Kişi və qadınların stres reaksiyalarındakı fərqlərin səbəbi araşdırılıb - TƏDQİQAT
15.02.2025 [21:20]
ABŞ-ın Florida Universitetinin (UF Health) tədqiqatçılarının yeni araşdırması kişilərin və qadınların stresə fərqli reaksiya verməsinin bioloji əsaslarını üzə çıxarıb. Alimlər beynin kəskin stress zamanı necə uyğunlaşdığını araşdıraraq bu prosesdə rol oynayan neyrosteroidlər və fermentlər haqqında yeni məlumatlar əldə ediblər.
AZƏRTAC “MedicalXpress” portalına istinadla xəbər verir ki, beyin kəskin stres vəziyyətində allopreqnanolon (AP) adlı neyrosteroid sintez edir. Bu maddə insanın qəfil təhlükə və ya çağırışlara uyğunlaşmasına kömək edir. AP səviyyəsinin yüksəlməsi stresə sürətli və effektiv reaksiya verməyi asanlaşdırır. Məsələn, insan təhlükə ilə üzləşdikdə bu neyrosteroid diqqəti artırır və düzgün qərar verməyə kömək edir. AP istehsalı 5α-reduktaza (5αR) fermenti tərəfindən idarə olunur. Bu fermentin 5αR1 və 5αR2 olmaqla iki əsas forması var.
Tədqiqatçılar kişi və qadınlarda bu fermentlərin fərqli işlədiyini müəyyən ediblər. Araşdırmaya görə, kişilər stresə daha çox aqressiv və zahiri reaksiya verir, qadınlar isə stresi daxililəşdirməyə meyllidirlər. Bu fərqin qadınlarda narahatlıq və depressiyanın daha çox yayılmasına təsir etdiyi düşünülür. Tədqiqatın nəticələri göstərib ki, erkək siçovullarda kəskin stres zamanı beynin ön hissəsində 5αR2 səviyyəsi artır, lakin 5αR1 səviyyəsi dəyişmir. Dişi siçovullarda isə belə bir dəyişiklik müşahidə olunmayıb. Bu tapıntılar stres reaksiyalarında cinsə xas bioloji fərqləri vurğulayır. Tədqiqatçılar müəyyənləşdiriblər ki, 5αR2 fermenti stress zamanı AP sintezi üçün vacibdir; 5αR1 fermenti isə AP-nin normal səviyyədə qalmasına kömək edir.
Tədqiqatın bir hissəsində alimlər erkək siçovullarda 5αR2 fermentinin fəaliyyətini azaltdıqda onların stres və mükafatlandırıcı stimullara reaksiyasının zəiflədiyini müşahidə ediblər. Lakin AP tətbiq edildikdə bu reaksiyalar bərpa olunub.
Bu araşdırma stress reaksiyalarının bioloji əsaslarını daha yaxşı başa düşməyə kömək edir və gələcəkdə stres və depressiya ilə mübarizədə yeni, effektiv müalicə üsullarının inkişafına töhfə verə bilər.
Xəbər lenti
Hamısına bax
YAP xəbərləri
16 Fevral 16:27
YAP xəbərləri
16 Fevral 16:21
İqtisadiyyat
16 Fevral 16:19
Sosial
16 Fevral 16:18
Dünya
16 Fevral 16:17
İqtisadiyyat
16 Fevral 16:08
Sosial
16 Fevral 15:38
İqtisadiyyat
16 Fevral 15:05
Sosial
16 Fevral 15:00
YAP xəbərləri
16 Fevral 14:50
Gündəm
16 Fevral 14:37
YAP xəbərləri
16 Fevral 14:35
Dünya
16 Fevral 13:57
İdman
16 Fevral 13:52
Sosial
16 Fevral 13:52
YAP xəbərləri
16 Fevral 13:34
Hadisə
16 Fevral 13:27
Gündəm
16 Fevral 13:19
YAP xəbərləri
16 Fevral 13:01
Sosial
16 Fevral 12:36
Dünya
16 Fevral 12:33
Sosial
16 Fevral 12:15
YAP xəbərləri
16 Fevral 12:14
Dünya
16 Fevral 12:10
Siyasət
16 Fevral 12:08
YAP xəbərləri
16 Fevral 11:49
YAP xəbərləri
16 Fevral 11:49
İqtisadiyyat
16 Fevral 11:48
İqtisadiyyat
16 Fevral 11:45
Dünya
16 Fevral 11:45
Sosial
16 Fevral 11:44
Dünya
16 Fevral 11:19
Dünya
16 Fevral 10:54
Hadisə
16 Fevral 10:26
Sosial
16 Fevral 10:26
Dünya
16 Fevral 10:22
YAP xəbərləri
16 Fevral 10:00
Dünya
16 Fevral 09:40
Dünya
16 Fevral 09:17
Dünya
16 Fevral 08:51
İdman
16 Fevral 08:34
Dünya
15 Fevral 22:14
Gündəm
15 Fevral 21:24
Sosial
15 Fevral 20:03
Gündəm
15 Fevral 19:44
Dünya
15 Fevral 19:22
Dünya
15 Fevral 18:17
Gündəm
15 Fevral 17:52
Sosial
15 Fevral 17:34
Gündəm
15 Fevral 16:52
Dünya
15 Fevral 16:25
Gündəm
15 Fevral 16:05
Gündəm
15 Fevral 15:53
Gündəm
15 Fevral 15:19
Dünya
15 Fevral 14:28
Dünya
15 Fevral 13:17
Dünya
15 Fevral 12:23
Siyasət
15 Fevral 12:22
Dünya
15 Fevral 11:19
Siyasət
15 Fevral 10:47
Dünya
15 Fevral 09:20
Dünya
14 Fevral 23:19
Gündəm
14 Fevral 22:35
Hadisə
14 Fevral 22:13
Sosial
14 Fevral 21:32
Dünya
14 Fevral 20:17
Gündəm
14 Fevral 19:46
İdman
14 Fevral 19:34
Gündəm
14 Fevral 19:14
Gündəm
14 Fevral 19:06
