Ana səhifə »  Xəbər lenti »  Azərbaycançılıq ideologiyası mütərəqqi ənənələri gələcək nəsillərə ötürən mənəvi körpüdür
A+   Yenilə  A-
Azərbaycançılıq ideologiyası mütərəqqi ənənələri gələcək nəsillərə ötürən mənəvi körpüdür

Milli ideologiyamızın təbliği xalçaçılarımızın yaradıcılığında da özünəməxsus yer tutur
Məlum olduğu kimi, Ümummilli Lider Heydər Əliyevin əsasını qoyduğu azərbaycançılıq ideologiyası dünya azərbaycanlılarını vahid amal uğrunda sıx birləşdirib. Eyni zamanda, dünyanın harasında yaşamasından asılı olmayaraq, hər bir azərbaycanlı bu ideologiyadan güc alaraq Azərbaycan həqiqətlərinin beynəlxalq aləmdə təbliği istiqamətində üzərinə düşən vəzifələrin öhdəsindən layiqincə gəlir.
Bu məqamda, vurğulamaq lazımdır ki, ötən il sentyabrın 27-dən noyabrın 10-dək davam edən 44 günlük Vətən müharibəsi və onun nəticələri azərbaycançılıq ideologiyasından güc alan Azərbaycan xalqının, o cümlədən ölkə gəncliyinin öz dövlətinə, torpağına bağlılığını növbəti dəfə sübuta yetirdi. Bu isə milli ideologiyanın təbliği istiqamətində ölkəmizdə həyata keçirilən işlərin səmərəli olduğunu bir daha təsdiqlədi. Əlbəttə, əldə edilən nəticələr çox uğurlu olsa da, bu, bizə arxayınlaşmağa, yaxud da gəlinən nöqtədə dayanmağa əsas vermir. Əksinə, ötən illərdə olduğu kimi, postmüharibə dövründə də gənclərin bu ideologiya ətrafında daha sıx birləşməsi vacibdir. Və heç şübhəsiz, gələcəkdə də bu ideologiyanın təbliği istiqamətində dövlət qurumları ilə yanaşı, qeyri-hökumət təşkilatlarının, həmçinin ziyalıların, sənətçilərin, bir sözlə, hər birimizin üzərinə mühüm vəzifə düşür. Təbii ki, bu sırada xalçaçılarımız da var. Çünki azərbaycançılıq ideologiyasının təbliği xalçaçılarımızın yaradıcılığında da özünəməxsus yer tutur.
Bununla bağlı bir qədər sonra. Hələlik isə qeyd edək ki, xalqımızın milli sərvətlərindən, eyni zamanda, ümumbəşəri xarakterli mədəni dəyərlərdən biri də Azərbaycan xalçasıdır. Tədqiqatlar göstərir ki, Azərbaycan xalça sənəti tunc dövründən başlayaraq inkişaf edib, daha da zənginləşərək bu günümüzə gəlib çatıb. Bu, ulu babalarımızdan bizə miras qalan irsdir, əsrlərboyu nəsildən-nəslə ötürülüb. Bəlkə də, bu sənətin yaşı elə xalqımızın yaşına bərabərdir.
Vurğulamaq lazımdır ki, xalçaçılıq sənəti Azərbaycan dövlətinin daim diqqət mərkəzində olub. Yeri gəlmişkən, onu da bildirək ki, Heydər Əliyev Fondunun prezidenti Mehriban xanım Əliyevanın təşəbbüsü ilə 2010-cu il noyabrın 16-dan Azərbaycan xalçası UNESCO-nun Bəşəriyyətin Qeyri-Maddi Mədəni İrsinin Reprezentativ Siyahısına daxil edilib.
