8 Noyabr – Şuşa şəhəri günü Azərbaycan xalqının yaddaşında yalnız bir şəhərin işğaldan azad edildiyi tarix kimi deyil, milli birliyimizin, dövlətçilik qüdrətimizin və sarsılmaz iradəmizin təntənəsi kimi yaşayır. Şuşanın azadlığına qovuşması onilliklər ərzində qəlbimizdə yaşatdığımız arzunun gerçəkləşməsi, tarixi ədalətin bərpası və xalqımızın öz doğma torpaqlarına sahib çıxmaq əzminin parlaq təzahürü oldu. Bu möhtəşəm hadisə Azərbaycanın müasir tarixində yeni siyasi və strateji mərhələnin əsasını qoydu.

Şuşa Zəfərinin siyasi və strateji təməlləri Ulu Öndər Heydər Əliyevin müəyyən etdiyi dövlətçilik kursuna əsaslanır. Onun uzaqgörən siyasəti milli maraqların qorunması, güclü dövlət quruculuğu və Azərbaycanın gələcək inkişafı üçün möhkəm zəmin yaratdı. Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə bu strategiyanın ardıcıl davam etdirilməsi, ölkənin iqtisadi potensialının artırılması, müdafiə qüdrətinin gücləndirilməsi və beynəlxalq mövqelərinin möhkəmləndirilməsi tarixi hədəflərin reallaşmasına imkan verdi. Beləliklə, Şuşanın azad edilməsi təsadüfi hadisə deyil, uzunmüddətli və məqsədyönlü dövlət siyasətinin məntiqi nəticəsi kimi tarixə düşdü.

Vətən müharibəsinin ilk günlərindən Prezident, Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin Şuşasız qələbənin tam olmayacağına dair mövqeyi qarşıya qoyulan məqsədin strateji əhəmiyyətini aydın göstərirdi. Çünki Şuşa Azərbaycan üçün sadəcə coğrafi məkan və hərbi-strateji yüksəklik deyil, milli yaddaşımızın, ədəbiyyatımızın, musiqimizin və mədəniyyətimizin ən mühüm rəmzlərindən biridir. Bu baxımdan şəhərin azad olunması hərbi üstünlüyün təmin edilməsi ilə yanaşı, xalqımızın mənəvi bütövlüyünün bərpası demək idi.

2020-ci il noyabrın 8-də Azərbaycan Ordusunun Şuşanı azad etməsi hərb tariximizə misilsiz qəhrəmanlıq nümunəsi kimi daxil oldu. Mürəkkəb relyef, sıldırım qayalar və keçilməz hesab edilən yollar Azərbaycan əsgərinin iradəsi, peşəkarlığı və döyüş məharəti qarşısında maneəyə çevrilmədi. Şuşa əməliyyatı Ordumuzun yüksək hazırlığını, Vətən sevgisini və qarşıya qoyulan vəzifəni istənilən şəraitdə yerinə yetirmək əzmini nümayiş etdirdi. Bu qələbə Qarabağ Zəfərinin həlledici mərhələlərindən biri olmaqla yanaşı, Azərbaycan hərb sənətinin tarixində də xüsusi yer tutdu.

Həmin gün Prezident İlham Əliyevin Şəhidlər xiyabanından Azərbaycan xalqına müraciəti Zəfərin siyasi və mənəvi mahiyyətini ifadə edən tarixi çıxışa çevrildi. Şuşanın azad edildiyinin bəyan olunması illərlə davam edən həsrətin sona çatdığını və tarixi ədalətin bərpa edildiyini təsdiqlədi. Dövlət başçısının səsləndirdiyi “Dəmir yumruq” ifadəsi isə xalqın birliyinin, dövlətin qətiyyətinin və Ordunun gücünün rəmzinə çevrildi. Bu birlik nümayiş etdirdi ki, milli məqsəd ətrafında səfərbər olan xalq ən mürəkkəb sınaqlardan belə qalib çıxa bilər.

