Ömür uzunluğuna təsir edən əsas amil müəyyənləşdirilib
21.04.2026 [17:39]
İnsanın ömür uzunluğu əvvəllər düşünüldüyündən daha çox genetikadan asılı ola bilər. Veytsman Elmi İnstitutunun tədqiqatçıları bu qənaətə gəliblər.
AZƏRTAC xəbər verir ki, tədqiqatın nəticələri “Science” jurnalında dərc edilib.
Əvvəllər hesab olunurdu ki, irsiyyət ömür uzunluğundakı fərqlərin təxminən 20–25 faizini izah edir, bəzi tədqiqatlarda isə bu göstərici 10 faizdən də aşağı qiymətləndirilirdi. Lakin alimlər göstəriblər ki, bu nəticə düzgün qiymətləndirilməyib. Əvvəlki tədqiqatlarda qocalma ilə birbaşa bağlı olmayan ölümün xarici səbəbləri, məsələn, infeksiyalar, qəzalar və ya zorakılıq halları nəzərə alınmayıb.
Müəlliflər Skandinaviya ölkələrində əkizlər üzərində aparılmış tədqiqatların məlumatlarını, o cümlədən fərqli şəraitdə böyümüş cütlükləri təhlil edib və riyazi modelləşdirmə tətbiq ediblər. Bu, genetik təsiri mühit amillərindən ayırmağa imkan verib. Məlum olub ki, ölümün xarici səbəbləri istisna edildikdə, genlərin ömür uzunluğuna təsiri təxminən 50–55 faizə çata bilər.
Əlavə təhlillər göstərib ki, irsiyyətin rolu ölüm səbəblərindən asılı olaraq dəyişir. Belə ki, demensiyada genetik təsir 80 yaşa qədər təxminən 70 faizə çata bilər, halbuki xərçəngdə bu göstərici daha aşağı qalır. Alimlərin sözlərinə görə, əldə edilən nəticələr qocalmanın öyrənilməsinə yanaşmanı dəyişdirə və ömür uzunluğuna təsir edən genlərin axtarışını stimullaşdıra bilər.
Müəlliflər vurğulayırlar ki, yüksək irsiyyət göstəricisinə baxmayaraq, ömür uzunluğundakı fərqlərin təxminən yarısı yenə də xarici amillərlə, yəni həyat tərzi, tibbi yardım və təsadüfi bioloji proseslərlə bağlıdır.
Xəbər lenti
Hamısına baxYAP xəbərləri
14 Sentyabr 22:29
Dünya
14 Sentyabr 22:14
İqtisadiyyat
14 Sentyabr 21:59
Dünya
14 Sentyabr 21:23
Dünya
14 Sentyabr 20:45
Dünya
14 Sentyabr 20:17
Maraqlı
14 Sentyabr 19:58
Dünya
14 Sentyabr 19:24
Analitik
14 Sentyabr 19:02
Dünya
14 Sentyabr 18:30
Gündəm
14 Sentyabr 18:17
Dünya
14 Sentyabr 17:43
Dünya
14 Sentyabr 17:19
Dünya
14 Sentyabr 16:45
YAP xəbərləri
14 Sentyabr 16:34
Dünya
14 Sentyabr 16:34
Elm
14 Sentyabr 16:31
YAP xəbərləri
14 Sentyabr 16:25
Dünya
14 Sentyabr 16:22
YAP xəbərləri
14 Sentyabr 16:04
Dünya
14 Sentyabr 15:50
YAP xəbərləri
14 Sentyabr 15:47
Elm
14 Sentyabr 15:46
Elm
14 Sentyabr 15:46
Elm
14 Sentyabr 15:46
Siyasət
14 Sentyabr 15:45
Dünya
14 Sentyabr 15:34
Dünya
14 Sentyabr 14:59
YAP xəbərləri
14 Sentyabr 14:51
YAP xəbərləri
14 Sentyabr 14:26
Hadisə
14 Sentyabr 14:20
İqtisadiyyat
14 Sentyabr 14:19
YAP xəbərləri
14 Sentyabr 13:59
YAP xəbərləri
14 Sentyabr 13:54
YAP xəbərləri
14 Sentyabr 13:50
YAP xəbərləri
14 Sentyabr 13:46
Dünya
14 Sentyabr 13:45
YAP xəbərləri
14 Sentyabr 13:44
Dünya
14 Sentyabr 13:18
Dünya
14 Sentyabr 12:56
Sosial
14 Sentyabr 12:45
Sosial
14 Sentyabr 12:40
Gündəm
14 Sentyabr 12:32
Dünya
14 Sentyabr 12:20
Elm
14 Sentyabr 12:00
Dünya
14 Sentyabr 11:43
İqtisadiyyat
14 Sentyabr 11:41
Sosial
14 Sentyabr 11:39
Dünya
14 Sentyabr 11:19
Xəbər lenti
14 Sentyabr 11:15
Gündəm
14 Sentyabr 10:54
Dünya
14 Sentyabr 10:51
Dünya
14 Sentyabr 10:25
Gündəm
14 Sentyabr 09:48
Dünya
14 Sentyabr 09:40
İdman
14 Sentyabr 09:17
Dünya
14 Sentyabr 08:52
İdman
14 Sentyabr 08:35
Dünya
13 Sentyabr 23:18
Dünya
13 Sentyabr 22:40
İdman
13 Sentyabr 22:01
Dünya
13 Sentyabr 21:14
Dünya
13 Sentyabr 20:31
Dünya
13 Sentyabr 19:17
Dünya
13 Sentyabr 18:25
Dünya
13 Sentyabr 17:52
Dünya
13 Sentyabr 16:19
Dünya
13 Sentyabr 15:22
Dünya
13 Sentyabr 14:33
Dünya
13 Sentyabr 13:17