Məlumat üçün bildirək ki, Azərbaycan xalça sənətinin inkişafında böyük xidmətlər göstərmiş Xalq rəssamı, SSRİ Dövlət mükafatı laureatı Lətif Kərimovun təşəbbüsü ilə 1967-ci ildə Bakıda unikal muzeyin - Azərbaycan Xalça Muzeyinin əsası qoyulub. Muzey yarandığı vaxt dünyada xalçaların qorunub saxlanıldığı, öyrənildiyi, sərgiləndiyi yeganə müəssisə idi. Bu mədəniyyət ocağında xalqımızın qiymətsiz sərvəti olan Azərbaycan xalçalarının və xalça məmulatlarının ən mötəbər və rəngarəng kolleksiyası qorunur, tədqiq olunur və nümayiş etdirilir. Azərbaycan Dövlət Rəssamlıq Akademiyasının professoru, Əməkdar rəssam Məmmədhüseyn Hüseynov “Yeni Azərbaycan” qəzetinə açıqlamasında deyib ki, xalçaçılıq min illərdir Azərbaycan incəsənətinin və mədəniyyətinin ayrılmaz hissəsi olub. “Azərbaycan”, “Azərbaycan oğuz dünyası”, “Azərbaycan karvanı”, “Füzuli dünyası”, “Ulu Öndər 75”, “Kəhkəşan”, “Sufi”, “Nar tabaq” və s. adlı xalçaların müəllifi olan M.Hüseynov bildirib ki, xalça Azərbaycanın, Azərbaycan mədəniyyətinin və xalqının rəmzidir. Professorun sözlərinə görə, xalqımızın həyat tərzi xalçalarımızda əks olunur. Müxtəlif dövrlərdə xalçaçılar azərbaycançılıq ideyasını əsərlərində özgün tərzdə ifadə etmişlər. Eyni zamanda, bu gün də xalçaçılar bu istiqamətdə üzərlərinə düşən vəzifənin öhdəsindən layiqincə gəlirlər: “Azərbaycan xalçası azərbaycançılıq ideologiyasının bir növ güzgüsüdür. Zaman keçdikcə yazılı ədəbiyyatda belə nəyi isə dəyişmək mümkündür, amma xalça sənəti elədir ki, hər hansı tarix, yazı, hadisə ornament şəklində, bir növ kodlaşmış formada xalçada əks olunur. Əgər bu gün qədim xalçaların üzərindəki ornamentləri insanlar oxuyub başa düşsəydi, tariximizə daha dərindən bağlanardılar.
Bu sənətdə o qədər sirlər var ki, onlar açılsa, hər bir adam xalçanı evinin ən qiymətli sərvəti sayar. Bu sirlərdən agah olmaq üçün xalça sənətinin tarixini bilmək lazımdır”.
“Hamımızın evində valideynlərimizdən, nənə-babalarımızdan bizə qalan, özündə neçə-neçə nəsillərin xatirələrini yaşadan sevimli xalçalarımız var. Onlar bizim evlərimizin bədii tərtibatının əsas hissəsidir. Qədimlərdən üzü bu yana Azərbaycanda belə bir ənənə vardı. Uşaq anadan olan kimi adına xalça toxunardı. Onu toxuyan ya ana, ya nənə olardı. Onların toxuduğu xalçalar genetik informasiya şəklində ilmələrə köçürülər, nəsildən-nəslə ötürülərdi. Uşaq həmin xalça üzərində iməklədikcə bədəninə dəyən qıcıqlar, gözünə toxunan rənglər, şüuruna təsir edən müsbət enerji doğulduğu elə, obaya, vətənə, ailəyə bağlılığını şüuruna və genetik koduna hopdurardı. Həmin toxunan xalçaların bəzisi xofsuz, bəzisi xovlu olardı. Yayda, qışda, çöldə-bacada xalçanı beşiyin altına sərərdilər. Bu da uşaqların təhlükəsizliyinə zəmanət verərdi. Çünki nə ilan, nə əqrəb, nə də zərərverici həşəratlar xalçanın üstündə hərəkət edə bilir. Uşaq böyüyüb yetkinlik yaşına çatanda qızlara və oğlanlara aid xalçalar toxunardı. Kişilərə aid xalçalarda qəhrəmanlıq, nəsilartırma, xeyir, döyüş və ibadət simvolları əks olunardı. Qadınlara aid xalçalarda isə bakirəlik, gözəllik, analıq nişanələri ornamentlərdə əksini tapardı. Qız-gəlinlərimiz özləri üçün cehizlik xalça toxuyar, ərə gedəndə özü ilə birlikdə həmin qiymətli sərvəti aparardı. Ona görə də xalça bizim həm mənəvi, həm də maddi sərvətimizdir”, - deyə Əməkdar rəssam söyləyib.
