan ərazisidir, Ermənistan özü də 2023-cü ildən sonra bunu dəfələrlə etiraf edib; buna görə də xarici diplomatların bu ərazidəki hərəkətlərinə etiraz sülh prosesinin ruhu ilə ziddiyyət təşkil edir və Azərbaycanın daxili işlərinə qarışma kimi qiymətləndirilir.

Bu kontekstdə xüsusi diqqət Ermənistan parlamentinin sədri Ruben Rubinyanın sentyabrın 14-də etdiyi addıma yönəlib: parlamentdə 2022-ci il sentyabrın 12–13-də sərhəd toqquşmalarında həlak olan hərbçilərin xatirəsi bir dəqiqəlik sükutla yad edilib. Azərbaycanlı analitiklər (məsələn, Asim Mollazadə) bunu "revanşist əhval-ruhiyyənin rəsmi səviyyədə dəstəklənməsi" kimi şərh edib. Qeyd etmək lazımdır ki, 2022-ci il sentyabr toqquşmalarının kim tərəfindən başladıldığı iki ölkə arasında hələ də mübahisəli məsələdir — Bakı bunu erməni tərəfinin təxribatı, İrəvan isə əksinə təqdim edir.

Ermənistan tərəfinin reaksiyası

Erməni mediasında və vətəndaş cəmiyyətində narazılığın əsas səbəbi ərazinin statusundan daha çox, ziyarətin necə təşkil olunması ilə bağlı olub. "Peace Bridge Initiative Armenia" adlı erməni-azərbaycanlı dialoq platformasının erməni qrupu bəyanatla çıxış edərək Gəncəsər və Xudavəngin diplomatlara "Qafqaz Albaniyası irsi" kimi təqdim edilməsindən narahatlığını bildirib. Bir sıra Artsax fəalları açıq məktublarla diplomatlara müraciət edərək, Stepanakertdəki "Zəfər Parkı"na baxarkən 2023-cü ildə 100 mindən çox erməninin bölgəni tərk etməsi faktının da xatırlanmasını xahiş edib.

Sosial mediada və bir hissə erməni diasporasında reaksiya daha kəskin, hətta təhqiramiz ifadələrlə müşayiət olunub. Bunun paralelində Ermənistanın rəsmi Xarici İşlər Nazirliyi səfər və ya "Albaniya irsi" iddiaları ilə bağlı rəsmi bəyanat verməyib (bu yazının hazırlandığı tarixə qədər).

Ümumi mənzərə

Hadisə göstərir ki, 2023-cü ildən bəri davam edən sülh danışıqları prosesində dövlətlərarası münasibətlər irəlilədiyi halda, tarixi-mədəni irslə bağlı narrativlər hər iki cəmiyyətdə həssas və həll olunmamış qalır. AB-nin nümayəndəsi Maqdalena Qrononun öz açıqlamasında qeyd etdiyi kimi, "bəzi abidələrin mənşəyi ilə bağlı baxış və narrativlərdə dərin fərqlər" qalmaqdadır və bunun aradan qaldırılması geniş barışıq prosesinin tərkib hissəsi olmalıdır.