Şuşa Zəfəri Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün və suverenliyinin tam bərpasına aparan tarixi prosesin mühüm mərhələsi oldu. 2023-cü ilin sentyabrında həyata keçirilən lokal xarakterli antiterror tədbirləri nəticəsində ölkəmizin suverenliyi bütün ərazisində bərpa edildi və separatizmin mövcudluğuna son qoyuldu. Bununla da Azərbaycan hərbi qələbəsini siyasi və hüquqi müstəvidə tamamlayaraq yeni inkişaf mərhələsinə qədəm qoydu. Bu proses dövlətimizin öz milli maraqlarını təmin etmək əzmini və müstəqil siyasət yürütmək iradəsini bir daha nümayiş etdirdi.

Bu gün Şuşa azad şəhər kimi özünün yeni inkişaf və dirçəliş dövrünü yaşayır. İşğal illərində dağıdılmış tarixi-mədəni irsin bərpası, memarlıq abidələrinin qorunması, infrastrukturun yenilənməsi və şəhərin əvvəlki şöhrətinin qaytarılması istiqamətində genişmiqyaslı layihələr həyata keçirilir. Prezident İlham Əliyevin 2021-ci il 7 may tarixli Sərəncamı ilə Şuşanın Azərbaycanın mədəniyyət paytaxtı elan edilməsi onun milli-mənəvi həyatımızdakı müstəsna mövqeyinin dövlət səviyyəsində təsdiqi oldu. Şuşanın beynəlxalq mədəni nüfuzunun artması da bu siyasətin mühüm nəticələrindəndir. Belə ki, şəhər 2023-cü il üçün Türk dünyasının mədəniyyət paytaxtı, 2024-cü il üçün isə İslam dünyasının mədəniyyət paytaxtı elan edildi. Bu qərarlar Şuşanın yalnız Azərbaycanın deyil, bütövlükdə türk və islam dünyasının tarixi-mədəni irsində tutduğu xüsusi mövqeyi bir daha təsdiqlədi.

Şuşada həyata keçirilən quruculuq siyasətinin mahiyyəti yalnız müasir şəhər infrastrukturu yaratmaqdan ibarət deyil. Başlıca məqsəd şəhərin tarixi simasını, özünəməxsus memarlıq üslubunu və milli-mədəni ruhunu qorumaqla onu gələcək nəsillərə bütöv şəkildə çatdırmaqdır. Zəfər Yolunun istifadəyə verilməsi, tarixi abidələrin və mədəniyyət ocaqlarının bərpası, yaşayış və turizm infrastrukturunun yaradılması bu məqsədə xidmət edir. Şuşanın 2040-cı ilədək inkişafına dair Baş planının təsdiqlənməsi isə şəhərin gələcəyinin uzunmüddətli və sistemli dövlət siyasəti əsasında formalaşdırıldığını göstərir.

8 Noyabr – Şuşa şəhəri günü xalqımızın tarixi yaddaşını, milli birliyini və dövlətçilik iradəsini özündə birləşdirən Zəfər salnaməsidir. Şuşanın azadlığı sübut etdi ki, güclü dövlət, qətiyyətli siyasi rəhbərlik və milli həmrəylik bir araya gəldikdə ən çətin tarixi vəzifələr belə yerinə yetirilə bilər. Bu gün şəhərdə aparılan bərpa və quruculuq işləri hərbi qələbəmizin real nəticələrini nümayiş etdirməklə yanaşı, Zəfərin davamlı inkişaf və tərəqqi ilə tamamlandığını göstərir. Şuşa artıq yalnız keçmişimizin qürur mənbəyi deyil, həm də Azərbaycanın gücünü, mədəni zənginliyini və gələcəyə inamını təcəssüm etdirən dirçəliş rəmzidir.

Natiq Quluzadə,

YAP Zəngilan rayon təşkilatının sədri