1996-cı il sazişinə görə...

Bakı:

23 °C

48 %

2 m/s

Əlaqə

AZ RU EN

Ana səhifə / Siyasət / 1996-cı il sazişinə görə...

1996-cı il sazişinə görə...

02.09.2023 [11:20]

Bakıya tabe olmalıdır!

Xankəndi ofisinin erməni təəssübkeşliyi sual doğurur...

Təxminən 160 il bundan öncə əsası qoyulan Beynəlxalq Qırmızı Xaç Komitəsinə (BQXK) dünya miqyasında bir sıra humanitar missiyaları həyata keçirmək üçün mandat verilib. Humanitar məsələlər öz mahiyyəti etibarı ilə ölkələr və xalqlar arasında sərhəd tanımır. Bu həssas sahədə gərək ayrı-seçkiliyə yol verilməsin, dilindən, etiqadından asılı olmayaraq hamıya eyni gözlə baxılsın. Bu, ilk növbədə humanitar fəlakətlərlə üzləşən insanların həyata ümidlərini geri qaytarmaq, geniş mənada isə bəşəriyyəti xilas etmək üçün vacibdir. Təəssüf doğuran haldır ki, biz BQXK-nin Azərbaycanda, o cümlədən də Rusiya sülhməramlı kontingentinin müvəqqəti xidmət zonasında fəaliyyətinin timsalında qurumun ədalət və obyektivlik meyarlarını əsas götürdüyünü təsdiqləyə bilmərik. Bir sıra beynəlxalq təşkilatlar kimi, BQXK də Azərbaycanda və Ermənistanda humanitar məsələlərə yanaşmada, necə deyərlər, ikili standartlar sərgiləyir. Ümumiyyətlə, qurumun fəaliyyətində suallar doğuran məqamlar çoxdur. Onlardan bəzilərinə nəzər salaq.

İtkin düşən azərbaycanlıların taleyinə biganəlik

BQXK Birinci və İkinci Qarabağ müharibələrində itkin düşən azərbaycanlıların taleyinə müəmmalı şəkildə biganəlik göstərir. Azərbaycan tərəfinin bu mövzu ilə əlaqədar çoxsaylı müraciəti indiyədək cavabsız qalır. Xatırladaq ki, Ermənistanın Azərbaycana qarşı hərbi təcavüzü nəticəsində Birinci Qarabağ müharibəsində 3890 nəfər Azərbaycan vətəndaşı itkin düşmüş şəxs kimi Dövlət Komissiyasında qeydiyyata alınıb. Onlardan 3 min 171 nəfəri hərbçi, 719 nəfəri mülki şəxsdir. Mülki şəxslər içərisindən 71 nəfəri yetkinlik yaşına çatmamış uşaq, 267 nəfəri qadın, 326 nəfəri yaşlı insanlar olub. Birinci Qarabağ müharibəsində itkin düşmüş şəxslərin ümumi sayından 872 nəfər, o cümlədən 29 uşaq, 98 qadın və 112 qoca əsir-girov götürülüb və ya vaxtilə işğal edilmiş ərazilərdə qalıblar. Sonradan azad olunmuş əsir və girovlar həmin şəxsləri sağ gördüklərini təsdiq ediblər.

Birinci Qarabağ müharibəsi zamanı itkin düşmüş 54 hərbçi o dövrdə BQXK vasitəsilə ailələri ilə əlaqə saxlasalar da, sonradan onların talelərinin necə olması ilə bağlı hər hansı məlumat verilməyib. BQXK bu hərbi cinayətin araşdırılması istiqamitəndə heç bir səy göstərməyib. Bu da BQXK-nin itkin düşən azərbaycanlıların taleyinə biganə yanaşmasının və öz mandatına uyğun fəaliyyətdə olmamasının göstəricisidir.

Bütün bunların fonunda BQXK açıq-aşkar erməni təəssübkeşliyi ortaya qoyur. Məhz erməni təəssübkeşliyinin nəticəsidir ki, təşkilat humanitar missiya adı altında Ermənistandan Xankəndiyə Laçın yolu ilə qaçaqmal yüklərin daşınmasına şərait yaradıb. İyulun 11-də Dövlət Sərhəd Xidmətinin açıqladığı məlumat da bunu təsdiqləyir. Sonradan qurumun özü də faktı təsdiqləmək məcburiyyətində qaldı. Ancaq bu, gecikmiş etirafdır və qurumun qanunsuz əməllərinə heç bir haqq qazandıra bilməz.

Təşkilatın Xankəndidə fəaliyyəti...

Bu gün BQXK-nın Azərbaycanın Qarabağ bölgəsində mövcud formatda fəaliyyəti beynəlxalq prinsiplərdən kənara çıxılması anlamına gəlir. Hüquqi aspektdən yanaşsaq, 1949-cu il Cenevrə konvensiyaları, onun 1977-ci il protokolları və 2005-ci il Əlavə protokollarının iştirakçısı olan dövlətlər təsisata silahlı münaqişələrin qurbanlarını qorumaq üçün mandat verib. Belə bir vəziyyətdə, Beynəlxalq Qızıl Xaç Komitəsinin Xankəndi ofisinin təşkilatın İrəvan nümayəndəliyinə bağlı olması bütün hallarda beynəlxalq hüququn prinsiplərinin pozulması, Azərbaycanın suverenliyinə isə hörmətsizlikdir. BQXK Azərbaycanla 1996-cı ildə imzalanan sazişlə öhdəsinə götürüb ki, Azərbaycan Respublikasının dövlət mənafelərini nəzərə almalıdır. Ona görə də, təşkilatın Xankəndidəki ofisi İrəvana yox, Bakıya tabe olmalıdır. Eyni zamanda, qurumun fəaliyyəti Ağdam-Xankəndi yolu üzrə tənzimlənməlidir. BQXK Ermənistandan Xankəndiyə daşımalara böyük həvəs göstərdiyi halda, Ağdam-Xankəndi yolu ilə Azərbaycan tərəfindən göndərilən humanitar yüklərin təyinat yerinə çatdırılmasından imtina edir. Bütün bunlar suallar doğurur və quruma inamı azaldır.

MÜBARİZ

Paylaş:

Baxılıb: 803 dəfə