Qayğı göstərmək də, qayğı görmək də insan haqqıdır

Elə anlar olur ki, bir insanın həyatında böyük dəyişiklik yaratmaq üçün nə zənginliyə, nə də xüsusi imkanlara ehtiyac qalır. Sadəcə onun ağrısını görmək, ehtiyacını anlamaq və yanında olduğunu hiss etdirmək kifayət edir. Qayğının əsl mahiyyəti də məhz burada üzə çıxır: başqasının həyatına laqeyd qalmamaq, onun sevincinə şərik olmaq, çətinliyini yüngülləşdirməyə çalışmaq.

Müasir dünyada texnologiyalar insanları bir-birinə daha sürətlə bağlasa da, bu yaxınlıq həmişə mənəvi ünsiyyətə çevrilmir. Bəzən yüzlərlə insanla əlaqədə olan şəxs ən yaxınındakının kədərini görmür, gündəlik qayğıların içində ailə üzvlərinin, yaşlıların, uşaqların və köməyə ehtiyacı olan insanların diqqət gözlədiyini unudur. Məhz belə bir zamanda qayğının dəyərini xatırlamaq, onun yalnız şəxsi münasibət deyil, həm də ictimai məsuliyyət olduğunu anlamaq xüsusi əhəmiyyət daşıyır.

Qayğı göstərənlərin də qayğıya ehtiyacı var

Başqalarının ehtiyaclarını qarşılamağa çalışan insanlar bəzən öz yorğunluqlarını arxa plana keçirirlər. Xəstə yaxınını uzun müddət təkbaşına müalicə edən, uşaqlarının bütün məsuliyyətini daşıyan və ya hər gün başqalarının problemlərini dinləyən insan fiziki və emosional tükənmə ilə üzləşə bilər. Bu səbəbdən qayğı göstərən şəxsin də istirahətə, mənəvi dəstəyə və köməyə ehtiyacı olduğu unudulmamalıdır.

Bu baxımdan qayğı göstəriləndə məsuliyyətin bölüşdürülməsi mühüm əhəmiyyət daşıyır. Ailə üzvlərinin bir-birinə dəstək olması, sosial xidmətlərin əlçatanlığı, peşəkar baxım imkanlarının genişləndirilməsi və qayğı göstərənlərin hüquqlarının qorunması bu sahədə yükün azaldılmasına kömək edə bilər. Burada vacib məqamlardan biri də qayğının insanın ləyaqətini qorumaqla göstərilməsidir. Yardım etmək qarşı tərəfin əvəzinə bütün qərarları vermək demək deyil. Əksinə, insanın imkanlarını nəzərə almaq, fikrinə hörmət etmək və müstəqilliyini mümkün qədər qorumaq sağlam qayğı münasibətlərinin əsasını təşkil edir.

Qayğı və dəstəyin əhəmiyyətini beynəlxalq səviyyədə ön plana çıxarmaq məqsədilə Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Baş Assambleyası 2023-cü ildə hər il oktyabrın 29-nun Beynəlxalq Qayğı və Dəstək Günü kimi qeyd olunması barədə qərar qəbul edib. Günün təsis edilməsində əsas məqsəd qayğı əməyinin ictimai və iqtisadi əhəmiyyətini tanıtmaq, bu işi həyata keçirən insanların töhfəsini qiymətləndirmək və hamı üçün əlçatan, dayanıqlı qayğı sistemlərinin yaradılmasına diqqət çəkməkdir.

Cəmiyyətin gücü insanlara münasibətdə üzə çıxır

İnkişaf etmiş cəmiyyət yalnız iqtisadi göstəriciləri, müasir infrastrukturu və texnoloji nailiyyətləri ilə deyil, həssas vəziyyətdə olan insanlara necə münasibət göstərməsi ilə də qiymətləndirilir. Uşaqların təhlükəsizliyi, yaşlıların tənhalıqdan qorunması, xəstələrin dəstək alması və qayğı göstərən insanların əməyinin dəyərləndirilməsi sosial rifahın mühüm göstəriciləridir.

Bu baxımdan qayğı mədəniyyətinin formalaşması erkən yaşlardan başlamalıdır. Uşaqlara başqalarının hisslərini anlamağı, ev işlərində iştirak etməyi, yaşlılara hörmət göstərməyi və ehtiyacı olan insana kömək etməyi öyrətmək gələcəkdə daha məsuliyyətli münasibətlərin yaranmasına zəmin yaradır. Məktəbdə, ailədə və ictimai mühitdə bu dəyərlərin təşviqi qarşılıqlı hörmətin möhkəmlənməsinə xidmət edir.

Qayğı göstərmək üçün həmişə böyük imkanlara sahib olmaq lazım deyil. Bəzən diqqətlə dinləmək, bir insanın halını soruşmaq, onun işini yüngülləşdirmək və ya çətin anında yanında olmaq kifayət edir. Lakin bu kiçik addımların arxasında daha böyük prinsip dayanır: heç kəs öz çətinliyi ilə baş-başa buraxılmamalıdır.

Beynəlxalq Qayğı və Dəstək Günü bizə xatırladır ki, qayğı sadəcə xoş münasibət deyil, insan ləyaqətinə hörmətin, sosial ədalətin və birgəyaşayış mədəniyyətinin göstəricisidir. Başqalarının ehtiyaclarını görmək, qayğı əməyini qiymətləndirmək və bu məsuliyyəti bölüşmək daha sağlam, ədalətli və mərhəmətli cəmiyyət qurmağın vacib şərtidir.

Yeganə BAYRAMOVA