Qeyd olunub ki, Azərbaycan xalçası həm texnoloji xüsusiyyətlərinə, həm rəng, həm də ornament xüsusiyyətinə görə Bakı, Təbriz, Quba, Şirvan, Qarabağ, Gəncə-Qazax klassik xalça məktəblərinə bölünür. Hər məktəbin özü isə qruplara, tiplərə, məntəqələrə, ocaqlara ayrılır. Bu da xalça sənətimizin zənginliyindən irəli gəlir. Bizim xalçaları fərqləndirən onun keyfiyyəti, gözəlliyi və tarixiliyidir. Bu gün dünyada ən məşhur xalçalar elə Azərbaycan xalçalarıdır. Onlar həm yadigar hədiyyə, həm də qiymətli mirasdır. Ona görə də bütün mədəni, mənəvi irsimizə həssaslıqla yanaşıb, onu araşdırıb, öyrənib dünyaya tanıtmalıyıq.
O da bildirilib ki, qədim və mənəvi sərvətimiz olan xalçaçılığın daha da inkişaf etdirilməsi üçün bu sənətə gənclər daha çox cəlb edilməlidir. Çünki bu, həm xalçaçılıq sənətinin yaşaması, həm də xalçaçılıq vasitəsilə azərbaycançılıq ideologiyasının təbliğinin davam etdirilməsi baxımından vacibdir.
“Azərbaycançılıq ideologiyası xalqımızın milli birliyi və vahidliyi üçün uğurlu təməl, milli-mənəvi dəyərlərimizi qoruyub saxlamağı bacaran və yaşadan milli düşüncə sistemi olmaqla yanaşı, mütərəqqi ənənələri gələcək nəsillərə ötürən mənəvi körpüdür. Bu sistemin ən ümdə amillərindən biri milli ənənədir. Azərbaycan xalqının dərin köklərə malik ənənəvi xalq sənəti xalçaçılıqdır”.
Bunu isə müzeyin Elmi-tədqiqat və milli irsin qorunması şöbəsinin müdiri, sənətşünaslıq üzrə fəlsəfə doktoru Aytən Əhmədova deyib. Qəzetimizə açıqlamasında şöbə müdiri bildirib ki, Azərbaycan xalqının ruhunu, həyat fəlsəfəsini, dini inanclarını öz ilmələrində əks etdirən xalça sənəti mədəniyyətimizin ən vacib sahəsidir: “Xalça sənəti evlərimizi bəzəyərək təkcə bədii zövqümüzü əks etdirən və utilitar funksiya daşıyan əşya deyil, həm də şifrələnmiş rəngli məktubdur, bir nəslin digər nəslə ünvanladığı məktub və biz onu gələcək nəsillər üçün qoruyub saxlamalıyıq”.
Onun sözlərinə görə, milli dəyərimiz olan Azərbaycan xalçası yaşadılaraq gələcək nəsillərə ötürülür: “Qədim tarixə malik Azərbaycan xalçaçılıq sənəti bu gün də öz ənənələrini davam etdirərək gələcək nəsillərə ötürülür. Xalçaçılıq dekorativ-tətbiqi sənətin ən geniş yayılmış növlərindən biri kimi tarixən Azərbaycan xalqının həyatında, məişətində çox mühüm yer tutub. Ənənəvi Azərbaycan xalçaları sıx toxunuşa malikdir. Hər bir xalça toxunduğu yerin təbiəti, onu ərsəyə gətirən insanların dünyagörüşü və inancları ilə bağlı simvolları əks etdirən sənət əsəridir. Ayrı-ayrı regionların coğrafiyası, tarixi, mədəni və dini mühiti xalçanın özünəməxsus ornament, kompozisiya və digər elementlərinə təsir göstərir. Elə ona görə də xalçaçılığın inkişafı tarixi, mədəni və maddi irsin qorunması baxımından müstəsna əhəmiyyət kəsb edir. Xalçaçılıqda azərbaycanlı qız-gəlinlərin, sənətkarların, nənələrimizin zəhməti danılmazdır”.
