Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün və suverenliyinin tam bərpa olunmasından sonra işğaldan azad edilmiş ərazilərdə genişmiqyaslı quruculuq və bərpa işlərinə başlanılması dövlət siyasətinin əsas istiqamətlərindən birinə çevrilmişdir. Bu gün Qarabağ və Şərqi Zəngəzur iqtisadi rayonlarında həyata keçirilən layihələr regionun sosial-iqtisadi həyatının yenidən qurulmasına, müasir infrastrukturun yaradılmasına və əhalinin doğma torpaqlarına qayıdışının təmin edilməsinə xidmət edir. Bu baxımdan Xankəndi–Şuşa–Laçın avtomobil yolunda görülən işlərlə tanışlıq xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Sözügedən yol yalnız nəqliyyat əlaqəsini təmin edən infrastruktur layihəsi deyil, həm də Qarabağın gələcək inkişafını sürətləndirən strateji əhəmiyyətli nəqliyyat dəhlizidir.
Azərbaycanın işğaldan azad edilmiş ərazilərində yol infrastrukturunun yenidən qurulması dövlətin qarşıya qoyduğu əsas vəzifələrdən biridir. Çünki hər hansı bir bölgənin inkişafı, ilk növbədə, onun nəqliyyat imkanlarından, digər yaşayış məntəqələri ilə əlaqələrinin möhkəmliyindən asılıdır. Müasir yolların salınması insanların rahat və təhlükəsiz hərəkətini təmin etməklə yanaşı, iqtisadi fəallığın artmasına, sahibkarlığın inkişafına, turizm imkanlarının genişlənməsinə və yeni iş yerlərinin yaradılmasına şərait yaradır.
Xankəndi–Şuşa–Laçın avtomobil yolu bu baxımdan mühüm əhəmiyyətə malikdir. Bu yol Qarabağın bir neçə mühüm yaşayış məntəqəsini birləşdirərək bölgədə vahid və müasir nəqliyyat sisteminin formalaşmasına töhfə verir. Yolun yenidən qurulması və müasir tələblərə uyğunlaşdırılması həm yerli əhalinin gündəlik həyatını asanlaşdıracaq, həm də regiona gələn qonaqların, turistlərin və investorların hərəkət imkanlarını genişləndirəcəkdir.
Xüsusilə Şuşa şəhərinin Azərbaycanın mədəniyyət paytaxtı kimi inkişaf etdirilməsi yol infrastrukturunun əhəmiyyətini daha da artırır. Şuşa tarixən Azərbaycanın ictimai-siyasi, mədəni və mənəvi həyatında mühüm yer tutmuşdur. Bu şəhərin işğaldan azad edilməsindən sonra burada aparılan bərpa və quruculuq işləri yeni mərhələyə qədəm qoymuşdur. Tarixi abidələrin bərpası, yaşayış və ictimai binaların yenidən qurulması, turizm infrastrukturunun yaradılması ilə yanaşı, Şuşaya aparan yolların müasir standartlara uyğunlaşdırılması da mühüm vəzifə kimi qarşıya qoyulmuşdur.
Laçın şəhərinin və rayonun kəndlərinin yenidən qurulması da bu yolun əhəmiyyətini artıran amillərdəndir. Laçın Azərbaycanın təbii gözəllikləri, zəngin turizm potensialı və əlverişli coğrafi mövqeyi ilə seçilən bölgələrindən biridir. Burada həyata keçirilən infrastruktur layihələri əhalinin rahat yaşayışını təmin etmək, iqtisadi imkanları genişləndirmək və bölgəni ölkənin ümumi inkişaf prosesinə daha sıx inteqrasiya etmək məqsədi daşıyır. Xankəndi–Şuşa–Laçın istiqamətində nəqliyyat əlaqələrinin təkmilləşdirilməsi bu məqsədlərə çatmaq üçün mühüm vasitədir.
