Vaşinqton nüvə sammitinə Bakını dəvət etməli idi

Bakı:

12 °C

50 %

4 m/s

Əlaqə

AZ RU EN

Ana səhifə / Siyasət / Vaşinqton nüvə sammitinə Bakını dəvət etməli idi

Vaşinqton nüvə sammitinə Bakını dəvət etməli idi

16.04.2010 [09:32]

Analitik Mark Meirovitz: Obama çıxışında “soyqırımı” sözünü işlətsə, Türkiyə-ABŞ münasibətlərinə qeyri-müəyyən müddətə son qoyula bilər
Türkiyə məsələləri üzrə analitik Mark Meirovitzin (Mark Meirowitz) APA-nın Vaşinqton müxbirinə müsahibəsi:
- Sizcə, Türkiyə baş nazirinin Vaşinqtona səfərindən sonra ABŞ prezidenti Barak Obama “erməni soyqırımını” tanıyaraq bununla da Türkiyə ilə strateji münasibətləri korlaya bilərmi?
- Prezident Obamanın uzaqgörən siyasətçi olması və Vaşinqtonda nüvə sammiti çərçivəsində Ərdoğan, Sərkisyan və Obama arasında keçirilən görüş bunu deməyə əsas verir ki, Obama 24 aprel çıxışında 1915-ci il hadisələrindən danışarkən “soyqırımı” ifadəsini işlətməyəcək. Xarici Əlaqələr Komitəsi ABŞ prezidentini 24 aprel çıxışı zamanı 1915-ci il hadisələrini “soyqırımı” adlandırmağa çağıran 252 saylı qətnaməni qəbul edəndən sonra Barak Obama Türkiyənin güclü təzyiqi, o cümlədən Türkiyənin ABŞ-dakı səfirinin geri çağırılması faktı ilə üzləşdi. ötən il aprelin 24-də 1915-ci il hadisələrindən danışarkən Obama ermənicə “Meds Yeghern” sözünü işlətdi, ermənilər bu sözü “soyqırımı” kimi qəbul edirlər, lakin bu həm də “böyük fəlakət” kimi izah oluna bilər. Bütün tərəfləri razı salmağa yönəlmiş bu yanaşma əslində heç kimi razı salmadı, lakin hər halda “soyqırımı” sözü işlənmədi.
Bu il 24 apreldə prezident qısa danışmalı və əlbəttə ki, “soyqırımı” sözünü və ya ona yaxın bir söz işlətməməlidir, əks halda bu Türkiyənin mənfi reaksiyasına səbəb olar.
- Bu, Türkiyə-Ermənistan münasibətlərinin normallaşması ilə bağlı danışıqlara necə təsir edəcək?
- Əgər prezident “soyqırımı” sözünü işlətməsə, 24 aprel bəyanatının təsiri az olacaq. Lakin əgər prezident 24 aprel çıxışında “soyqırımı” sözünü işlətsə, bu, Türkiyə-ABŞ münasibətlərinə olduqca pis təsir göstərər və hətta bu münasibətlərə qeyri-müəyyən müddətə son qoyula bilər.
- Necə fikirləşirsiniz, Azərbaycan bu vəziyyətdə nə etməlidir?
- Azərbaycan Türkiyənin Ermənistanla imzalandığı protokolların Dağlıq Qarabağ münaqişəsi ilə əlaqələndirilməli olduğunu bildirir. Amma ABŞ bəyan edib ki, bu məsələləri bir-birindən ayırmağın tərəfdarıdır, protokollar və Dağlıq Qarabağ məsələsi ayrı-ayrılıqda nəzərdən keçirilməlidir. Protokollar çox kövrək əsaslar üzərindədir və hələ də Türkiyə və Ermənistan parlamentləri tərəfindən ratifikasiya olunmayıb. Əfsuslar olsun ki, prezident Obama Azərbaycanı Vaşinqtondakı nüvə sammitinə dəvət etmədi. Yəqin Ağ Ev elə fikirləşib ki, Azərbaycanın iştirakı Obamanın Türkiyə-Ermənistan protokollarına diqqətini azalda bilər. Azərbaycan Türkiyə və ABŞ-dakı dostları ilə əməkdaşlığı davam etdirməlidir, yəqin ki, “etibar et, amma yoxla” prinsipi ilə... Yəni protokolların ratifikasiyasına və Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həllinin ayrı-ayrılıqda nəzərdən keçirilməsinə imkan verməlidir. Protokollar ratifikasiya olunmadan normallaşma prosesi başlamayacaq. Türkiyə-Ermənistan münasibətlərinin mümkün qədər tez normallaşması isə Türkiyə və Azərbaycanın marağındadır. Normallaşma prosesi möhkəmləndikcə, Dağlıq Qarabağ məsələsi də həll olunmağa başlayacaq. ABŞ-ın dediyi kimi, bu məsələlər lap başlanğıcda bir-biri ilə əlaqələndirilsə, onsuz da mürəkkəb olan proses ümumiyyətlə qeyri-mümkün olar.

Paylaş:

Baxılıb: 1123 dəfə