A.Əhmədova əlavə edib ki, xalçaçılıq sənətinin inkişafına diqqət, onun öyrənilməsi, xalçaçılıq irsinin qorunması həm də azərbaycançılıq ideologiyasına xidmət edən dövlət əhəmiyyətli məsələdir: “Xalqımızın mənəvi dünyasını, gözəllik duyumunu, fitri istedadını, dünyaya fəlsəfi baxışlarını sirli naxışlarda yaşadan Azərbaycan xalça sənətinin qədim tarixi var. İpək yolu üzərində olan dövlətlərdə xalça sənəti mövcuddur. Amma bütün ölkələrdə istehsal olunan xalçalar arasında Azərbaycan xalçası qiymətli və zəngindir”.
Şöbə müdiri onu da vurğulayıb ki, son illərdə kolleksiyamızın zənginləşdirilməsi üçün dəyərli və dünya miqyaslı nadir sənət əsərlərinin alınması və muzeyə bağışlanması işində Heydər Əliyev Fondu böyük işlər görür: “Bu gün qədim xalçaların tarixi vətəninə qaytarılması və muzeyin kolleksiyasına daxil edilməsi nəinki muzey səviyyəsində, hətta ölkəmizin bu sahədə atdığı mühüm addımlardan biri olaraq, çox böyük tarixi-mədəni əhəmiyyətə malikdir. Hədiyyə olunmuş Şirvan tikməsi (XVIII əsr), Qarabağın “Xətai” (XVII əsr) və “Naxçıvan” (XVIII əsr) xalçaları buna bariz nümunədir”.
Beləliklə, yuxarıda da vurğuladığımız kimi, azərbaycançılıq məfkurəsinin təbliği hər zaman olduğu kimi, bu gün də xalçaçıların yaradıcılığında xüsusi yer tutur.
Müşfiqə BAYRAMLI

 
  • Oxunub:  3360  |  
  • Tarix:  04-05-2021  |  
  •    Çap et   |  
Zəngəzur dəhlizinin yaradılması Azərbaycanın milli, tarixi və gələcək maraqlarına tam cavab verir

06 May 08:27
“Ramazan ayında virusa yoluxmamaq üçün kütləvi yığıncaqlardan çəkinməliyik”
06 May 08:25
ATƏT-in Minsk qrupu qarşıdakı dövrdə öz fəaliyyətini hansı istiqamətdə qura bilər?
06 May 08:23
Ermənistanın xalqımıza qarşı nifrəti qanlı cinayətlərlə müşayiət olunur

06 May 08:21
İşğaldan azad olunmuş ərazilərdə tarixi-mədəni irsin, multikultural dəyərlərin bərpası Azərbaycan dövlətinin diqqət mərkəzindədir

06 May 08:18
Ölkəmizin uğurları xaricdəki bəzi qüvvələri narahat edir
05 May 22:02
“Heydər Əliyev və qüdrətli Azərbaycan” mövzusunda videokonfrans keçirilib
05 May 21:58
Türkiyə Prezidenti ilə Almaniya Kansleri arasında videoformatda görüş keçirilib
05 May 21:37
“Ulu Öndərin siyasətində dövlət-din münasibətləri: dünyəvilik və mənəvi birlik” mövzusunda videokonfrans keçirilib
05 May 21:35
Milli Məclis sədrinin müavini Adil Əliyev bir qrup gənc müəllimlə görüşüb
05 May 21:19
Dövlət Miqrasiya Xidmətinin əməkdaşları şəhid ailəsini ziyarət ediblər
05 May 21:12
AQUPDK ilə UNICEF arasında 2021-2022-ci illərə dair Fəaliyyət Planı imzalanıb
05 May 21:11
Gürcüstanın Baş nazirinin Azərbaycana səfəri başa çatıb
05 May 20:33
Milli Məclisin komitə iclasında 12 məsələyə baxılıb
05 May 19:23
Gəmiçiliyin alınması tələb olunmayan lisenziyaları və icazələrinin siyahısı təsdiqlənib
05 May 19:19
Türkiyə və Rusiya prezidentləri Qarabağ məsələsini müzakirə ediblər