Yol tikintisi və yenidənqurma işləri zamanı müasir mühəndislik həllərinin tətbiqi, yol örtüyünün keyfiyyətinin artırılması, təhlükəsizlik tədbirlərinin nəzərə alınması xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Dağlıq relyefə malik Qarabağ ərazisində avtomobil yollarının inşası mürəkkəb mühəndislik yanaşması tələb edir. Bu səbəbdən layihələrin yüksək keyfiyyətlə həyata keçirilməsi, uzunmüddətli istismar imkanlarının təmin olunması və ekoloji amillərin nəzərə alınması vacibdir.
Prezident İlham Əliyevin işğaldan azad edilmiş ərazilərə mütəmadi səfərləri, burada aparılan tikinti və bərpa işləri ilə yerində tanış olması dövlətin Qarabağın inkişafına verdiyi önəmin bariz nümunəsidir. Hər bir səfər zamanı infrastruktur layihələrinin gedişatına diqqət yetirilməsi, görülən işlərin keyfiyyətinin qiymətləndirilməsi və qarşıya yeni vəzifələrin qoyulması quruculuq prosesinin ardıcıl şəkildə davam etdirilməsinə imkan yaradır. Xankəndi–Şuşa–Laçın avtomobil yolunda görülən işlərlə tanışlıq da bu baxımdan mühüm əhəmiyyət kəsb edir.
Bu layihənin əhəmiyyəti yalnız nəqliyyat imkanlarının yaxşılaşdırılması ilə məhdudlaşmır. Yolun istifadəyə verilməsi və inkişaf etdirilməsi regionda iqtisadi əlaqələrin genişlənməsinə, kənd təsərrüfatı və digər istehsal sahələrinin canlanmasına, turizm marşrutlarının formalaşmasına şərait yarada bilər. Eyni zamanda, yol şəbəkəsinin təkmilləşdirilməsi azad edilmiş ərazilərdə məskunlaşma prosesini dəstəkləyən əsas amillərdəndir. İnsanların doğma yurdlarına qayıtması üçün rahat yaşayış şəraiti ilə yanaşı, keyfiyyətli nəqliyyat, enerji, rabitə və sosial infrastrukturun yaradılması zəruridir.
Bu gün Qarabağda aparılan quruculuq işləri Azərbaycanın iqtisadi imkanlarını, maliyyə potensialını və dövlət iradəsini nümayiş etdirir. Qısa müddət ərzində geniş ərazilərdə yolların, körpülərin, tunellərin, elektrik və su təchizatı sistemlərinin yaradılması böyük təşkilatçılıq və zəhmət tələb edən prosesdir. Bütün bu işlər vahid inkişaf strategiyasının tərkib hissəsi kimi həyata keçirilir.
Xankəndi–Şuşa–Laçın avtomobil yolunun əhəmiyyətini artıran digər mühüm məqam onun regionun gələcək turizm potensialına verəcəyi töhfədir. Qarabağın tarixi və təbii zənginlikləri yerli və xarici turistlər üçün böyük maraq doğurur. Şuşanın tarixi məkanları, Laçının füsunkar təbiəti və Xankəndinin coğrafi mövqeyi vahid turizm marşrutunun formalaşdırılması üçün geniş imkanlar yaradır. Rahat və təhlükəsiz yollar bu imkanlardan səmərəli istifadə olunmasına şərait yaradacaqdır.
Bununla yanaşı, yol infrastrukturu bölgədə sosial əlaqələrin möhkəmlənməsində də mühüm rol oynayır. Müasir yollar vasitəsilə yaşayış məntəqələri arasında əlaqələrin yaxşılaşdırılması insanların təhsil, səhiyyə, mədəniyyət və digər xidmətlərə çıxışını asanlaşdırır. Bu isə azad edilmiş ərazilərdə dayanıqlı yaşayış mühitinin formalaşmasına xidmət edir.
Arzu Ağacanov
YAP Ordubad rayon təşkilatının fəalı