05 May 19:18
Heydər Əliyev dühası Azərbaycanın tarixi zəfərə gedən yoluna işıq saçan günəşdir
05 May 19:14
Türkiyənin “Qanuni” kəşfiyyat-axtarış gəmisi Qara dənizdə seysmik araşdırmalar aparacaq
05 May 19:03
“İsrael HaYom” qəzeti: Azərbaycan ordusu İsrailin “Tamuz” raketləri ilə silahlanır
05 May 18:57
Baş nazir Əli Əsədov: Azərbaycan və gürcü xalqları tarix boyu dostluq, əmin-amanlıq şəraitində yaşayıblar
05 May 18:45
Azərbaycan ilə Gürcüstan arasında əməkdaşlığın inkişafı məsələləri müzakirə olunub
05 May 18:35
Azərbaycan könüllüləri tərəfindən aprel ayı ərzində görülmüş işlər müzakirə edilib
05 May 18:29
Azərbaycan və Gürcüstan parlamentlər səviyyəsində də uğurla əməkdaşlıq edirlər
05 May 18:17
Bahar Muradova: 2021-2022-ci illərə dair Fəaliyyət Planı milli mexanizmlərin təkmilləşdirilməsinə töhfə vermək üçün nəzərdə tutulub
05 May 18:14
Dünya prokurorlarının 29-cu illik konfransı və ümumi yığıncağının Bakıda keçirilməsinə dair ilkin razılıq əldə olunub
05 May 17:49
Psixoloq ixtisası üzrə zabit təkmilləşdirmə kursunun dinləyiciləri üçün növbəti məşğələlər keçirilib
05 May 17:47
Millət vəkili Pərvin Kərimzadə şəhid ailələrini ziyarət edib
05 May 17:45
Türkiyəyə göndərilən daha 2 qazimiz sağalaraq Vətənə geri dönüb
05 May 17:38
Heydər Əliyev ideyaları Azərbaycanı daha böyük hədəflərə çatdıracaq
05 May 17:37
YAP Veteranlar Şurasının üzvləri ilə Azərbaycan Respublikası Müharibə, Əmək və Silahlı Qüvvələr Veteranları Şurasının nümayəndələrinin görüşü keçirilib
05 May 17:31
Tarixə sığmayan dahi ömrü!
05 May 17:25
YAP Suraxanı rayon təşkilatının nümayəndələri şəhid Elmaz Hacıyevin ailəsinə baş çəkiblər
05 May 17:24
Nazir: “ƏDVGeriAl” layihəsi üzrə indiyədək vətəndaşlara 70 milyon manatdan çox vəsait qaytarılıb
05 May 17:19
Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisində görüş
05 May 17:14
Rusiyalı deputat: Ağdamda gördüklərim hərbi cinayətdir
05 May 17:09
Smartfonların yuxuya hansı təsir göstərdiyi aşkar olunub
05 May 17:00
Mayın 5-də Azərbaycanda yeni koronavirusa qarşı 30 minə yaxın vaksin vurulub
05 May 16:54
Deputat: Azərbaycan Prezidenti üç erməni hərbçini ölkəsinə qaytarmaqla humanizm ənənələrinə həssaslıqla yanaşdığını bir daha nümayiş etdirdi
05 May 16:53
Maliyyə naziri Asiya İnkişaf Bankının Rəhbərlər Şurasının 54-cü illik toplantısında iştirak edib
05 May 16:44
Azərbaycanda koronavirusa 1080 yeni yoluxma faktı qeydə alınıb
05 May 16:29
DİN: Xüsusi karantin rejimi dövründə bütün kütləvi tədbirlərin keçirilməsi qadağandır
05 May 16:22
“Xalçaçı günü”ndə 149 yeni xalça kəsilib
05 May 16:19
Xalq şairi Fikrət Qoca son mənzilə yola salınıb
05 May 16:11
Qarabağ müharibəsində Ermənistan ordusunun tərkibində döyüşən livanlı terrorçu ilə bağlı cinayət işi məhkəməyə göndərilib
05 May 16:09
Şəhidlərin xatirəsinə ehtiram
05 May 16:07
Gürcüstanın Baş naziri ümummilli lider Heydər Əliyevin məzarını ziyarət edib
05 May 16:03
“Təkmilləşdirilmiş su idarəçiliyi: Kənd Təsərrüfatının Davamlı İnkişafına Doğru” layihəsinin təqdimatı keçirilib
05 May 15:51
Rusiyalı deputat Dmitri Savelyev Ağdamda erməni vəhşiliklərinin şahidi olub
05 May 15:38
“SOCAR Turkey”in 3 müəssisəsi “Sıfır tullantı sertifikatı” alıb
05 May 15:31
Dövlət Məşğulluq Agentliyi Beynəlxalq Miqrasiya Təşkilatı ilə əməkdaşlıq perspektivlərini müzakirə edib
05 May 15:18
AFFA aşağı yaş qrupları üzrə yarışları bərpa edir
05 May 15:13
Hüquqi şəxslər paytaxt əhalisinə 840,7 milyon manatlıq xidmət göstərib
05 May 14:56
Azərbaycan Texniki Universitetində yeni strukturlar yaradıldı
05 May 14:54
Efendinin “Avroviziya-2021” üçün geyiminin dizaynı dünya şöhrətli modelyerə həvalə olunub
05 May 14:48
Prezident İlham Əliyev: Bizim birgə layihələrimiz regionun siyasi, iqtisadi, nəqliyyat və energetika xəritəsini dəyişib
05 May 14:46
Hərbi Prokurorluq: İtkin düşmüş daha bir hərbi qulluqçunun meyiti tapılaraq aidiyyəti üzrə təhvil verilib
05 May 14:43
Tahir Mirkişili: “Dövlət satınalmaları haqqında” qanun layihəsi ölkəmizin beynəlxalq reytinqlərdə mövqeyinin daha da yaxşılaşdırılması məqsədilə hazırlanıb
05 May 14:34
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev Gürcüstanın Baş nazirini qəbul edib
05 May 14:30
Gülşad Məmmədova: Axşam saatlarından başlayaraq şimal-qərb küləyi tədricən zəifləyəcək
05 May 14:26
Sevinc Fətəliyeva: Növbədənkənar seçkilər Ermənistanda siyasi böhranı daha da dərinləşdirəcək
05 May 14:24
YAP Suraxanı rayon təşkilatının nümayəndələri Vətən Müharibəsi Qəhrəmanının ailəsini ziyarət ediblər
05 May 13:31
Su ehtiyatlarından səmərəli istifadə günün tələbidir - VİDEO
05 May 13:27
Ümummilli Lider Heydər Əliyev müasir müstəqil Azərbaycan dövlətinin banisidir
05 May 13:25
Misir portalı: Azərbaycan işğaldan azad olunmuş ərazilərində tarixi-mədəniyyət abidələrini bərpa edəcək
05 May 13:23
Anastasiya Pojar: Ulu öndər Heydər Əliyev azərbaycançılıq siyasətinin müəllifidir
05 May 13:18
Azərbaycan Texniki Universiteti ilə Sumqayıt Texnologiyalar Parkı arasında əməkdaşlıq memorandumu imzalanıb
05 May 13:16
Bakı Ali Neft Məktəbi ilə “Halliburton” şirkəti arasında əməkdaşlıq məsələləri müzakirə olunub
05 May 13:12
YAP Samux rayon təşkilatının nümayəndələri şəhid Abdullayev Qəzənfər Nəcəf oğlunun ailəsini ziyarət ediblər
05 May 13:10
YAP Səbail rayon təşkilatının nümayəndələri Ucar rayonunda şəhid ailələrini ziyarət ediblər
05 May 13:09
Türkiyədən Azərbaycana yeni mühəndis texnika və avadanlığının növbəti hissəsi gətirilib
05 May 12:31
Gürcüstanın Baş naziri İrakli Qaribaşvili Azərbaycana səfərə gəlib

Video

 
»»»
 

»»»
ARXİV
B Be Ça Ç Ca C Ş
1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 31
HAVA HAQQINDA
Bakı
gündüz+18 +23
gecə+8 +13